โครงสร้างที่ใช้ในการแลกเปลี่ยนแก๊สของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวและสัตว์

อะมีบา พารามีเซียม
-เป็นสัตว์เซลล์เดียวซึ่งเซลล์จะสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมที่เป็นน้ำอยู่ตลอดเวลา 
-เซลล์จะมีการแลกเปลี่ยนแก๊สกับสิ่งแวดล้อมผ่านเยื่อหุ้มเซลล์โดยตรง



                                                                                                                      การแลกเปลี่ยนแก๊สของพารามีเซียม


ฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย 
-เป็นสัตว์หลายเซลล์และมีขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ในน้ำและยังไม่มีระบบหมุนเวียนเลือด
-จะมีการเเลกเปลี่ยนแก๊สผ่านเยื่อหุ้มเซลล์โดยตรง
  


                                                                                                              การแลกเปลี่ยนแก๊สของไฮดรา และพลานาเรีย


ไส้เดือนดิน
-มีระบบหมุนเวียนเลือดที่ช่วยในการแลกเปลี่ยนแก๊สโดยเซลล์ที่อยู่บริเวณผิวหนังของลำตัวที่เปียกชื้น
-เป็นสัตว์ชนิดแรกที่มีระบบหมุนเวียนเลือด



                                                                                                                       การแลกเปลี่ยนแก๊สของไส้เดือนดิน


แมลง
แลกเปลี่ยนแก๊สโดยผ่านท่อลม (trachea) ซึ่งแตกแขนงเป็นท่อลมฝอย (tracheole) ทำให้เซลล์ได้รับก๊าซได้โดยตรงไม่ต้องอาศัยเลือดในการลำเลียงแก๊ส
เช่น เมื่อเมื่อแมลงอยู่ในขณะพักแมลงต้องนำแก๊สออกซิเจนเข้าสู่ร่างกายและนำแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ออกจากร่างกายแต่อยุ่ในอัตราที่ต่ำและต้องเปิดช่องหายใจเกือบทัั้งหมดแต่มีเพียง 1-2 คู่ที่ปิดไว้เพื่อรักษาความชื้นของร่างกายในขณะที่แมลงทำกิจกรรมช่องหายใจทั้งหมดจะเปิด ในแมลงขนาดเล็กช่องหายใจเหล่านี้จะทำงานโดยขึ้นอยู่กับแรงดันอากาศเพื่อดันอากาศเข้าไปในท่อลมแต่ในแมลงขนาดใหญ่จะสามารถปั๊มอากาศเข้า-ออกในท่อลมและช่องหายใจได้โดยอาศัยการทำงานของกล้ามเนื้อต่างๆที่ประสานกัน



                                                                                                                   โครงสร้างที่ใช้แลกเปลี่ยนแก๊สของแมลง
                                                                                                         (ถุงลมของแมลงทำหน้าที่สำรองอากาศไว้ใช้ขณะบิน)



แมงมุม
อาศัยแผงปอด (book lung) ซึ่งมีลมซ้อนซึ่งเป็นชั้นพับไปมามีลักษณะคล้ายแผงและมีหลอดเลือดนำแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์มาแลกเปลี่ยนที่แผงท่อลมนี้แล้ว
รับแก๊สออกซิเจน



   โครงสร้างที่ใช้แลกเปลี่ยนแก๊สของแมงมุม



ปลา
บริเวณที่แลกเปลี่ยนแก๊สมีความชุ่มชื้นอยู่เสมอเนื่องจากสัมผัสกับน้ำโดยตรงแต่ในน้ำมีปริมาณแก๊สออกซิเจนละลายอยู่น้อยมากประใาณร้อยละ 0.5เมื่อเทียบกับ
ปริมาณแก๊สออกซิเจนที่ละลายอยู่ในอากาศประมาณร้อยละ 21 และแก๊สออกซิเจนยังแพร่ในน้ำช้ากว่าในอากาศประมาณ 1000 เท่า

