Tewerkstelling en Arbeidszorg

Algemeen

1. Tewerkstelling

Personen die psychisch kwetsbaar zijn, ervaren soms heel wat drempels bij het vinden of behouden van werk. Toch is werk voor deze groep een belangrijke factor op weg naar herstel en sociale inclusie. Het is best mogelijk dat een cliënt gedurende een (substantiële) periode niet toe is aan een gesprek over werk of tewerkstelling. Indien dit wel het geval is, is het belangrijk om tijdens de begeleiding de impact van de psychische kwetsbaarheid op de werksituatie te bevragen. Daarna kan er samen met de betrokkene onderzocht worden welke ondersteuningsvragen hij heeft op dit terrein.

Rond deze ondersteuningsvraag werken de GGZ-sector (de GGZ-begeleider) en de sector tewerkstelling (VDAB/GTB-bemiddelaars) idealiter samen, als één team, zij het elk met hun eigen expertises. Deze samenwerking begint best al tijdens het herstelproces, zodat tijdens de periode van herstel de zoektocht naar (aangepast) werk al kan beginnen of ondersteuning kan geboden worden indien de persoon reeds werk heeft. Tijdens de begeleiding naar werk of bij het starten in een nieuwe job, kan de cliënt nog steeds beroep doen op psychische ondersteuning, wat de kans op een blijvende tewerkstelling aanzienlijk verhoogt.

Hieronder kan je lezen welke ondersteuning VDAB/GTB kan bieden en op welke manier je een samenwerking kan aanvragen.

Er zijn heel wat mogelijkheden om de zoektocht naar aangepast werk te ondersteunen:

1.       De cliënt is nog aan het werk maar twijfelt of hij hier wil blijven of een nieuwe aangepaste job wil zoeken:

  • Loopbaanbegeleiding: de loopbaanbegeleider ondersteunt bij het nemen van loopbaankeuzes (wil ik bij mijn werkgever blijven, wat moet veranderen aan mijn jobprofiel, hoe kan ik dit bespreken met de werkgever, enz.). Klik voor meer info over loopbaanbegeleiding hier en hier. Loopbaanbegeleiding kan doorgaan na de werkuren. Ook personen die in ziekteverlof zijn, kunnen loopbaanbegeleiding volgen

2.       De cliënt  is werkloos,  of heeft nog een werkgever en is arbeidsongeschikt. Hij is  op zoek naar een nieuwe job, maar weet niet goed welke job hij nog aankan:

  • Online dienstverlening: vb. beroepenfilms, beroepsoriëntatietest, informatie over knelpuntberoepen, enz. Hier horen ook de online infosessies bij.
  • Oriënterende acties
  • Een arbeidsonderzoek, waarin aan de hand van gesprekken en testen onderzocht wordt welk tewerkstellingscircuit haalbaar is : regulier arbeidscircuit, maatwerkbedrijven, of onbetaalde activiteiten op een werkvloer.
  • Verschillende soorten van stages op een werkvloer, om kennis te maken met en bij te leren in een nieuwe werkomgeving: vb. een beroepsverkennende stage, activeringsstage, opleidingsstage, startersstage, werkervaringsstage, opleidingsstage, kennismaken met een werkvloer via de DUO-dag, enz.
  • Er bestaan ook heel wat doelgroepspecifieke begeleidingen naar werk, zoals vb. voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking, voor werkzoekenden in armoede, werkzoekenden in detentie, werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt wegens meervoudige problemen, enz.

 3.       De cliënt heeft nood aan een job op maat

  • Via de Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) betaalt de VDAB een premie aan de werkgever waarmee de werksituatie kan aangepast worden (meer pauzes, een aanpassing in het takenpakket, een trager werktempo mogen hanteren, meer begeleiding krijgen op de werkvloer, meer tijd krijgen om een taak aan te leren, een prikkelarme werkomgeving krijgen, enz).
  • Als  een betaalde job in het reguliere arbeidscircuit te veeleisend is, dan kan men terecht in een maatwerkbedrijf of de lokale diensteneconomie.
  • De cliënt kan nog niet onmiddellijk betaald werken maar wil zijn arbeidsritme opbouwen via onbetaalde activiteiten op een werkvloer.? Dat is mogelijk via arbeidszorg.

