งานพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของสถานศึกษา
จำนวน  11 ชั่วโมง/สัปดาห์ 

ประเด็นที่ท้าทายในการพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน ของผู้จัดทำข้อตกลง ซึ่งปัจจุบัน  ดำรงตำแหน่ง ครู ต้องแสดงให้เห็นถึงระดับการปฏิบัติที่คาดหวัง คือ การประยุกต์ใช้ การจัดการเรียนรู้และการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นหรือมีการพัฒนามากขึ้น (ทั้งนี้ประเด็นท้าทายอาจจะแสดงให้เห็นถึงระดับการปฏิบัติที่คาดหวังที่สูงกว่าได้)

ปีงบประมาณ ๒๕๖๘

       ประเด็นท้าทาย  เรื่อง  “การพัฒนาการจัดการเรียนการเรียนการสอน โดยใช้เครื่องมือสอนคิด เพื่อเพิ่มคะแนนผลสัมฤทธ์ทางการเรียน สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๓” ตามตัวชี้วัดระหว่างทางและตัวชี้วัดปลายทาง

๑. สภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้ และปัญหาของผู้เรียน

ตามที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต ๒  ให้ครูในสังกัดได้จัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามเหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาและท้องถิ่น และเพื่อแก้ไขปัญหานักเรียน ดังนั้น  ข้าพเจ้า นางสาวสุภาวดี  กุสุโมทย์ ตำแหน่ง ครู กลุ่มสาระ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ในฐานะครูผู้สอนในรายวิชาสังคมศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๓ จำนวนนักเรียน ๓๐ คน จึงปรับเปลี่ยนวิธีการสอน โดยการประยุกต์ใช้เครื่องมือสอนคิดในการจัดทำแผนการสอนขึ้น เพื่อให้นักเรียนได้ฝึกใช้ทักษะกระบวนการคิด เน้นการทำกิจกรรมที่นอกจากจะช่วยให้นักเรียนสนุกสนานและยังช่วยให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหาที่เรียน และพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในเทอม ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๗ ให้ดีขึ้นได้

จากการสังเกตการณ์เรียนการสอนในเทอมที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๗ ทำให้พบปัญหาส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๓ อยู่ในระดับที่ยังไม่เป็นที่น่าพอใจในหลายเนื้อหา หรือมีคะแนนเฉลี่ยต่ำกว่าเกณฑ์ที่โรงเรียนได้กำหนดไว้ คือร้อยละ ๗๐ ซึ่งต้องสอนให้สอดคล้องกับหลักสูตรสมรรถนะที่นักเรียนต้องรู้และควรรู้ตามตัวชี้วัด  จากการตรวจแบบฝึกหัด/ใบกิจกรรม/ใบงานในเนื้อหา/ชิ้นงาน ที่เป็นภาระงานให้นักเรียนได้ทำการเรียน จึงสะท้อนให้เห็นว่านักเรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ค่อนข้างต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้  แสดงให้เห็นว่านักเรียนมีปัญหา  ทำให้นักเรียนไม่ค่อยสนใจในการเรียน ติดการเล่นสนุก จนทำให้ขาดความรับผิดชอบในการเรียน เบื่อหน่ายในการเรียน และส่งผลให้การเรียนการสอนไม่เป็นไปตามจุดประสงค์ที่คาดหวังไว้

ด้วยเหตุนี้ผู้สอนจึงเลือกปรับวิธีการจัดการเรียนการสอนสอนคิดใหม่ โดยใช้เครื่องมือสอนคิดเข้ามาในการจัดการเรียนการสอน ซึ่งเครื่องมือสอนคิดนี้มีหลายอย่างด้วยกัน ดังนี้

๑. PMI- กิจกรรมที่ขบคิดถึงข้อดี-ข้อเด่นและจุดที่น่าสนใจ ข้อเสนอแนะ

๒. OPV- กิจกรรมที่แสดงถึงมุมมองการคิดของคนอื่นจากสถานการณ์ หรือปัญหา

๓. Comparison and Contrast - กิจกรรมช่วยผู้เรียนให้เห็นที่เปรียบเที่ยบความเหมือนและความแตกต่าง

๔. Cause and Effect- กิจกรรมกระตุ้นความคิดผุ้เรียนคิดถึงเหตุและผล

๕. Mind Maping- กิจกรรมสรุปความรู้  ถ่ายทอดความคิดเชื่อมโยงฝึกสมองซีกซ้ายและขวา

๖. Diagram- สรุปความคิดเป็นแผนภาพอย่างเป็นระบบ

๗. KWL - ต้องการรู้อะไร

๘. Rankin - ลำดับการเลือกมากน้อย

๙. CAF - ช่วยคิด18หัวข้อ

๑๐. Six Thinking Hat - คิดหลากหลายมุม

ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ช่วยส่งเสริมให้นักเรียนได้ใช้ทักษะความคิดในด้านต่างๆ อย่างสร้างสรรค์ เป็นวิธีที่ทำให้นักเรียนได้ลงมือทำกิจกรรมหรือปฏิบัติด้วยตนเอง ซึ่งจะส่งผลต่อความเข้าใจในเนื้อหามากขึ้น สนุกสนานไม่น่าเบื่อ ซึ่งจะส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่เพิ่มมากขึ้น อีกทั้งยังเป็นการจัดการเรียนรู้แบบ Active Learning อย่างแท้จริง โดยมีครูเป็นผู้ดูแลและแนะนำเท่านั้น

2. วิธีการดำเนินการให้บรรลุผล

1)  ศึกษาหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานแกนกลาง และหลักสูตรนักเรียนต้องรู้ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/3 

2) ศึกษาเครื่องมือสอนคิดอย่างละเอียดทั้ง 10 เครื่องมือ

3) ศึกษาตัวชี้วัดระหว่างทางและปลายทาง แล้วออกแบบหน่วยการเรียนรู้ตามตัวชี้วัด และจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/3

4) นำหน่วยการเรียนรู้ที่จัดทำขึ้น และเครื่องมือสอนคิดที่เหมาะสมกับเนื้อหามาออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/3 และทำแผนการจัดการเรียนรู้หน้าเดียว โดยใช้เครื่องมือสอนคิด

5) บันทึกผลการเรียนรู้ของนักเรียน ที่เกิดขึ้นจากการกิจกรรมการเรียนรู้ และสะท้อนผลการเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ และนำข้อมูลที่ได้ไปพัฒนาผลการเรียนรู้ให้นักเรียนบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้

6) เมื่อประสบความสำเร็จในการแก้ไขปัญหา นำไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาชีพแก่ครูผู้สอนในวิชาอื่นๆ

3. ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง

       เชิงปริมาณ

     ผู้เรียนชั้นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔/๓ จำนวน ๓๐ คน มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเพิ่มขึ้น ตามที่กำหนด จำนวน ๒๘ คน คิดเป็นร้อยละ ๙๓.๓๓ 

       เชิงคุณภาพ

       นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/3 โรงเรียนป่าไม้อุทิศ 4  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2  ปีงบประมาณ 2568 ( 1 ตุลาคม 2567 – 30  กันยายน 2568 ) มีทักษะกระบวนการคิดที่ดีขึ้น และมีความรู้ความเข้าใจในการเรียนวิชาสังคมศึกษา จนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