De schooltuin

...


Waarom een schooltuin?

Tuinieren is plezant!

Je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen.

Samen wroeten in de tuin, zaadjes zien groeien tot een heerlijke vrucht, zorg dragen voor jonge plantjes, bloemen en vlinders observeren, pieren en duizendpoten tellen...

Allemaal dingen die kinderen aanspreken.


...


Elke schooltuin is uniek.

Sommige jonge tuiniers staan al te trappelen om de tuin op te ruimen, compost te voeren of graafwerken te doen.

Anderen weten nog niet wat dat gekke experiment is dat de juf of meester voor hen in petto heeft.


...

'Schooltuin' volgens Wikipedia


Een schooltuin, ook wel schoolwerktuin genoemd, is een stuk grond waar aan leerlingen van het basisonderwijs les wordt gegeven over de natuur, het milieu en de landbouw.

Geschiedenis

In de klassieke oudheid zijn waarschijnlijk al schooltuinen aangelegd door Plato, Sokrates en Epicurus, samen met hun leerlingen. Ook over de Perzische koning Cyrus II de Grote is beschreven dat hij tuinen heeft laten aanleggen voor onderwijsdoeleinden. In de Middeleeuwen dienden kloostertuinen, vooral die van de Benedictijnen, voor onderwijsdoeleinden.

De eerste schooltuinen bij ons werden gesticht in 1918, kort na de Eerste Wereldoorlog. In 1925 waren er ongeveer 35 schooltuinen in Nederland. Aanvankelijk lag het accent op voedselvoorziening aan arme kinderen maar geleidelijk kwam er meer aandacht voor het interesseren van kinderen voor de natuur. Overigens krijgt de eerstgenoemde functie tegenwoordig weer meer aandacht, onder andere doordat op schooltuintjes soms voedsel wordt geteeld ten behoeve van een voedselbank.

Lesprogramma

Het lesprogramma omvat praktijklessen en theorielessen en beslaat ten minste een jaar zodat de kinderen op de schooltuin alle seizoenen zien voorbijkomen waarbij de verschillende gewassen op verschillende tijden worden gezaaid en geoogst. In de regel krijgt elk kind hierbij een eigen stukje grond waarbij ze zaden krijgen die ze zelf kunnen zaaien. Elke les onderhouden ze hun eigen stukje grond waarna aan het eind van het oogstseizoen voor het betreffende gewas kan worden geoogst. De kinderen kunnen dan de eetbare gewassen samen op school bereiden of ze mee naar huis nemen en bijvoorbeeld snijbloemen gebruiken om de school of hun eigen huis mee op te fleuren.

...

Artikel

Waarom op iedere school een schooltuin zou moeten zijn ...

We staan te popelen in de rij. Ongeduldig. We willen zo snel mogelijk vertrekken. Blije gezichten. Alle kinderen zijn benieuwd of er al iets te zien is. Wat hen nu te verwachten staat… “Zag je die dikke worm vorige keer?” “Zou er al iets te zien zijn?” “Ik wou dat we er al waren!” “Wat denk je dat we vandaag gaan leren?” En nog veel van zulke ongeduldige en enthousiaste vragen stelden de kinderen. Waar waren ze dan zo enthousiast en ongeduldig over? Jawel, het was weer zover! We mochten weer tuinieren in de schooltuin.

We moesten wel een stuk lopen maar dat was niet erg. We hadden er altijd zin in, ook wanneer het regende (behalve wanneer het hard regende natuurlijk). We vonden het geweldig om even uit het klaslokaal te zijn, geen droge lucht maar een hele middag heerlijk in de buitenlucht. Wat heb ik er van genoten toen! En wat jammer dat de kinderen tegenwoordig dit niet meer kunnen doen! Of eigenlijk niet veel scholen meer.

Ik sprak vandaag nog de zoon van mijn vriendin. Vorig jaar had hij schooltuin op school. Ik was benieuwd wat hij ervan vond. Zouden de kinderen net zo enthousiast zijn als dat wij toen waren?

