พญาสัตบรรณ


ชื่อวิทยาศาสตร์                    Alstonia scholaris (L.) R. Br.

ชื่อวงศ์                                 APOCYNACEAE 

ชื่อทั่วไป                              หัสบัน สัตบรรณ สัตตบรรณ จะบัน บะซา ปูลา ปูแล ตีนเป็ด ตีนเป็ดขาว ตีนเป็ดไทย ต้นตีนเป็ด เป็นต้น
              

ลักษณะทางพฤษศาสตร์
                                          ต้นพญาสัตบรรณ มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สามารถพบได้ในทุกภาคของประเทศไทย โดยจัดเป็นพรรณ
                                         ไม้ยืนต้นสูงขนาดใหญ่ ลำต้นตรง แตกกิ่งก้าน
สาขาเป็นชั้น ๆ (เหมือนฉัตร) มีความสูงประมาณ 12-20 เมตร เปลือกต้นหนาเปราะ
                                         ผิวต้นมีสะเก็ดเล็ก ๆ สีขาวปนน้ำตาล เมื่อกรีดจะมียางสีขาว ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ดและ
                                         การปักชำ นอกจากนี้ต้นพญาสัตบรรณยังจัดเป็นต้นไม้ประจำจังหวัดสมุทรสาครอีกด้วยรากใช้ต้มกับน้ำดื่ม ช่วยบำรุงน้ำนม (ราก)        

                              ใบพญาสัตบรรณ ออกเป็นกลุ่มที่บริเวณปลายกิ่ง โดยหนึ่งช่อจะมีใบประมาณ 5-7 ใบ มีสีเขียวเข้ม ใบยาวรี ปลายใบมนโคนแหลม
                                         ขนาดของใบยาวประมาณ
10-12 เซนติเมตร 
ก้านใบสั้น เมื่อเด็ดออกจะมีน้ำยาวสีขาว

                              ดอกพญาสัตบรรณ ออกดอกเป็นช่อคล้ายดอกเข็ม ออกดอกที่ปลายกิ่งหรือส่วนยอดของลำต้น หนึ่งช่อจะมีกลุ่มดอกประมาณ 7 กลุ่ม
                                         ดอกมีขาวอมเหลืองหรือเขียว 
 มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ

                              ผลพญาสัตบรรณ ผลออกเป็นฝัก ลักษณะฝักยาว เป็นฝักคู่หรือฝักเดี่ยว ลักษณะเป็นเส้น ๆ กลมเรียว มีความยาวประมาณ 20-30
                                         เซนติเมตร เมื่อแก่จะแตกเป็น 2 ซีก มีขุยสีขาว 
สามารถปลิวไปตามลมได้ ส่วนในฝักจะมีเมล็ดเล็ก ๆ 

                              จำนวนมากลักษณะเป็นรูปขนานแบน ๆ ติดอยู่กับขุย

 


สรรพคุณ
                                        เปลือกต้น  ช่วยขับระดูของสตรี  ช่วยขับน้ำนม แก้ไข้ สมานลำไส้ แก้บิด ท้องเดินเรื้อรัง  ขับพยาธิ ขับระดู แก้ไข้หวัด
                                                         และแก้หลอดลมอักเสบ 
                                        กระพี้  ขับผายลม
                                        ใบ แก้ไข้หวัด
                                        ดอก  แก้โลหิตพิการ ไข้เหนือ ไข้ตัวร้อน

                                       
แหล่งอ้างอิง
Comments