โรงเรียนโนนสังวิทยาคาร สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมเลย-หนองบัวลำภู  เป็นโรงเรียนขนาดใหญ่    มีจำนวนข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทั้งสิ้น ๕๖ คน มีนักเรียนจำนวน  ๑๑๑๗ คน โรงเรียนมีลักษณะสภาพแวดล้อมที่อยู่ในตัวเมือง ผู้ปกครองส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา นักเรียนส่วนใหญ่ของโรงเรียนมีฐานะยากจน ปัญหาส่วนใหญ่เป็นปัญหาที่เกิดจากสภาพยากจน ครอบครัวแตกแยก พ่อแม่แยกทางกันและไปทำงานต่างจังหวัดนักเรียนส่วนใหญ่อาศัยอยู่กับปู่ ย่า ตา ยาย และญาติ ทำให้นักเรียนขาดที่ปรึกษาแนะนำแนวทางทั้งการเรียนและการใช้ชีวิต  และในการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ในปีที่ผ่านมา พบว่ามีผลคะแนนทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (ONET) อยู่ในระดับต่ำกว่าค่าเฉลี่ย ระดับประเทศ แต่ยังไม่เป็นที่น่าพึงพอใจเพราะยังเป็นคะแนนที่ต่ำกว่าเกณฑ์ของกลุ่มสาระการเรียนรู้ที่กำหนดไว้ของโรงเรียนคือร้อยละ ๕๘ นอกจากนี้จากการตรวจผลงานนักเรียนเรื่อง การสังเคราะห์ด้วยแสง พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่ไม่สามารถทำคะแนนได้ดี ตอบคำถามไม่ได้ และจากการสังเกตระหว่างการจัดการเรียนรู้ พบว่า นักเรียนขาดความกระตือรือร้นในการทำงาน ไม่มีการทักษะการคิดขั้นสูง ได้แก่ การคิดวิเคราะห์ คิดอย่างมีวิจารณญาณ และคิดอย่างสร้างสรรค์ นอกจากนี้นักเรียนยังขาดทักษะในการแก้ปัญหา ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในศตวรรษที่ ๒๑ นอกจากนี้ ข้าพเจ้ายังได้สอบถามและสัมภาษณ์ครูผู้สอนใน รายวิชาชีววิทยาด้วยกัน พบว่า ทุกท่านได้กล่าวไปในทำนองเดียวกันว่า นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในเรื่อง การสังเคราะห์ด้วยแสง ไม่เป็นที่น่าพึงพอใจ นักเรียน ไม่เข้าใจในบทเรียน เนื้อหามีลักษณะเป็นนามธรรม แม้จะทบทวนเนื้อหาหลายครั้งก็ตาม อีกทั้งเมื่อสอบถามนักเรียนยังพบว่า นักเรียนไม่สนใจ เรียนเพราะว่ากลวิธีการสอนของครูไม่เร้าความสนใจ ไม่มีเทคนิควิธีการใหม่ ๆ มาสอน ส่วนใหญ่เป็นการสอน แบบบรรยาย และไม่ใช้สื่อ นวัตกรรม หรือเทคโนโลยีมาใช้กับการสอน ทำให้เกิดความเบื่อหน่าย ไม่เข้าใจในบทเรียน ส่วนด้านเนื้อหาของบทเรียนนั้น ครูส่วนใหญ่ไม่จัดระบบเนื้อหาให้ดี บางทีเกิดความสับสนในการเรียงลำดับ ทำให้ผู้เรียนไม่เข้าใจในเนื้อหานั้นด้วย

ข้าพเจ้าได้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลในตำรา เอกสาร หนังสือ และงานวิจัยต่าง ๆ พบว่าการสอนในศตวรรษ ที่ ๒๑ นั้น มีกลวิธีหรือรูปแบบการสอนที่หลากหลายที่สามารถนำมาใช้พัฒนาการเรียนการสอนรายวิชา ชีววิทยา ได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังส่งเสริมทักษะกระบวนการคิดให้แก่ผู้เรียน ผู้เรียน ดังนั้นข้าพเจ้าในฐานะผู้สอนรายวิชา ชีววิทยา ในภาคเรียนที่ ๒/๒๕๖๕ และภาคเรียนที่ ๑/๒๕๖๖ จึงมีความมุ่งมั่น ริเริ่มพัฒนา โดยการนำนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ คือ การจัดการ เรียนรู้โดยใช้รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Cycle ) มาใช้ในการพัฒนาผู้เรียนให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในเรื่อง ระบบการหายใจ ในรายวิชาชีววิทยา ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕  ให้สูงขึ้น

ประเด็นท้าท้ายเรื่อง การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง ระบบการหายใจ ในรายวิชาชีววิทยา ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ ๕/๑ โดยใช้รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Cycle ) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  ข้าพเจ้าจะได้ดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้

