Setyembre 28, 2026

Ni Jaren Railey T. Estopare

Sa unang tingin, maaaring isipin na ang pagiging guro ay tungkol lamang sa pagtuturo ng mga aralin, pagbibigay ng gawain, at paghahanda ng mga mag-aaral para sa pagsusulit. Ngunit para kay Bb. Abigail Viray, ang pagtuturo ay hindi nagtatapos sa mga pahina ng aklat o sa mga araling tinatalakay sa loob ng silid-aralan.

Sa loob ng 22 taon niyang pananatili sa Lourdes School of Mandaluyong, nasaksihan ni Bb. Viray ang pagdating, paglaki, at paglisan ng maraming Lourdesiano. Sa bawat estudyanteng dumaan sa kanyang klase, may bahagi ng kanyang buhay na naiiwan, at sa bawat paglipas ng taon, lalo niyang nauunawaan na ang pagiging guro ay hindi lamang tungkol sa kung ano ang naituturo, kundi sa kung ano ang naiiwan.

Ngunit hindi naman talaga pagtuturo ang unang pangarap ni Bb. Viray.

Noon, nais niyang maging doktor. Sa halip na tahakin ang landas ng medisina, ibang direksiyon ang ipinagkaloob ng Panginoon para sa kanya. Napunta siya sa larangan ng edukasyon, at dito niya unti-unting natuklasan ang isang propesyong higit pa sa simpleng paghahatid ng kaalaman.

Akala niya noon, higit na madali ang pagiging guro. Ngunit habang tumatagal siya sa propesyon, napagtanto niyang hindi pala sapat ang talino upang maging isang mahusay na guro.

“Hindi lang yung talino mo, pati pala yung buong buhay mo ay kailangan mong ialay kapag naging guro ka na,” ani Bb. Viray.

Sa paglipas ng panahon, ang landas na hindi niya binalak tahakin ang siyang lalong nagpalalim sa kanyang pagpapakahulugan sa propesyon. Hindi man ito ang unang kursong ninais niyang tuntunin, naging bahagi ito ng kanyang pagkatao at ng takbo ng kanyang buhay.

Ngunit kung may isang bagay na patuloy na nagbibigay sa kanya ng dahilan upang magturo, iyon ay ang kanyang mga mag-aaral.

Isa sa mga pinakamasayang bahagi ng pagiging guro para kay Bb. Viray ang makita ang kanyang mga dating estudyanteng muling nagbabalik upang magpasalamat. Sa mga simpleng pagbati at pagpapahalagang kanilang ipinapakita, nakikita niya ang bunga ng mga panahong inilaan niya sa pagtuturo.

Hindi niya inaangkin na siya ang nagsimula ng kanilang paglalakbay. Batid niyang marami pang ibang guro, magulang, kaibigan, at taong naging bahagi ng kanilang paghubog. Ngunit sapat nang malaman niyang naging bahagi rin siya ng kanilang paglaki bilang mga Lourdesiano.

At marahil, iyon ang isa sa mga dahilan kung bakit nanatili siya sa LSM sa loob ng 22 taon.

Sa tanong kung bakit patuloy niyang piniling manatili sa paaralan, binanggit niya ang administrasyon, ang kanyang mga kasamahan, at higit sa lahat, ang mga mag-aaral. Sa bawat taon, nakikita niya kung paano nagbabago, natututo, at lumalago ang mga estudyanteng kanyang nakakasalamuha. Ang kanilang pag-unlad ang isa sa mga bagay na patuloy na nagbibigay-kahulugan sa kanyang pananatili.

Ngunit hindi lamang sa loob ng silid-aralan umiikot ang kanyang gawain.

Bilang tagapag-ugnay ng asignaturang Filipino, bahagi rin ng kanyang tungkulin ang mga gawaing kadalasang hindi nakikita ng mga mag-aaral. Sa likod ng bawat programa, gawain, at aktibidad ay may mga gurong nagpaplano, nagtutulungan, at naglalaan ng oras upang matiyak na magiging makabuluhan ang bawat karanasan ng mga estudyante.

Kasama rito ang pakikipag-ugnayan sa mga kapwa guro at paghahanda ng mga gawaing maaaring hindi napapansin ng mga mag-aaral, ngunit mahalaga sa paghubog ng kanilang pagkatuto sa loob man o labas ng silid-aralan.

Gayunman, sa kabila ng lahat ng paghahandang ito, nananatili ang isang hamon: ang pagpapahalaga ng kabataan sa wikang Filipino. Para kay Bb. Viray, isa sa pinakamalaking hamon ng mga guro ng Filipino ang pananaw ng ilang mag-aaral na ang Filipino ay “Filipino lang,” isang asignaturang kailangang pag-aralan at ipasa.

Ngunit higit pa rito ang nais niyang makita. Nais niyang maunawaan ng mga kabataan na ang Filipino ay hindi lamang isang asignatura. Bahagi ito ng kanilang buhay, pagkakakilanlan, panitikan, at kultura. Sa pamamagitan ng pagtuturo, umaasa siyang mas mapapalapit ang mga mag-aaral sa wikang matagal nang bahagi ng kanilang pagkatao.

Sa loob ng mahigit dalawang dekada niya bilang guro, dala pa rin niya ang isang payak ngunit malalim na aral: anuman ang ginagawa, kailangang pagbutihin.

Para sa kanya, ang talino at talento ay mga biyayang ipinagkatiwala ng Diyos. Kaya naman, hindi lamang dapat gamitin ang mga ito para sa sarili, kundi upang makatulong din sa kapwa. Ang anumang papuri o pagkilalang natatanggap ay nararapat ding ibalik sa Diyos na pinagmulan ng mga biyayang iyon.

Sa huli, hindi naman niya inaasahang maaalala ng kanyang mga estudyante ang bawat araling itinuro niya. Maaaring makalimutan nila ang ilang leksiyon sa paglipas ng mga taon. Maaaring malabo na rin sa kanilang alaala ang mga gawain, pagsusulit, at maging ang ilang talakayan sa loob ng classroom.

Ngunit umaasa siyang may ibang bagay na mananatili. Umaasa siyang sa kanilang pagtatapos, maaalala nila na minsan ay may gurong naging bahagi ng kanilang buhay. Isang gurong maaaring nakapagturo ng isang aralin, nakaimpluwensiya sa isang mahalagang pasiya, o nakapag-iwan ng kahit maliit na bahagi ng kanyang sarili sa kanilang paglalakbay.

Dahil sa huli, maaaring mabura sa pisara ang mga salita at mapunit ang mga pahina ng aklat. Ngunit ang epekto ng isang gurong tunay na naging bahagi ng buhay ng kanyang estudyante ay maaaring manatili nang higit na matagal.

At marahil, iyon ang tunay na sukatan ng 22 taon ni Bb. Viray bilang guro. Hindi lamang sa dami ng araling naituro niya, kundi sa mga buhay na, kahit sa maliit na paraan, ay kanyang nahubog.