Organisatie‎ > ‎

Medezeggenschap

We hebben een medezeggenschapsraad waarin automatisch álle ouders, docenten en leerlingen zitting hebben. Als er een onderwerp speelt waarover een besluit genomen moet worden, krijgen de betrokkenen daarvan bericht. In het bericht staan alvast enkele keuzemogelijkheden. Er is vervolgens gelegenheid om andere keuzemogelijkheden voor te stellen. Tenslotte wordt er gestemd over het besluit.

Waarom directe democratie?

Door iedereen direct stemrecht te geven, willen we zorgen voor een goede betrokkenheid van alle belanghebbenden: ouders, docenten en leerlingen.

Veel andere scholen hebben een medezeggenschapsraad waarin alleen enkele ouders, docenten en leerlingen zitten. Dit zijn dan de leden van de medezeggenschapsraad. Vaak is het voor deze leden moeilijk om contact te houden met hun achterban, dus met alle ouders, docenten en leerlingen. Maar namens wie treden ze dan op? In de praktijk van veel scholen kennen de meeste ouders en leerlingen de leden van de medezeggenschapsraad nauwelijks. 

Bovendien kost zo'n raad veel tijd en is daardoor duur. De kosten (voor voor uren van docenten, schoolleiding en bestuur) zijn ruim voldoende voor een halve aanstelling van een docent. Als we moeten kiezen tussen een raad of een extra docent, dan is de keuze snel gemaakt. We kiezen voor goed onderwijs, niet voor overhead.

Door de mening van álle betrokkenen te vragen, moet het schoolbestuur de uitkomsten van een stemming serieus nemen. Volgens de wet heeft de medezeggenschapsraad over veel onderwerpen alleen adviesrecht en kan het schoolbestuur dat advies gewoon naast zich neerleggen. Maar als met een directe stemming onder bijvoorbeeld alle ouders zij in meerderheid een bepaalde keuze maken, kunnen wij als schoolbestuur (en onze opvolgers in de toekomst) dat moeilijk negeren. Op die manier willen we de garantie inbouwen dat de belangen van ouders, docenten en leerlingen goed behartigd worden. 

Waarover medezeggenschap?

We hanteren als schoolbestuur een ruimhartige interpretatie van het recht op inspraak. De wet bepaald in elk geval waarover op zijn minst medezeggenschap gegeven wordt. 

Behalve onder ouders wordt ook onder docenten en in een aantal gevallen onder leerlingen een raadpleging gedaan. Uit de wet op de MR volgt een bepaalde stemverhouding tussen docenten, ouders en leerlingen. Bij sommige onderwerpen wegen de stemmen van ouders zwaarder dan van docenten, soms is dat omgekeerd. In de lijst van onderwerpen hieronder is die stemgewicht weergegeven als verhouding tussen docenten : ouders : leerlingen. 
  1. Wijziging van het schoolplan. (50% : 50% : 0%)
  2. Wijziging van de klachtenregeling. (50% : 50% : 0%)
  3. Benoeming van de toezichthouder. Bestuur doet volgens de Wet VO een voordracht. (50% : 50% : 0%)
  4. Wijziging van de lestijden. (50% : 25% : 25%)
  5. Wijziging van de vakantieregeling. (50% : 50% : 0%)
  6. Verhoging van de ouderbijdrage, het bedrag voor schoolkosten en de ouderbijdrage aan taalreizen voorzover deze verhoging hoger is dan het officiële prijsindexcijfer (de inflatie). (0% : 100% : 0%)
  7. Wijziging van de schoolgids. (50% : 25% : 25%)
  8. Wijziging van de totale jaarlijkse onderwijstijd. (50% : 25% : 25%)
  9. Wijziging van de wijze van uitwisseling van gegevens tussen school en ouders. (0% : 100% : 0%)
  10. Wijziging van het leerlingstatuut. (50% : 25% : 25%)
  11. Overdracht van de school of samenwerking of fusie met een andere school. (50% : 50% : 0%)
  12. Deelname aan een onderwijskundig experiment. We voorzien niet dat we dit zullen doen, maar volgens de Wet MR heeft u hierover slechts adviesrecht terwijl wij u instemmingsrecht willen geven, vandaar hier genoemd. (0% : 100% : 0%)
  13. Uitbreiding, beëindiging, inkrimping van de school. (50% : 50% : 0%)
  14. Wijziging van de personeelsformatie. (50% : 50% : 0%)
  15. Meerjarig budget. Veel verplichtingen zijn langlopend, waardoor er weinig wijzigingen zijn, maar u heeft zo in elk geval inzicht hoe de middelen besteed worden. (50% : 50% : 0%)
  16. Benoeming of ontslag van de schoolleiding. (50% : 50% : 0%)
  17. Nieuwbouw of verbouwing van de school. (50% : 25% : 25%)
Over 1 t/m 14 geldt een instemmingsrecht (over 11 t/m 14 heeft een MR normaal alleen adviesrecht). In de wet op de MR zijn overigens nog meer onderwerpen genoemd. Die hebben allemaal betrekking op de invoering van 'procedures' en 'reglementen'. Uiteraard houdt het bestuur zich aan de wet en zullen we u ook raadplegen als dergelijke procedures ingevoerd worden. We zijn echter helemaal niet van plan om die in te voeren. We zijn een school voor persoonlijk onderwijs, en niets is zo onpersoonlijk als procedures en protocollen. Bovendien levert het veel bureaucratie op en kost het docenten tijd die ze anders aan hun leerlingen kunnen besteden. We hebben liever dat docenten voldoende aandacht aan elke leerling geven, dan dat ze bijvoorbeeld een 'protocol welzijnsbeleid' gaan uitvoeren. We willen ook geen 'regeling taakverdeling schoolleiding' om nog een voorbeeld uit de wet op de MR te noemen. We hebben immers maar één schoolleider om overhead te vermijden en er zijn dus helemaal geen verschillende managers waartussen taken verdeeld hóeven te worden.

