ขันทองพยาบาท







ชื่อสมุนไพร                       ขันทองพยาบาท               

ชื่อวิทยาศาสตร์                 Suregada multiflora (A.Juss) Baill.

ชื่อวงศ์                               Euphorbiaceae

ชื่อทั่วไป                            ดูกใส (อีสาน) ยางปลอก ยายปลวก ฮ่อสะพานควาย (แพร่ น่าน) ขันทองพยาบาท(ภาคกลาง)ดูกหิน (สระบุรี) ข้าวตาก                                                                                                 (กาญจนบุรี)  มะดูกเลื่อม (เหนือ) ขันทอง(พิษณุโลก)ขุนทอง(ประจวบคีรีขันธ์) กระดูก (ใต้) ป่าช้าหมอง ดูกไทร ขอบนางนั่งสลอดน้ำ 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

                                         ไม้ยืนต้น ขนาดกลาง สูง 7-13 เมตร ทรงพุ่มแน่นทึบ ลำต้นตรง กิ่งก้านอ่อน กิ่งห้อยลง กิ่งมีขนรูปดาว เปลือกต้นสีน้ำตาลแก่ ผิวบางเรียบ เนื้อไม้สีขาว

                                          ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปขอบขนานแกมรูปหอก กว้าง 3-8 เซนติเมตร ยาว 9-22 เซนติเมตร เนื้อใบหนาทึบ เหนียว หลังใบเรียบลื่นเป็นมัน ท้องใบเรียบ                                             สีอ่อนกว่า ฐานใบรูปหัวใจ ปลายใบเป็นติ่งยาว ขอบใบจักฟันเลื่อย ไม่มีขน มีต่อมใสๆ ขนาดเล็ก เส้นใบข้าง 5-9 คู่ ก้านใบยาว 2- 5 มิลลิเมตร ผิวใบด้าน                                                 ล่างมีต่อมสีเหลือง และมีขนรูปดาว หูใบขนาด 2 มม. แต่ละคู่เชื่อมกัน หลุดร่วงง่าย แต่ทิ้งแผลเป็นวงไว้

                                         ดอกสีเขียวอมเหลืองอ่อน ออกเป็นช่อสั้นๆ ตรงซอกใบ ขนาด 0.8-1 ซม. กลิ่นหอม ช่อละ 5-10 ดอก อยู่ตรงกันข้ามกับใบ มีใบประดับยาว 1 มม. กว้าง                                             0.7-0.8 มม. รูปหอก ตรงปลายแหลม ดอกแยกเพศ แยกต้น ไม่มีกลีบดอก ดอกเพศผู้ ขนาด 2.5 มิลลิเมตร เกสรเพศผู้ 35-60 อัน แต่ละอันมีต่อมที่ฐาน                                             อาจพบเกสรตัวผู้ที่เป็นหมันปะปนอยู่ด้วย ฐานรองดอกนูนพองออก ดอกเพศเมีย ลักษณะเหมือนดอกเพศผู้ รังไข่เหนือวงกลีบ มีขนหนาแน่น รังไข่มี 3 ช่อง                                          ก้านเกสรตัวเมีย 3 อัน ปลายแยก รังไข่มีขนละเอียด มีหมอนรองดอก ก้านดอกยาว 5 มิลลิเมตร กลีบรองดอกมี 5 กลีบ หนา โคนเชื่อมกันเล็กน้อย ขอบจัก                                            เป็นซี่ฟัน

                                         ผล เกือบกลม ผิวเกลี้ยง ขนาด 2 เซนติเมตร ผลอ่อนสีเขียวเมื่อสุกมีสีเหลืองอมแสด แตกตามพู มี 3 พู มีติ่งเล็กๆที่ยอด

                                         เมล็ด ค่อนข้างกลม หนึ่งผลมี 3 เมล็ด ขนาด 7-8 มิลลิเมตร สีน้ำตาลเข้ม มีเนื้อบางๆสีขาว (aril) หุ้มเมล็ด พบตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบ ที่ระดับ                                          ความสูงไม่เกิน 600 เมตร ออกดอกช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม ติดผลเดือนเมษายนถึงมิถุนายน

สรรพคุณ ตำรายาไทย    ราก  รสเมาเบื่อร้อน แก้ลม แก้ประดง แก้พิษในกระดูก แก้โรคผิวหนัง รักษาน้ำเหลืองเสีย 

                                        เปลือกต้น รสเมาเบื่อ ถ่ายน้ำเหลือง แก้พิษในกระดูก ฆ่าพยาธิ แก้โรคเรื้อน คุดทะราด แก้กามโรค

                                        เนื้อไม้ รสเมาเบื่อ แก้กามโรค แก้น้ำเหลืองเสีย

                                        ลำต้น ต้มอาบสำหรับหญิงอยู่ไฟ

แหล่งอ้างอิง     ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี : phargarden.com

http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=206

 

 

ขันทองพยาบาท 

ชื่อวิทยาศาสตร์        Suregada multiflora (A.Juss) Baill. 

ชื่อวงศ์                      Euphorbiaceae    

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์  (characteristics of botanical science)

            Growth Form: Small tree or big shrub, 2 - 15 m tall, with neat appearance. Strong apical dominance, resulting in prominent conical crown, especially when young. Branches spiral along trunk and stems.
Foliage: Its alternate, stalked leaves have leathery leaf blades that are dark green, oval, and 5–16 by 3–8 cm. Each leaf has 5–9 pairs of secondary vein. Leaves turn orange before dropping.
Flowers: Flowers small, 0.8–1.2 cm in diameter, creamy-white, slightly fragrant, produced in leaf-opposed inflorescences. Flowers are either male or female but not both (dioecious). 
Fruits: Its fruit is a capsule that somewhat round or slightly 3-lobed, reddish-orange when ripe to reveal its seeds. Fruits resemble small limes, 2.5-3.5 cm by 2-2.5 cm, hence plant's common name 'False Lime. Each fruit contains 3 black seeds that are covered by a succulent white flesh.
            [Others]: Native to coastal areas of Singapore. Orange dehiscent leaves and mature fruits make plant an attractive candidate for golden-themed gardens. Possesses useful phytochemicals with medicinal properties.

สรรพคุณ: (Properties)  

            Medicinal (Important medicinal plant and known as 'heavenly fruit' in native range. Phtyochemicals possibly effective 

against HIV and breast cancer.), Timber & Products (It is cultivated as an ornamental, harvested as timber to be used as rafters 

and firewood.)

ą
นางสาวปาริชาต เป้าทอง,
13 มี.ค. 2560 08:13
ą
นางสาวปาริชาต เป้าทอง,
13 มี.ค. 2560 08:13
ą
นางสาวปาริชาต เป้าทอง,
13 มี.ค. 2560 08:13
ą
นางสาวปาริชาต เป้าทอง,
13 มี.ค. 2560 08:13
Comments