* ẢNH VỆ TINH: CÁCH KHAI THÁC TRONG KHẢO SÁT VÀ QUY HOẠCH

đăng 00:00, 25 thg 8, 2015 bởi Manager quyhoach.vn   [ đã cập nhật 22:59, 11 thg 1, 2016 ]
Lời dẫn: Hữu ích trong quy hoạch, nhưng lại rất "kinh tế" trong khảo sát đến mức "không thể tin được". Tuy nhiên, để thực hành, bạn cần có kiến thức ArcGIS cơ bản.

Ảnh vệ tinh ngày càng đa dạng về nguồn cung cấp, càng tốt về chất lượng (độ phân giải), và tốc độ cập nhật ngày càng nhanh. Đây là một nguồn dữ liệu vô cùng hữu ích trong quy hoạch (kể cả QHCT), nhưng khai thác như thế nào hiệu quả nhất thì không phải ai cũng biết.
Nếu có rất nhiều tiền, bạn có thể mua bất kỳ bản đồ ảnh nào. Nhưng nếu đã có kiến thức GIS cơ bản, bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí nếu nhu cầu khai thác bản đồ ảnh là thường xuyên. Chúng tôi sẽ giới thiệu cách download ảnh vệ tinh từ các nguồn miễn phí trên Internet, được nắn chỉnh chính xác tọa độ trên phần mềm ArcGIS, và được chuyển sang AutoCAD để bạn có thể vẽ được trên nền ảnh này.
1. TRƯỚC TIÊN, MỘT CHÚT VỀ HỆ TỌA ĐỘ BẢN ĐỒ
Là nhà quy hoạch, bạn nên có kiến thức và "triệt để" tôn trọng việc luôn sử dụng bản đồ nền cũng như vẽ bản đồ mới trên đúng hệ tọa độ nhà nước Vn2000.
Một số khái niệm tọa độ phổ thông như sau:
  • Các bản đồ ảnh vệ tinh phổ thông trên wikimapia, GoogleEarth khi download về đều có hệ tọa độ WGS1984, sẽ cần được nắn chuyển về Vn2000.
  • Có 2 dạng hệ tọa độ Vn2000 (xem quy ước trong tệp đính kèm cuối bài):
    • Nếu bạn làm quy hoạch vùng liên tỉnh, Vn2000 liên tỉnh sẽ có múi chiếu 6o; kinh tuyến trục được chọn phải gần "tâm" toàn khu vực quy hoạch nhất, có thể là 105o (Vn2000Zone48), 111o (Vn2000Zone49)...; hệ số biến dạng ngang tổng thể là 0.9996.
    • Nếu bạn làm quy hoạch trong 1 tỉnh, Vn2000 cho tỉnh có múi chiếu 3o; kinh tuyến trục do nhà nước công bố cho từng tỉnh (download file cuối bài); hệ số biến dạng ngang tổng thể là 0.9999. Cái này bạn phải tạo ra cho từng tỉnh (ArcGIS không có sẵn), bằng cách modify một trong hai hệ tọa độ có sẵn (Vn2000Zone48 hoặc Vn2000Zone49) về múi chiếu và hệ số biến dạng ngang.
2. DOWNLOAD ẢNH VỆ TINH
Video thực hành này do Huyen Vu phát hành trên Youtube.
3. NẮN CHUYỂN ẢNH VỆ TINH VỀ VN2000
Video thực hành này do Liêm, Nguyen Duy phát hành trên Youtube.
4. HIỆU CHỈNH BẢN ĐỒ ẢNH NẮN TRÊN CƠ SỞ ĐỊA VẬT CHUẨN
Trên thực tế, ảnh vệ tinh sau khi được nắn về đúng Vn2000 sau bước 3 vẫn có thể sai lệch với thực tế khảo sát địa hình (có thể lên đến vài mét), nên việc hiệu chỉnh là rất cần thiết. Việc hiệu chỉnh được thực hiện trên cơ sở dịch chuyển các điểm ảnh về các địa vật chuẩn có tọa độ đã biết.
a. Địa vật chuẩn
Là các điểm đo với đầy đủ thông số toạ độ phẳng, và mô tả địa vật để có thể xác định chính xác (tốt nhất chỉ nên sai lệch tối đa 3 pixels) trên ảnh đã được nắn.
Số địa vật chuẩn tối thiểu nên là 4 điểm, được phân bố đều trên phạm vi bản đồ. Trên thực tế càng nhiều thì càng tốt.
Địa vật chuẩn tốt nhất nên được lấy từ chính bản đồ khảo sát địa hình cho khu vực quy hoạch, được lập trên đúng hệ toạ độ Vn2000 cần thiết, tỉ lệ càng cao càng tốt.
