Dirk de Boer

Dirk de Boer burgemeester en dijkgraaf

Het waren roerige tijden toen Dirk de Boer Fzn. op 2 april 1806 werd geboren in Broek op Langedijk. In de laatste helft van de 18e eeuw werden er veel oorlogen gevoerd door de Republiek der Verenigde Nederlanden, met Engeland, Pruisen en Frankrijk, dat ons land in 1794 weer binnenviel hetgeen resulteerde in de val van de Republiek. In 1799 landen de Engelsen en Russen in Noord-Holland om de Fransen te verdrijven en wordt er zelfs gevochten op de Huygen Dyck en staat de polder onder water! De schade is enorm aan vele bruggen en doorgestoken dijken en wegen, de schulden liepen op en de financiële toestand van de polder was zeer slecht.

Een grote verandering in de Franse tijd was de scheiding tussen polder en gemeentebestuur. In 1795 werd dit officieel van kracht, doch dit gaf veel onenigheid en verwarring over de verdeling van de verplichtingen ten opzichte van de burgers. In 1804 werd de Bataafse Republiek een Koninkrijk Holland onder Lodewijk Napoleon, de broer van de keizer. Als Dirk de Boer 9 jaar oud is, in 1815, wordt Napoleon voorgoed verslagen bij Waterloo en wordt Willem I Koning der Nederlanden en keert de betrekkelijke “rust” terug. Dirk is de zoon van Fredrik en Trijntje de Boer, vader Fredrik was landbouwer in Broek op Langedijk, maar was daar ook burgemeester. Hij trouwde op 29 april 1827 met Maartje Smit uit Schermer, de dochter van Niesje en Jacob Smit. In dat zelfde jaar kocht zijn vader, Fredrik de stolp op de Westerweg 18 op de Vlaerdingh in de polder Heerhugowaard. Het schiereiland de Vlaerdingh behoorde, voor de drooglegging, aan Langedijk, de ringvaart werd er doorheen gegraven en zo kwam een gedeelte als hoger gelegen “druipland” binnen de polder te liggen, een aangewezen plek om er molens neer te zetten. Heden ten dage ligt het ten westen van de Westerweg in de Broekhornerpolder, de Broekerweg gaat er dwars doorheen en wordt begrensd door de Broekerhoek en de oude Broeker-uitvalsweg. Wie de hele geschiedenis van deze stolp en zijn bewoners wil lezen kan terecht in het boek van Henk Komen “Stolpboerderijen in Heerhugowaard”, hierin wordt vooral ook het leven van de bewoners beschreven.

Dirk de Boer was de eerste van drie generaties de Boer die op de Vlaerdingh “geboerd” hebben. Ook zijn zoon Jacob de Boer Dzn. en zijn kleinzoon Dirk Jzn. hebben aan de Westerweg 18 gewoond. Maar de familie de Boer had ook het bestuurdersbloed in zich. Vader Fredrik was Burgemeester van Broek op Langedijk en Dirk werd in 1843 de eerste boerenburgemeester en secretaris van Heerhugowaard, een duidelijk teken van de veranderende tijden. De nieuwe staatsregeling van Thorbecke in 1848 bracht verandering in de samenstelling van het polderbestuur mogelijk, tot nu toe gold de oude regel dat in het college van Hoofdingelanden er steeds 2 uit Alkmaar, 2 uit Hoorn en 6 uit HHW moesten komen! Ook op economisch gebied braken gunstiger tijden aan. In 1825 wordt het Noord-Hollands kanaal voltooid, in 1839 wordt de eerste spoorweg aangelegd, het land begon in waarde te stijgen en de lasten konden lager gehouden worden.

Dirk de Boer vervulde een belangrijke dubbelfunctie toen hij in 1860 ook Dijkgraaf werd, naast Burgemeester en secretaris van de gemeente. Hij kon zodoende eventuele geschilpunten tussen gemeente en polder zelf oplossen. In zijn periode nam Heerhugowaard op zich om de bestrating en verhoging van de Middelweg “eeuwigdurend te blijven onderhouden”, waarvan acte! Ook de bestrating van de Basse- en Rustenburgerweg werd uitgevoerd. In zijn voorlaatste ambtsjaar 1865 kreeg Heerhugowaard een heus spoorwegstation waar treinen naar Alkmaar, den Helder en Hoorn stopten, hoewel de naam “Broek op Langedijk – Heerhugowaard” nog lange tijd de echte verhoudingen weergaf.

Zijn vrouw Maartje overleed in 1860, zij schonk hem acht kinderen, waarvan er twee bij geboorte overleden. De zes kinderen werden vernoemd naar zijn ouders, schoonouders en Maartje en Dirk zelf. In 1863 trouwde hij voor de tweede keer met Lijsbeth Kerkmeer. In 1866 legde hij zijn functie als burgemeester neer, een jaar later overleed hij in Heerhugowaard. Zijn zoon Jacob de Boer trad in 1877 in het voetspoor van zijn vader en werd Dijkgraaf van de polder Heerhugowaard, tot zijn dood in 1891. Twee kleinkinderen Cornelis Fzn. en Dirk Dzn. werden alle twee Dijkgraaf, de eerste van de Eilandspolder, de tweede van Noord- en Zuidschermer! Cornelis werd ook Burgemeester van Noord-en Zuidschermer en Dirk lid van de Provinciale Staten van Noord Holland. Het is duidelijk dat ook de nazaten van Dirk de Boer, evenals hij zelf, een grote bestuurlijke en maatschappelijke stempel op Heerhugowaard en de polders in Noord-Holland hebben gedrukt.

Misschien dat er in de nieuwe wijk in de Broekhornerpolder een straat genoemd kan worden naar onze eerste “burrie” Dirk de Boer?