TƯ VẤN QUY HOẠCH THỜI TPP

đăng 05:25, 16 thg 9, 2015 bởi Manager quyhoach.vn   [ cập nhật 06:25, 3 thg 2, 2016 bởi Ha CaoLuan ]
Lời dẫn: TPP và vô khối các hiệp định tự do thương mại khác đẩy mọi ngành nghề tại Việt Nam vào thế cạnh tranh sinh tử, mà quy hoạch cũng chẳng phải ngoại lệ. Khái niệm "Chuỗi giá trị" của Michael Porter có thể sẽ cung cấp cho bạn một góc nhìn khác về khả năng sinh tồn trong đấu trường sinh tử này.

Thử nhìn nghề quy hoạch dưới một góc độ khác- góc độ 'kinh tế thị trường': Quy hoạch đô thị là một dịch vụ (như mọi dịch vụ khác), nơi mà nhà quy hoạch thỏa mãn nhu cầu của thân chủ bằng đồ án quy hoạch (hồ sơ và báo cáo) để nhận được thù lao (chi phí tư vấn). Chẳng thấp hèn, nhưng cũng chẳng cao quý hơn các dịch vụ khác đâu các bạn ạ.
Vận dụng Michael Porter- 'phù thuỷ' về chiến lược cạnh tranh (không phải Harry Porter đâu nhé), dịch vụ quy hoạch đô thị sẽ là cấu thành của 'chuỗi giá trị' đã modify như sau:
  1. Marketing: Quảng bá, tìm đơn hàng;
  2. Đầu vào: Tìm kiếm nhà cung cấp những thứ bạn không thể (ví dụ như khảo sát, cắm mốc, một vài bộ môn nào đó của đồ án quy hoạch, mô hình...);
  3. Thực hiện đồ án: Làm hồ sơ và báo cáo;
  4. Bán hàng: Bàn giao đồ án và lấy phí tư vấn;
  5. Dịch vụ hậu mãi: Chăm sóc khách hàng sau bán hàng, để hy vọng lại có đơn hàng mới.
(Hình dưới đây là chuỗi giá trị nguyên bản của Michael Porter, chưa modify)
Bạn sẽ là nhà quy hoạch 'hoàn hảo' nếu bạn làm tốt tất cả các công việc trên. Tuy nhiên đây là nhiệm vụ bất khả thi vì mỗi khâu trên lại đòi hỏi một kỹ năng khác nhau, có cái có thể tập luyện, có cái lại do bẩm sinh. Chỉ riêng giỏi chuyên môn (giỏi khâu 3- 'thành công' theo quan niệm truyền thống) đã là quá khó trong thời đại kỹ thuật số, vì nó đòi hỏi tất cả các kỹ năng đã được liệt kê trong bài 'Quy hoạch đô thị là gì? Các kỹ năng của nhà quy hoạch?' (link):
  • Kiến thức về cấu trúc không gian đô thị (thiết kế cấu trúc vật thể) và cách thức mà đô thị hoạt động – Khả năng phân tích thông tin dân số như lao động, độ tuổi, sức khỏe
  • Kiến thức lập đồ án và đánh giá dự án
  • Nắm vững các tiến trình và chương trình đang diễn ra của địa phương, và cả ở cấp quốc gia
  • Nắm vững tác động môi trường và xã hội về quyết định quy hoạch lên cộng đồng
  • Khả năng làm việc với công chúng và cộng đồng đa dạng – Khả năng hoạt động như một người trung gian hòa giải khi xung đột lợi ích cộng đồng.
  • Hiểu biết về mối quan hệ giữa quy định sử dụng đất đai với dịch vụ
  • Thuần thục các công cụ GIS và các công cụ tin học khác – Kiến thức luật pháp về … mọi mặt liên quan – ….. v.v..
Vì vậy, muốn là nhà quy hoạch thành công dưới khía cạnh kinh tế thị trường, bạn chỉ còn 01 lựa chọn: làm thành viên của một chuỗi giá trị thành công (tốt cả 5 khâu), vì:
  1. Nếu chuỗi giá trị chỉ làm tốt khâu sản xuất 2-3, và không làm tốt khâu thị trường 1-4-5: các nhà quy hoạch thuộc chuỗi sẽ gặp nguy hiểm do vấn đề thu nhập.
  2. Nếu chuỗi giá trị chỉ làm tốt khâu thị trường 1-4-5, và không làm tốt khâu sản xuất 2-3: các nhà quy hoạch thuộc chuỗi sẽ gây nguy hiểm cho xã hội do chất lượng quy hoạch kém. (Hãy nhớ bất kỳ đồ án quy hoạch nào cũng đều là thiết kế tiền cơ sở của dự án từ hàng triệu USD, có ảnh hưởng từ ngàn người trở lên).
Chuỗi giá trị ở đây được hiểu là liên minh nhiều thành viên (cá nhân hay tổ chức, có thể có thành viên nước ngoài), mà mỗi thành viên mắt xích đều chuyên nghiệp trong một vài khâu cụ thể. Để là thành viên của chuỗi giá trị thành công, bạn có 1 trong 2 lựa chọn sau:
  1. Tối thiểu phải làm tốt một trong các khâu (hãy kiên nhẫn học hỏi), gia nhập một chuỗi giá trị tiềm năng (hoặc đang thành công), và góp phần làm cho chuỗi giá trị đó trở nên (hay duy trì được) thành công trong dài hạn.
  2. Không giỏi bất kỳ khâu nào, nhưng lại có năng lực kết nối tốt để tự xây dựng chuỗi giá trị thành công.
Nếu không thể thực hiện bất kỳ lựa chọn nào ở trên (dù yêu nghề), bạn vẫn còn 2 lựa chọn cuối cùng:
  1. Đừng nghĩ tới từ 'thành công'.
  2. Chuyển nghề.
Hy vọng các nhà quy hoạch chọn được 'giá' đúng./.
caoluanha@gmail.com.