ถ้าสังเกตปลาที่กำลังว่ายน้ำหรือลอยตุวอยู่นิ่งๆจะพบว่าแผ่นกระดูกปิดเหงือกหรือแผ่นแก้มของปลาจะเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลาโดยการเคลื่อนไหวจะเป็นจังหวะพอดีกับการอ้าและหุบปากของปลา ทำให้น้ำซึ่งมีแก๊สออกซิเจนอยู่เข้าทางปากแล้วผ่านออกทางเหงือกและแก๊สออกซิเจนจะแพร่ผ่านเข้าสู่หลอดเลือดฝอยที่เหงือกแล้วไหลเวียนไปตามระบบหมุนเวียนเลือดโดยทิศทางการไหลของเลือดและน้ำจะสวนทางกัน




ลักษณะของเหงือกปลา




นก
นกมีปอดที่ทำให้สามารถแลกเปลี่ยนแก๊สได้ดีและนำแก๊สออกซิเจนที่ได้ไปใช้ในการสลายสารอาหารเพื่อให้ได้พลังงานสำหรับทำกิจกรรมต่างๆ เชื่อใช้ในการบินซึ่งต้องใช้พลังงานมาก นกจะมีถุงลมเชื่อมกับปอดเพื่อสำรองอากาศไว้ใช้ขณะบิน

ทิศทางของอากาศขณะหายใจเข้า

อากาศ > ท่อลม > ถุงลมส่วนหลัง > ปอด > ถุงลมส่วนหน้า

ทิศทางของอากาศขณะหายใจออก

อากาศจถุงลมส่วนหลัง > ปอด

อากาศจากถุงลมส่วนหน้า > ภายนอก

ดังนั้นในแต่ละรอบของการหายใจเพื่อให้อากาศครบวงจรนกจะต้องหายใจเข้าและออก 2 ครั้ง




โครงสร้างที่ใช้แลกเปลี่ยนแก๊สของนก



การหายใจเข้า-ออกของนก



 
ลักษณะของอวัยวะที่ใช้ในการแลกเปลี่ยนแก๊สของสัตว์

1.มีพื้นที่ผิวมากพอ

2.มีความชื้นตลอดเวลา

3.มีลักษณะบาง 

โครงสร้างเฉพาะที่ใช้ในการหายใจ

1.เหงือก
   ภายนอก 
       พบในไส้เดือนดิน  สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ
   ภายใน    
       พบในปู ปลา กุ้ง
2.เรสไพราเทอรีทรี
   -มีลักษณะเป็นท่อแขนงคล้ายต้นไม้
   -ทำหน้าที่ในการแลกเปลี่ยนแก๊ส
   -พบในปลิงทะเล
3.กระเพาะลม
   -มีประโยชน์ช่วยให้ปลาลอยตัว
   -เมื่อนำมาทำอาหารจะเรียกว่า กระเพาะปลา
4.แผงปอด
   -พบในแมงมุมบางชนิด
   -ทำหน้าที่ในการแลกเปลี่ยนแก๊สคล้ายเหงือก
   -ใช้เลือดในการลำเลียง

อวัยวะที่ใช้ในการหายใจ

1.ผิวหนัง
   -อะมีบา พารามีเซียม
   -ไฮดรา
   -แมงกระพรุน
   -หนอนตัวแบน
   -สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ
2.ผิวหนังและปอด
   -งูดิน
   -อึ่งอ่าง
   -กบ
3.เหงือก
   -ปลา
   -สัตว์น้ำอื่นๆ เช่น ปู กุ้ง ดาวทะเล ซาลาเมนเดอร์
4.ท่อลม
   -แมลง
   -ตะขาบ
   -กิ้งกือ
5.ปอด
   -ทาก
   -หอยบก
   -วาฬ โลมา
   -สัตว์มีกระดูกสันหลัง








 
--




  



 




SelectionFile type iconFile nameDescriptionSizeRevisionTimeUser
Comments