เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจ
เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจหรือเรียกว่า Cardiac implantable electronic device (CIED) หลักๆแบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจชนิดถาวร (Permanent pacemaker) และ เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ (Automated implantable cardioverter defibrillator; AICD)
เครื่องกระตุ้นไฟฟ้าหัวใจชนิดถาวร (Permanent Pacemaker)
อุปกรณ์ชนิดนี้จะใส่ในผู้ป่วยที่มีการเต้นของหัวใจช้ากว่าปกติ อาทิเช่น โรค sick sinus syndrome โรค complete heart block และอื่นๆ อุปกรณ์ชนิดนี้ประกอบด้วยสองส่วนคือ ตัวเครื่อง (Pulse generator) และ สาย (Pacemaker lead)
ตัวเครื่อง (Pulse generator) ทำหน้าที่เป็นตัวกำเนิดไฟฟ้า และส่งสัญญาณเพื่อกระตุ้นการทำงานของหัวใจ ตัวเครื่องนี้จะได้รับการผ่าตัดและใส่ในผู้ป่วยบริเวณใต้ชั้นผิวหนังของหน้าอกผู้ป่วย
สาย (Pacemaker lead) เป็นสายไฟที่ถูกหุ้มด้วยฉนวนทำหน้าที่รับสัญญาณไฟฟ้าจากตัวเครื่อง (Pulse generator) ส่งสัญญาณไปสู่กล้ามเนื้อหัวใจ สาย (Pacemaker lead) จะถูกใส่เข้าไปในเส้นเลือดดำของผู้ป่วยผ่านเข้าไปสู่ห้องหัวใจด้านขวา โดยปริมาณสายที่จะใส่นั้นขึ้นกับลักษณะของผู้ป่วย หากใส่สองสายเข้าหัวใจห้องบนและห้องจะเรียกว่า Dual chamber pacemaker หรือใส่สายเดียวเข้าหัวใจห้องขวาล่างหรือห้องขวาบนจะเรียกว่า single chamber pacemaker
เครื่องกระตุกฟ้าหัวใจอัตโนมัติ (Automated Implantable Cardioverter Defibrillator หรือ AICD)
เป็นอุปกรณ์ที่ใส่ในผู้ป่วยเพื่อตรวจจับสัญญาณไฟฟ้าที่ผิดปกติชนิดเต้นเร็วแบบ Ventricular tachycardia (VT) and Ventricular fibrillation (VF) เพื่อป้องกันภาวะหัวใจหยุดเต้นฉับพลัน (Sudden cardiac death) ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการใส่อุปกรณ์ชนิดนี้อาทิเช่น ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรังที่มีค่าการบีบตัวของหัวใจต่ำกว่า 35% ผู้ป่วยที่เคยเกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นฉับพลันจากหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิด VT/VF อุปการณ์ชนิดนี้มีหน้าตาคล้าย permanent pacemaker คือมสองส่วยคือ ตัวเครื่อง (Pulse generator) และ สาย (Lead) เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติสามารถทำหน้าที่ได้เหมือนเครื่องกระตุ้นหัวใจชนิดถาวร แต่หน้าที่ที่เพิ่มขึ้นมาคือ การช็อคไฟฟ้าหัวใจ (Defibrillator) โดยสายของเครื่องจะมีขดลวดสำหรับช็อคไฟฟ้า (Shocking coil)
การใส่เครื่องกระตุ้นฟ้าหัวใจทั้งสองแบบนั้นเป็นการผ่าตัดเล็กทำในห้องผ่าตัดที่สะอาดโดยแพทย์จะทำการแทงเข็มเข้าสู่เส้นเลือดดำบริเวณรักแร้ (axillary vein) หรือเส้นเลือดดำบริเวณไหปราร้า (subclavian vein)เพื่อใส่สายเข้าไปในหัวใจห้องขวา และทำการเปิดแผลบริเวณหน้าอกขนาด 4-5 ซม.เพื่อทำการฝังตัวเครื่องลงชั้นใต้ผิวหนัง โดยเฉลี่ยใช้เวลาประมาณ 1 ชม.