Ja hoor, je zag de glimlach op zijn gezicht, de fonkeling in zijn ogen toen ik hem ernaar vroeg maar hij keek meteen ook sip want hij zei: “Ik vind het jammer dat we dit jaar geen schooltuin hebben!”

Snel vroeg ik wat hij er zo leuk aan schooltuin vond en ja hoor daar was die blij gezicht weer tevoorschijn getoverd. Hij ratelde maar aan een stuk door hoe geweldig hij het vond om zelf dingen te planten, zaaien, oogsten, hoe trots hij was op zijn reuze courgette, wat hij daar allemaal leerde, hij voelde alsof hij in de natuurlandschap was en… poeh ik kon hem niet meer bijhouden. Maar wat enig om te zien dat de kinderen er nog steeds plezier in hebben. Want ook zijn klasgenoten deden het met plezier. Zeer jammer dat er maar heel weinig scholen zijn die dit nog doen.

Als je ziet hoe tegenwoordig kinderen leren op school is het fijn om ook eens een middagje in de buitenlucht bezig te zijn, lijkt mij.

En daarnaast moet het leren zich niet beperken tot een klaslokaal, boek, digibord, laptops, iPads, tablets. De kinderen worden daar niet mobiel van. Veel kinderen zitten tegenwoordig achter de computer en spelen nauwelijks meer buiten. En daarom is schooltuin een mooie gelegenheid om buiten te komen en bezig te zijn met de natuur. Heerlijk moment van ontspanning tijdens een schooldag.

Schooltuin is ook een sterk educatief middel waarbij leerlingen over een langere periode de natuur meemaken en door eigen ervaring bewuster worden van de natuur, voeding en het milieu. Het koppelt kennis aan beleving en zintuiglijke ervaring. Leerlingen doen kennis op van planten, dieren, voedsel en leren ervan door zelf te ontdekken en te onderzoeken.

De theorie die ze geleerd hebben in les voeren ze uit in de tuin. Ze ervaren dan ook dat het tegenzit als vogels van planten hebben gegeten of als het te droog is geweest. Kinderen vinden tuinieren hartstikke leuk. Het is toch magisch als je ziet wat er uit een zaad groeit?

Ieder kind wilt zijn zelfgekweekte groente/fruit wel zelf leren kennen wat leidt tot gezond eten.

Maar ook dat de kinderen contact maken met de aarde, natuur en de echte wereld vinden ze leuk.

De kinderen leren echt veel. Het planten van een zaadje doet kinderen beseffen hoe belangrijk het is om de natuur te beschermen, voor de groei van planten. Schoon water en schoon grond is uiteraard belangrijk voor de groei van een zaad. Dus de kinderen leren met zorg om te gaan met het milieu.

Ze leren ook verantwoordelijk te zijn omdat ze ergens voor moeten zorgen. Ze leren planten en dieren te benoemen en te onderscheiden en leren de functies van onderdelen. De kinderen leren over het klimaat: temperatuur, neerslag en de wind. De kinderen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige (biologische) verschijnselen, zoals licht, temperatuur, kracht, elektriciteit. De kinderen leren behoorlijk veel. Het is niet alleen maar een ontspannen middag, het is een gezellige leerzame ontspannen middag waar de kinderen enorm veel plezier aan bleven.

Een schooltuin heeft zoveel educatieve waarden, ook pedagogisch gezien levert het ze voordelen op. Ik kan er zo een aantal opnoemen:

Samenwerken, dragen van verantwoordelijkheden, boeken van successen, leren planten, zelfvertrouwen, gezond voedsel, bewustwording natuur en omgeving (milieu), groente en fruit leren eten, gezond in de buitenlucht, lichamelijke beweging, blije gelukkige kinderen, vrij in de natuur.

En daarom: laat de schooltuinen terugkomen op scholen, laat het een verplichte onderdeel van het onderwijs zijn en geef de kinderen beetje vrijheid en blijheid en bewustwording terug

...

Interview met Marc De Bel

...


Enkele sfeerbeelden


Nog meer op:


https://photos.app.goo.gl/Z1K5rN9fFgMMYLaW7


...