GIS CHO THIẾT KẾ QUY HOẠCH ĐÔ THỊ: TÍNH KHẢ THI? (KỲ 2)

đăng 01:55, 30 thg 8, 2015 bởi Manager quyhoach.vn   [ đã cập nhật 19:59, 24 thg 9, 2015 ]

Lời dẫn: Nhà quy hoạch chắc chắn đã nghe rằng GIS (hệ thống thông tin địa lý) rất hay trong quy hoạch đô thị. Nhưng ứng dụng GIS vào thiết kế quy hoạch đô thị một cách thực sự thì như thế nào? Hãy tham khảo ý kiến các chuyên gia qua các kỳ các khau. Kỳ cuối sẽ đăng vào khoảng 15/10/2015.

Kỳ 2: Tóm tắt đề tài nghiên cứu quy mô nhất, gần nhất, của Viện đầu ngành về chủ đề này (hình như cũng năm 2008). Phần kết quả của đề tài nghe rất hấp dẫn, tiếc là kết quả ứng dụng đề tài công nghệ này trong thực tiễn chưa thấy được công bố.


Xem Kỳ 1Kỳ 2Kỳ 3Kỳ 4Kỳ 5Kỳ 6Kỳ 7



Đổi mới công tác lập đồ án quy hoạch xây dựng Từ nghiên cứu ứng dụng công nghệ GIS (RD25-07)
Trong thời gian gần đây Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn - KTQHĐTNT đã tiếp cận với công nghệ GIS nhưng chưa phổ biến, chưa trở thành qui trình bắt buộc trong quá trình lập và nghiên cứu QHXD. Để ứng dụng công nghệ GIS có hiệu quả phải chăng là cần có sự đồng bộ từ trang thiết bị, dữ liệu, đội ngũ chuyên gia, đến qui trình lập, nghiên cứu, sản phẩm QHXD hay là khâu tổ chức, chiến lược.
I. Lý do thực hiện Đề tài :
...
Trong thời gian gần đây Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn - KTQHĐTNT đã tiếp cận với công nghệ GIS nhưng chưa phổ biến, chưa trở thành qui trình bắt buộc trong quá trình lập và nghiên cứu QHXD. Để ứng dụng công nghệ GIS có hiệu quả phải chăng là cần có sự đồng bộ từ trang thiết bị, dữ liệu, đội ngũ chuyên gia, đến qui trình lập, nghiên cứu, sản phẩm QHXD hay là khâu tổ chức, chiến lược. Do vậy cần thiết phải có sự tổng hợp, rà soát tình hình ứng dụng GIS đối với công tác lập QHXD, đánh giá nguyên nhân của các hạn chế. Từ đó đề xuất giải pháp khắc phục, cải tiến qui trình công nghệ từng bước, từng công đoạn của qui trình lập QHXD, quản lý dữ liệu QHXD trong cả nước.
II. Mục tiêu của Đề tài:
Xuất phát từ lý do trên, Đề tài Đổi mới công tác lập đồ án quy hoạch xây dựng từ nghiên cứu ứng dụng công nghệ GIS có mục tiêu là Cải tiến tác nghiệp lập quy hoạch xây dựng trên cơ sở ứng dụng công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS).
Việc đổi mới công tác lập đồ án QHXD đã được một số nhà nghiên cứu thực hiện, nhưng tập trung vào qui trình, nội dung nghiên cứu lập đồ án, hồ sơ, kí hiệu, hoặc lẻ tẻ có nghiên cứu đưa một số ứng dụng công nghệ vào QHXD như 3D, cấp nước, phần nào có GIS, v.v... Nhưng chưa có nghiên cứu cải tiến các tác nghiệp hiện nay xét về khía cạnh ứng dụng công nghệ GIS, chưa đề xuất giải pháp cải tiến không chỉ về kỹ thuật mà còn về nhiều mặt khác như tìm giải pháp thu thập dữ liệu, tổ chức, đào tạo nhân lực...
III. Phạm vi nghiên cứu của Đề tài:
Tập trung vào nghiên cứu đánh giá tác nghiệp lập QHXD hiện tại và đề xuất giải pháp cải tiến trên cơ sở ứng dụng GIS.
IV. Đối tượng nghiên cứu, địa chỉ áp dụng:
Đối tượng nghiên cứu sẽ là các tác nghiệp lập đồ án QHXD trong các bước, các bộ môn của công tác lập đồ án QHXD được thực hiện bởi các nhà đang nghiên cứu lập đồ án QHXD nói chung trên toàn quốc và của riêng Viện KTQHĐTNT.
Sản phẩm nghiên cứu, những đề xuất giải pháp, những kiến nghị nhằm góp phần phục vụ công tác lập đồ án QHXD, chung cho các cán bộ đang lập đồ án QHXD, quản lý QHXD trong ngành QHXD cả nước. Mặc dù trong ngành QHXD đã có nhiều cán bộ có trình độ cao về ứng dụng công nghệ GIS để lập QHXD, nhưng để giới thiệu rộng rãi hơn cho tất cả các cán bộ làm công tác lập đồ án QHXD thì hiện nay đang còn thiếu những sản phẩm tương tự Đề tài này. Vì thế, ngoài việc nghiên cứu theo nội dung được giao, Đề tài cố gắng chuyển tải những thông tin chi tiết nhất có thể được, với mong muốn phần nào đóng góp cho công cuộc đổi mới công tác lập đồ án QHXD trên cơ sở ứng dụng công nghệ GIS và để cho những nhà lập QHXD mới tiếp xúc với GIS cũng có thể tham khảo áp dụng được; đồng thời cũng có khả năng trợ giúp cho các chuyên gia GIS tìm cách vận dụng vào các bước của qui trình lập đồ án QHXD và thực hiện kết hợp với chuyên gia QHXD.
V. Phương pháp chung tiếp cận đề tài:
...
Do vậy cần phải tìm hiểu, đánh giá hiện trạng ứng dụng công nghệ GIS trong QHXD và các ngành có liên quan đến QHXD. Trên cơ sở phân tích nguyên nhân của những hạn chế, đề ra giải pháp khắc phục.
Qua những nghiên cứu, cùng với một cơ sở khoa học GIS kết hợp với khoa học QHXD, kết hợp với kết quả nghiên cứu rải rác trong nhiều năm lập đồ án QHXD có phần nào ứng dụng GIS và những nghiên cứu mô phỏng ứng dụng GIS khá đa dạng trong Đề tài này, đồng thời kết hợp với tham khảo thành tựu ứng dụng GIS của các nước phát triển trên thế giới, nhóm tác giả hy vọng rằng những đề xuất của Đề tài sẽ đóng góp cho sự đổi mới công tác lập đồ án QHXD trên cơ sở ứng dụng GIS, khi đó sẽ do đông đảo các nhà lập QHXD thực hiện mà không chỉ dừng lại ở mô phỏng ví dụ.
VI. Nội dung chính của Đề tài: 

