จากการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในภาคเรียนที่ผ่านมา พบว่า เรื่องการแยกตัวประกอบของพหุนามดีกรีสอง เป็นเนื้อหาที่ผู้เรียนประสบปัญหาในการทําความเข้าใจและนําไปประยุกต์ใช้มากที่สุด สภาพปัญหาเชิงประจักษ์สามารถสรุปได้ดังนี้

ปัญหาด้านความรู้พื้นฐาน : ผู้เรียนส่วนใหญ่ยังขาดความแม่นยําในพื้นฐานที่จําเป็น เช่น การคูณพหุนาม และการแยกตัวประกอบของจํานวนเต็ม ทําให้ไม่สามารถเชื่อมโยงแนวคิดไปสู่การแยกตัวประกอบพหุนามได้ (ข้อมูลจากแบบทดสอบวินิจฉัยก่อนเรียน พบว่านักเรียนร้อยละ 65 มีคะแนนด้านทักษะพื้นฐานต่ํากว่าร้อยละ 50)

ปัญหาด้านกระบวนการคิด : ผู้เรียนมักใช้วิธีการลองผิดลองถูก (Trial and Error) โดยไม่มีขั้นตอนการคิดที่เป็นระบบ หรือไม่สามารถระบุได้ว่าพหุนามรูปแบบใดควรใช้วิธีการแยกตัวประกอบแบบใด (เช่น ผลต่างกําลังสอง, กําลังสองสมบูรณ์ หรือรูปแบบ

ax2 + bx + c ทั่วไป) ส่งผลให้ใช้เวลาในการแก้ปัญหามาก และเกิดความท้อแท้ในการเรียนรู้

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน: ผลการประเมินท้ายหน่วยการเรียนรู้ เรื่อง การแยกตัวประกอบของพหุนามดีกรีสอง ในปีการศึกษาที่ผ่านมา พบว่า นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ที่ระดับ "พอใช้" และ "ต้องปรับปรุง" รวมกันคิดเป็นร้อยละ 58 ซึ่งเป็นระดับที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของภาพรวมวิชาคณิตศาสตร์ 

ความเชื่อมโยงในการแก้ปัญหา: ด้วยระดับวิทยฐานะ ชํานาญการพิเศษ (คศ.3) ซึ่งมีเป้าหมายในการแก้ปัญหาพัฒนา และสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ การนํารูปแบบการจัดการเรียนรู้ "MIND Model" (ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นโดยเน้นการจัดลําดับความคิดอย่างเป็นระบบและให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง) มาใช้ จึงเป็นความท้าทายที่จําเป็นเร่งด่วน เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์และทักษะการคิดวิเคราะห์เชิงระบบของผู้เรียนให้สูงขึ้นอย่างมีนัยสําคัญ

ดังนั้นจึงจัดทําข้อตกลงในการพัฒนางานที่เป็นประเด็นท้าท้าย เรื่องการพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ "MIND Model" เพื่อแก้ปัญหาเรื่องการแยกตัวประกอบของพหุนามดีกรีสอง ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

    การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนแบบ "MIND Model" จะดําเนินการอย่างเป็นระบบตามวงจร PDCA (Plan-Do-Check-Act) ซึ่งเน้นการพัฒนาสื่อ นวัตกรรม และวิธีการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับธรรมชาติของวิชาคณิตศาสตร์และระดับความสามารถของผู้เรียน ดังนี้

ขั้นตอน กิจกรรมหลักและรายละเอียดวิธีการดําเนินการ

        P (Plan) การวางแผนและวิเคราะห์วิเคราะห์หลักสูตรและผู้เรียน: ศึกษามาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และวิเคราะห์ข้อบกพร่องของผู้เรียนเป็นรายบุคคล เพื่อกําหนดองค์ประกอบของ "MIND Model" ให้ครอบคลุมทุกรูปแบบของการแยกตัวประกอบ ออกแบบนวัตกรรม (MIND Model): ออกแบบรูปแบบการจัดการเรียนรู้ โดยกําหนดขั้นตอนที่เน้นการจัดลําดับความคิด (Sequential Thinking) ประกอบด้วยขั้นตอนสําคัญ เช่น M: Motivation, I: Instruction,N: Numerical Analysis, D: Discovery/Deepening สร้างและตรวจสอบเครื่องมือ: สร้างแผนการจัดการเรียนรู้, สื่อ/แบบฝึกหัดที่เน้นความแตกต่างระหว่างบุคคล, และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ (Pre-test/Post-test) จากนั้นนําเครื่องมือไป ตรวจสอบความเที่ยงตรง (Validity) และความเชื่อมั่น (Reliability) โดยผู้เชี่ยวชาญ (Expert Validity)

D (Do) การดําเนินการและลงมือปฏิบัติทดลองใช้จัดการเรียนรู้ตามแผนที่ออกแบบไว้ โดยใช้ "MIND Model"กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 (กลุ่มเป้าหมาย) เก็บรวบรวมข้อมูล: บันทึกผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้, สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้และการมีส่วนร่วม, และเก็บรวบรวมข้อมูลผลการทําแบบฝึกหัดและการประเมินย่อยตลอดหน่วยการเรียนรู้

C (Check) การตรวจสอบและประเมินผล วิเคราะห์ผลการเรียนรู้: เปรียบเทียบคะแนนผลสัมฤทธิ์ก่อนเรียน(Pre-test) และหลังเรียน (Post-test) เพื่อวัดความก้าวหน้าของผู้เรียน (Gain Score) และวิเคราะห์ร้อยละของนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ที่กําหนด ประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบ: ประเมินความพึงพอใจของนักเรียนต่อ "MIND Model" และประสิทธิภาพของนวัตกรรมที่ใช้ในการแก้ปัญหา

A (Act) การปรับปรุงและพัฒนา สรุปผลและสะท้อนกลับ: นําผลการวิเคราะห์มาสรุปและปรับปรุงแก้ไข "MINDModel" และเครื่องมือให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เพื่อขยายผลไปใช้ในการเรียนการสอนในวงกว้างและในปีการศึกษาถัดไป

แผนภูมิแสดงผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์

ประจำปีการศึกษา 2568