 4.       De cliënt is op zoek naar een nieuwe job maar bijscholing/opleiding is aangewezen:

  • Via een individuele beroepsopleiding (IBO) kan men zich gedurende enkele maanden bijscholen op  de werkvloer én ontvangt men een combinatie uitkering/loon. Bij dit systeem is het de bedoeling dat de werkgever de werkzoekende nadien in dienst neemt.
  • Men kan zich bijscholen via webleren of gratis een door de VDAB-erkende opleiding volgen.
  • Men kan ook voor een meer geïndividualiseerd vormingsprogramma kiezen bij een gespecialiseerd opleidings- en begeleidingscentrum. Deze centra zijn gespecialiseerd in opleiding en bemiddeling van werkzoekenden met een arbeidshandicap.
2. Arbeidszorg

Arbeidszorg bestaat binnen de geestelijke gezondheidszorg, de zorg voor personen met een handicap, het algemeen welzijnswerk en de sociale en beschutte werkplaatsen. Dit aanbod, op het continuüm tussen zorg en arbeid, richt zich tot personen die omwille van persoons- en/of maatschappijgebonden redenen (nog) niet of niet meer kunnen werken in het regulier of beschermend tewerkstellingscircuit.  De sociale tewerkstelling, beschutte werkplaatsen en arbeidszorginitiatieven zijn initiatieven op vraag en op maat.  Via vrijwillig, onbetaald werk onder begeleiding en rekening houdend met de mogelijkheden van de persoon, wil de arbeidszorg maatschappelijke participatie (terug) mogelijk maken.

Regelgevende achtergrond

Beheer- en werkstructuur

SOM organiseert een Werkgroep Werk op maat - Arbeidszorg.  Deze werkgroep volgt de evoluties m.b.t. arbeidszorg, het W²-concept en het decreet werk- en zorgtrajecten op de voet op.  De werkgroep bereidt de standpunten van SOM m.b.t. deze materie voor en volgt deze verder op.

De Ronde Tafel Arbeidszorg ontstond in 2000, na een impuls van het Samenwerkingsverband Sociale Tewerkstelling en op initiatief van de Koning Boudewijnstichting. Ze evolueerde tot de representatieve woordvoerder van de Vlaamse arbeidszorg en omvat nu vertegenwoordigers uit de vier belangrijkste 'arbeidszorgsectoren' (sociale tewerkstelling, zorg voor personen met een handicap, geestelijke gezondheidszorg, algemeen welzijnswerk), de provinciebesturen en een aantal andere belanghebbenden.

Intersectoraal partnerschap

A. In de structurele thematische werking

Op vlak van arbeidszorg is er (binnen de SOM Werkgroep Werk op maat - Arbeidszorg en de Ronde Tafel Arbeidszorg) ervaringsuitwisseling en kennisdeling tussen diverse betrokken actoren: Samenwerkingsverband Sociale Tewerkstelling (SST), de Vlaamse Federatie van Beschutte Werkplaatsen (VLAB), provinciale steunpunten m.b.t. arbeidszorg, Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB), Gespecialiseerde Trajectbepaling en -begeleiding (GTB), Zorgnet-Icuro, Federatie van Diensten voor Geestelijke Gezondheidszorg (FDGG), De OCMW-werking van de Vereniging van Vlaamse Steden & Gemeenten (VVSG), het Pluralistisch Platform Gehandicaptenzorg (PPG), het Vlaams Welzijnsverbond, het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk, de Centra Algemeen Welzijnswerk enz.

B. Op het werkveld

Werk Werkt! is een intersectoraal samenspel tussen zorg/welzijn en arbeid/werk/onderwijs voor iemand met een ernstige psychische kwetsbaarheid die wil werken of een opleiding wil volgen. Rond deze persoon bundelen een arbeidsspecialist (verbonden aan de wereld van werk en opleidingen) en een arbeidstherapeut (verbonden aan de wereld van de geestelijke gezondheidszorg) de krachten. Zij vormen samen een mini-team.

Dit Werk Werkt!-model werd ontwikkeld in de regio Asse-Halle-Vilvoorde. Diverse partners werken hierin - elk vanuit hun eigen expertise - samen: CGG Ahasverus-VDIP, Gespecialiseerde Dienst voor Opleiding, Begeleiding en Bemiddeling (GOB), Gespecialiseerde Trajectbepalings- en Begeleidingsdienst (GTB), Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB), LUCAS KU Leuven en onderwijsinstellingen

Werk Werkt! is een voorbeeld van een W²-traject, kaderend binnen het Decreet werk- en zorgtrajecten (beleidsdomeinen Werk, Sociale Economie en Welzijn, Volksgezondheid en Gezin), gericht op mensen met een bijzondere ondersteuningsnood op vlak van werk, welzijn en zorg.

Andere projecten op het werkveld m.b.t. intersectorale samenwerking zoals Tender Activeringsbegeleiding (TAZ BIS) zijn te vinden op de website van GTB Vlaanderen.

In je agenda

Momenteel zijn er geen geplande vormingen, studiedagen of andere acties te melden.

Website(s)

Contactinfo

Like Van Damme
09 235 74 84
0471 765 086
lvd@mentalis.be

Lut Gailly
VDAB
Expert werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt
02 506 29 46
0474 191 575


Referentiedocumenten