Hoe werkt de medezeggenschap?

Als er een onderwerp speelt waarover een keuze gemaakt moet worden, stelt het bestuur (of de schoolleider uit hoofde van het bestuur) ouders, docenten en/of leerlingen (afhankelijk van zij volgend de stemrecht hebben) daarvan op de hoogte per e-mail. Daarbij wordt bovendien aangegeven welke keuzemogelijkheden er in elk geval zijn. Betrokkenen hebben dan twee weken de gelegenheid om te reageren, bijvoorbeeld om alternatieve keuzemogelijkheden aan te dragen. Tenslotte volgt er dan een online stemming onder alle ouders, docenten en/of leerlingen. Voor de stemming wordt een week de tijd gegeven. 

Voor een geldige stemming moet tenminste 1/3 deel van de ouders een stem uitbrengen, anders wordt het stemgewicht van de ouders op 0% gesteld. Dezelfde regel geldt voor de stemming onder docenten en leerlingen. Het is dus echt van belang om een stem uit te brengen. Bij de bepaling van de algehele uitkomst wordt rekening gehouden met het stemgewicht van docenten, ouders en leerlingen voor het betreffende onderwerp.

Onderwerpen aandragen
Vaak zal het om onderwerpen gaan die op de agenda van de eerstvolgende vergadering van het schoolbestuur staan. Het is ook mogelijk dat een ouder, docent of leerling zelf een voorstel ter stemming voordraagt. Dat kan per e-mail, naar bestuur@svpo.nl. Het schoolbestuur toetst of het onderwerp voldoet aan de criteria voor medezeggenschap volgens de wet. 

Van belang is verder dat er keuzemogelijkheden aangedragen worden en dat de gevolgen van de keuzen worden geformuleerd. Als er kosten gemoeid zijn met een voorstel, is het bovendien nodig om aan te geven hoe deze kosten gedekt kunnen worden. Zonodig voegt het bestuur nog een inschatting toe van de kosten van de verschillende opties. Het schoolbestuur reageert in elk geval binnen 3 maanden op een voorstel (die termijn volgt uit de wet op de medezeggenschap), maar zo mogelijk eerder. Mocht het bestuur van mening zijn dat een voorstel helemaal niet moet worden voorgelegd ter stemming (bijvoorbeeld omdat het in strijd is met de wet), dan vraagt het bestuur daarover de mening van de onafhankelijke toezichthouder. Deze toezichthouder is aangesteld in het kader van de Wet Goed onderwijs, goed bestuur. De toezichthouder neemt een definitief besluit over het al dan niet in stemming brengen van het voorstel.

Stemming
Het bestuur zorgt voor de mogelijkheid om online een stem uit te brengen voor alle betrokkenen. Daarbij worden alle keuze-opties vermeld. Alle betrokkenen met stemrecht volgens de wet worden per e-mail uitgenodigd om hun stem uit te brengen. Na verzending van de e-mail wordt tenminste 7 dagen de gelegenheid gegeven om te stemmen. Daarna wordt voor elke 'geleding' (ouders, docenten, leerlingen) bepaald welke optie de meeste stemmen heeft gekregen. Omwille van de transparantie kunnen de e-mail adressen van alle stemgerechtigden worden opgevraagd door een stemgerechtigde of door het bestuur.

Om recht te doen aan de wettelijke stemgewichten wordt er in het vervolg van de stemprocedure gewerkt met vertegenwoordigers per geleding. Voor elke geleding worden één of twee vertegenwoordigers geselecteerd die verplicht zijn om voor de optie te kiezen waarop hun geleding in meerderheid heeft gestemd. Een geleding heeft één vertegenwoordiger als het stemgewicht van de geleding volgens de wet meer dan 0% en minder dan 50% is. Een geleding heeft twee vertegenwoordigers als het stemgewicht volgens de wet 50% of meer is. 