...

- Đề xuất giải pháp ứng dụng GIS để khắc phục nhược điểm, để cải tiến tác nghiệp. Giải pháp trong QHXD vùng, QHC XD đô thị, QHCT XD ĐT, QHXD điểm dân cư nông thôn, từ khâu thu thập dữ liệu - đánh giá hiện trạng đến khâu quy hoạch - hồ sơ bản đồ. Sử dụng những ví dụ trình bày các giải pháp trên.

...

VII. Kết quả của Đề tài:

+ Về khoa học công nghệ:

- Các điểm yếu của tác nghiệp cũ về phân tích không gian phần lớn có khả năng cải tiến được nhờ GIS.

- Đã đề xuất phần mềm chủ đạo (ArcGIS, Mapinfo) kết hợp với các phần mềm khác (thuộc nhóm Cad, thiết kế 3D, thiết kế hạ tầng kỹ thuật, cơ sở dữ liệu, phân tích thống kê, viễn thám).

- Đã đề xuất một cách cô đọng về giải pháp ứng dụng GIS cho đầy đủ ba giai đoạn của công tác QHXD từ khâu dữ liệu đầu vào đến khâu lập đồ án và quản lý QHXD; giải pháp ứng dụng GIS ở các bước, các bộ môn của các loại đồ án QHXD, từ nền, dữ liệu đến phân tích GIS từng nội dung các loại đồ án (QHXD vùng, QHC XD ĐT, QHCT XD ĐT, QHXD điểm DCNT, TKĐT); trong đó cho thấy tầm quan trọng của hồ sơ bản đồ GIS và đề xuất giải pháp trước mắt vẽ bản đồ hồ sơ dùng GIS để làm quen, vận hành với GIS tiến tới ứng dụng toàn diện.

- Đã chứng minh hiệu quả của việc ứng dụng GIS trong công tác lập quy hoạch xây dựng và cho thấy cơ sở để đưa GIS sâu rộng hơn nữa vào công tác QHXD.

+ Về tổ chức ngành và liên ngành:

...

+ Những khó khăn và thách thức, những kiến nghị:

...

Thách thức, khó khăn lớn nhất của Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn nói riêng và của ngành QHXD nói chung trong quá trình phát triển công nghệ GIS để nâng cao chất lượng quy hoạch chính là thiếu đội ngũ chuyên gia và thiếu hệ thống ngân hàng dữ liệu mà nếu có đủ thì khá tốn kém, một khó khăn và thách thức nữa là cơ chế quản lý sao cho phù hợp với nền kinh tế thị trường, là làm thế nào để sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, là chiến lược đưa công nghệ vào công tác QHXD, là giải pháp và kế hoạch hành động từng bước trong tiến trình phát triển. 

...

Nghiệm thu:

Hội đồng khoa học Kỹ thuật chuyên ngành của Bộ Xây dựng tổ chức nghiệm thu ngày 27/11/2008.
Kết quả:Xuất sắc
Chủ nhiệm Đề tài: TS. Vũ Chí Đồng
Cán bộ tham gia nghiên cứu biên soạn: Phòng GIS