b. Hiệu chỉnh
Thực hiện phép nắn chuyển như sau:
ArcGIS >> Customize >> ToolBars >> Georeferencing: sử dụng các điểm nắn chất lượng tốt, và chịu khó tự thay đổi các tùy chọn phép nắn khác nhau để lựa chọn được kết quả tốt nhất (ít sai số nhất).
5. XUẤT BẢN SANG AUTOCAD
a. Xuất bản đồ ảnh sang định dạng JPG
ArcGIS >> Đặt đơn vị chiều dài cho Active Layers (nên là meter).
ArcGIS >> File >> Export Map >> chọn định dạng JPEG, và nhớ chọn Write World File để xuất bản các file tọa độ của bản đồ ảnh
b. Chèn bản đồ ảnh vào AutoCAD
Bạn buộc phải cài đặt phần mềm AutoCAD Map mới có thể sử dụng chức năng này. 
Tạo thư mục riêng chứa file DWG cần chèn ảnh. Copy toàn bộ bản đồ ảnh gồm file JPG và tất cả các file tọa độ (cùng tên với file JPG) vào thư mục đó.
Mở file DWG cần gắn ảnh vệ tinh đã hiệu chỉnh.
Khai báo đúng đơn vị đo chiều dài (cùng đơn vị đo với ảnh, nên là meter) trong AutoCAD bằng lệnh Units.
AutoCAD Map >> Map Drafting >> Image >> Insert >> Chọn ảnh đã hiệu chỉnh dạng JPG >> Open
6. KẾT QUẢ
Thư mục trên có thể copy sang bất kỳ máy tính nào có phần mềm AutoCAD phổ thông (không yêu cầu AutoCAD Map), và sử dụng AutoCAD để mở file DWG đã chèn ảnh sau hiệu chỉnh. Từ bây giờ, bất kỳ bản đồ nào được lập trên cùng hệ toạ độ Vn2000 (địa chính, địa hình...) đều sẽ chồng khít lên bản đồ này bằng lệnh Xref hoặc Insert với điểm chèn {0,0}.
Bây giờ, bạn đã có thể tự tin bắt đầu vẽ trên nền ảnh vệ tinh. Ảnh vệ tinh có toạ độ còn có thể dễ dàng được sử dụng làm nền cho render phối cảnh quy hoạch.
7. KHAI THÁC ẢNH VỆ TINH TRONG KHẢO SÁT
Quy trình "4 bước +":
  • Bước 1: Tải ảnh vệ tinh, nắn chuyển về Vn2000.
  • Bước 2: Chọn địa vật chuẩn để khảo sát trước.
  • Bước 3: Hiệu chỉnh ảnh (đã nắn toạ độ) theo địa vật chuẩn, xuất bản sang AutoCAD, in cho đội khảo sát hiện trường.
  • Bước 4: Đội khảo sát hiện trường sẽ căn cứ trên ảnh vệ tinh mới để quyết định đâu là các điểm cần đo, và đâu là các điểm có thể "giải đoán" từ ảnh, để sao cho "kinh tế" nhất mà độ chính xác lại cao nhất. 
Các chi phí có thể tiết kiệm được khi áp dụng quy trình này:
  • Giảm bớt thời gian ngoại nghiệp, do hệ thống điểm đo được chọn trước sẽ "thông minh" hơn.
  • Giảm bớt thời gian nội nghiệp, do việc "giải đoán" được các điểm và cách nối điểm của những góc chưa đo. Đây là tiết kiệm có giá trị nhất của quy trình này.
  • Do sử dụng ảnh, mọi lỗi kỹ thuật hiển nhiên đều bị phát hiện ngay trong quá trình khảo sát, nên kết quả khảo sát sẽ có chất lượng cao hơn, tiết kiệm được thời gian làm việc với cơ quan thẩm tra, cũng như tiết kiệm được chi phí khắc phục sai sót.
Chú ý: Bạn không nên "ăn bớt" việc đo đạc, vì ảnh sau hiệu chỉnh vẫn còn có thể có sai lệch cục bộ, đặc biệt trên địa hình đồi núi. Ảnh vệ tinh chỉ có giá trị hỗ trợ, "ăn bớt" việc đo đạc là vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp đấy.

quyhoach.vn

P/s: quyhoach.vn có dịch vụ cung cấp bản đồ ảnh vệ tinh trên nền AutoCAD.


ĉ
Manager quyhoach.vn,
01:15, 17 thg 9, 2015