Uit de stemgewichten van de wet volgt dat er in totaal meestal 4 vertegenwoordigers zijn. De uitzondering is als een geleding van de wet een 100% stemgewicht heeft gekregen. In dat geval zijn er in totaal slechts 2 vertegenwoordigers, beide van dezelfde geleding. Dit is bijvoorbeeld het geval bij stemmingen over de ouderbijdrage, waarover alleen ouders stemrecht hebben. 

Het kan gebeuren dat de stemmen van de vertegenwoordigers staken en dus geen enkele optie een meerderheid van stemmen krijgt. In dat geval wordt van alle opties degene geschrapt die volgens het gewogen gemiddelde de minste stemmen heeft gekregen. Vervolgens worden de stemmen van de vertegenwoordigers opnieuw bepaald. Staken de stemmen opnieuw, dan wordt wederom een optie geschrapt. Uiteindelijk staken ofwel de stemmen niet meer, ofwel er is nog maar één optie over.

Voorbeeld stemgewicht (toevoeging: 8 mei 2014)
Er is een raadpleging over een onderwerp waar volgens de wet het stemgewicht ouders - docenten - leerlingen als volgt is: 50% - 25% - 25%. 

Er wordt een gestemd. De stemmen zijn als volgt:

Docenten Ouders Leerlingen 
Voor 40%70% 30% 
Tegen60%30% 70% 

De docenten hebben twee vertegenwoordigers (omdat ze 50% stemgewicht hebben). Deze beide stemmen tegen het voorstel. De ouders hebben één vertegenwoordiger en die stemt voor. De leerlingen tenslotte hebben ook één vertegenwoordiger en die stemt tegen. Het voorstel wordt in dit voorbeeld afgewezen met 1 stem voor en 3 stemmen tegen.

Toelichting

Kosten indirecte medezeggenschap (toevoeging: 8 mei 2014)
Een traditionele medezeggenschapsraad werkt indirect. Er worden mensen gekozen in de raad en die overleggen met elkaar. Aan dat overleg zijn kosten verbonden, in het bijzonder vanwege bepalingen in de CAO (bijlage 8)De gemiddelde kosten van een docent bedragen 55,14 euro per uur en van een schoolleider 61,10 (prijspeil 2012). De raad bestaat uit tenminste de schoolleider, twee docenten en twee ouders. De ene docent is vice-voorzitter en de andere is secretaris van de raad. De schoolleider is voorzitter. Er wordt gemiddeld 6x per jaar vergaderd, 3 uur per keer.
  • de twee gekozen docenten krijgen minimaal 140 uur aan onderling overleg en cursussen vergoed: 15.439 euro;
  • de docenten krijgen als vice-voorzitter en secretaris nog eens elk 50 uur: 5.514 euro;
  • de schoolleider en de twee docenten krijgen de vergaderingen vergoed: 3.085 euro;
  • de schoolleider krijgt aan voorbereiding en voorzitterschap 290 uur vergoed: 17.719 euro;
De totale kosten bedragen zodoende tenminste 41.757 euro per jaar, ofwel ruim de helft van een voltijds docent.

Wijzigingsvoorstel (9 september 2015)

Ouders, docenten en leerlingen kiezen vertegenwoordigers bij via wie zij vertrouwelijk voorstellen kunnen indienen. Voorstellen hoeven daardoor niet direct bij het bestuur ingediend te worden. De vertegenwoordigers dienen deze voorstellen vervolgens onder eigen naam als vertegenwoordiger bij het bestuur in. 

Na verkiezing blijven vertegenwoordigers aan zolang ze een kind op school ingeschreven hebben (ouders), zolang ze ingeschreven zijn op school (leerlingen) of zolang ze in dienst zijn van de school en in alle gevallen met een maximum van zes jaar. Vertegenwoordigers kunnen verder zelf besluiten niet meer als vertegenwoordiger aan te blijven.

Voorstel is aangenomen na stemming per 14 oktober 2015.

Wijzigingsvoorstellen (1 november 2015)

  • Vertegenwoordigers kiezen een voorzitter uit hun midden. Deze voorzitter houdt toezicht op de geheime stemmingen onder ouders, docenten en leerlingen.
  • In overeenstemming met het uitgangspunt dat het geld van de school in de klas moet blijven, zijn er geen extra middelen voor de vertegenwoordigers beschikbaar uit het schoolbudget. Docenten krijgen ook geen extra uren voor hun rol als vertegenwoordiger.
  • Transparantie. De vertegenwoordigers worden over het reilen en zeilen van de school op dezelfde manier geïnformeerd als alle andere ouders, docenten en leerlingen. 
  • Financiële informatie, waaronder begrotingen en jaarrekeningen worden gepubliceerd op de website van de school.