๑. กำหนดขั้นตอนในการดำเนินการ ศึกษาเอกสาร ตำรา งานวิจัย และวิเคราะห์หลักสูตร กำหนดวิธีสอน และจัดทำเครื่องมือ นำเสนอผู้เชี่ยวชาญ ผ่าน ไม่ผ่าน ปรับปรุงแก้ไข หาประสิทธิภาพของเครื่องมือ Pre-test จัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Cycle :๕E) สรุปผลการพัฒนาและเผยแพร่ผลงาน ประเมินความพึงพอใจ 

    ๒.      ขอบเขตของการศึกษา

กำหนดขอบเขตในการดำเนินการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง ระบบการหายใจ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕/๑ โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Cycle ) กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 

         ๓. เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง

๓.๑ เครื่องมือที่ใช้ในการจัดการเรียนรู้  ได้แก่

๓.๑.๑ แผนการจัดการเรียนรู้เรื่อง ระบบการการหายใจ วิชา ชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 

๓.๒ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่

๓.๒.๑  แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง ระบบการหายใจ วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ เป็นแบบปรนัย

๓.๒.๓ แบบทดสอบการคิดแบบมีวิจารณญาณ เรื่อง ระบบการหายใจ วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ 

                ๔. การเก็บรวมรวมข้อมูล  ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้ดำเนินการตามขั้นตอนดังต่อไปนี้

๑. ทดสอบก่อนเรียน โดยใช้แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง ระบบการหายใจ วิชา ชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ 

     ๒. ดำเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบการหายใจ โดยใช้ รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Cycle ) ตามแผนการจัดการเรียนรู้ 

 ๓. ทดสอบหลังเรียน หลังจากจัดจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบบการหายใจ โดยใช้ รูปแบบการสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Cycle ) 

 ๔. ทดสอบหลังเรียนการคิดแบบมีวิจารณญาณ เรื่อง ระบบการหายใจ วิชาชีววิทยา สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕

 ๕. นำผลที่ได้จาก ข้อ ๑-๔ มาวิเคราะห์ทางสถิติ

ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง

๑ เชิงปริมาณ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ที่เรียนรายวิชาชีววิทยา ในภาคการศึกษาที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ มีผลลัพธ์ในการเรียนรู้ ดังนี้

๑) นักเรียนจำนวนร้อยละ ๘๐ ผ่านเกณฑ์การทดสอบด้วยแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง ระบบการหายใจ ร้อยละ ๘๐ ขึ้นไป

๒) นักเรียนร้อยละ ๘๐ มีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการแก้ปัญหา (Critical thing & problem solving) สูงขึ้น

๒. เชิงคุณภาพ  นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ที่เรียนรายวิชา ชีววิทยา ในภาคการศึกษาที่ ๒ ปี การศึกษา๒๕๖๕ มีความรู้(Knowledge) สมรรถนะ (Competency) และเจคติที่ดี (Attribute) ในเรื่อง ระบบการหายใจ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

นอกจากนี้ยังได้ ฝึกทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ คือทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการแก้ปัญหา (Critical thing & problem solving) สามารถนำองค์ความรู้ สมรรถนะและทักษะดังกล่าวไปใช้ในการพัฒนาการเรียนรู้ของตนเองในชีวิตประจำวัน และเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้ในขั้นสูงต่อไป

๓.๑ เชิงปริมาณ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ที่เรียนรายวิชาชีววิทยา ในภาคการศึกษาที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ จำนวน  ๑ ห้อง รวมจำนวน นักเรียนทั้งหมด ๓๑ คน มีผลลัพธ์ในการเรียนรู้ ดังนี้

๑) นักเรียนจำนวนร้อยละ ๘๐ ผ่านเกณฑ์การทดสอบด้วยแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง ระบบการหายใจ ร้อยละ ๘๐ ขึ้นไป

๒) นักเรียนร้อยละ ๘๐ มีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการแก้ปัญหา (Critical thing & problem solving) สูงขึ้น

๓.๒ เชิงคุณภาพ

นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ที่เรียนรายวิชา ชีววิทยา ในภาคการศึกษาที่ ๒ ปี การศึกษา๒๕๖๕ มีความรู้(Knowledge) สมรรถนะ (Competency) และเจคติที่ดี (Attribute) ในเรื่อง ระบบการหายใจ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

นอกจากนี้ยังได้ ฝึกทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ คือทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ทักษะการแก้ปัญหา (Critical thing & problem solving) สามารถนำองค์ความรู้ สมรรถนะและทักษะดังกล่าวไปใช้ในการพัฒนาการเรียนรู้ของตนเองในชีวิตประจำวัน และเป็นพื้นฐานในการเรียนรู้ในขั้นสูงต่อไป