Tabak, Alcohol en Drugs

Algemeen

Op 23 en 30 november 2006 organiseerde de Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin een gezondheidsconferentie over tabak, alcohol en drugs. Experts en diverse intermediairs bogen zich over een toekomstvisie die resulteerde in een aantal haalbare en meetbare streefdoelen (gezondheidsdoelstelling) die in 2015 in Vlaanderen moeten gerealiseerd zijn.

In 2009 werd de gezondheidsdoelstelling m.b.t. tabak, alcohol en drugs goedgekeurd die luidt als volgt: "Het realiseren van gezondheidswinst op bevolkingsniveau door tegen het jaar 2015 het gebruik van tabak, alcohol en illegale drugs terug te dringen."

Om deze gezondheidsdoelstelling concreet te realiseren werd een Vlaams actieplan inzake tabak, alcohol en drugs (2009-2015) opgesteld. Dit plan omvat de verschillende maatregelen en strategieën tot de uitbouw van het Vlaamse preventiebeleid rond deze thema's. De nadruk ligt op een integrale aanpak met betrekking van de sectoren op vlak van welzijn en gezondheid, onderwijs, arbeid, vrije tijd, gevangenissen, hulpverlening, lokale besturen, voorzieningen voor jongeren met een hoogrisicoprofiel, enz.

Op vlak van de thematiek van alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie en gokken is de Vereniging van Alcohol en andere Drugproblemen (VAD) een vaste waarde. VAD is de partnerorganisatie van de Vlaamse overheid in het kader van het preventiebeleid van alcohol- en andere drugproblemen. Het overkoepelt Vlaamse organisaties die werken rond deze thematieken.

VAD wil vanuit het een gezondheids- en welzijnsperspectief de Vlaamse bevolking en intermediairs deskundiger maken in het omgaan met alcohol en andere drugs door het bespreekbaar maken van deze thematiek in de samenleving, het uitbouwen van (inter)sectorale netwerken en het ondersteunen van een kwaliteitsvolle en wetenschappelijk onderbouwde aanpak van de alcohol- en drugthematiek.

Wat betreft de thematiek van tabak wordt samengewerkt met het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ), het expertisecentrum voor gezondheidspromotie en ziektepreventie, o.a. rond het thema tabak.

De LOGO (Locoregionaal Gezondheidsoverleg en -organisatie) hebben als belangrijkste opdracht het bundelen en coördineren van de lokale krachten om de Vlaamse gezondheidsdoelstellingen waar te maken.

Elf Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) werken preventief rond het thema alcohol en drugs via een alcohol- en drugpreventiewerker. Deze preventiewerker voorziet vorming, informatie en training, verleent advies en consult en biedt procesondersteuning bij het ontwikkelen van een preventief alcohol- en drugbeleid. Het aanbod richt zich op diverse sectoren en doelgroepen: jeugd, onderwijs, arbeid, bijzondere jeugdzorg, welzijn, gezondheid, lokaal beleid, justitie, vrije tijd, thuiszorg, enz. Afhankelijk van het product, de omstandigheden en de kenmerken van de gebruiker worden volgende doelstellingen nagestreefd:

  • verantwoord leren omgaan met gebruik
  • vroegtijdig ingrijpen d.m.v. een snelle detectie van problemen
  • beperken van schade
  • uitstellen van experimenteergedrag
  • aanmoedigen van niet-gebruik
In de meeste CGG kan men terecht voor hulpverlening i.v.m. middelenmisbruik en -afhankelijkheid, waarbij CGG die een preventiewerking dienaangaande hebben ook inzake zorgaanbod op dat vlak wel vaker scherper geprofileerd zijn.

Regelgevende achtergrond

In 2008 werd een samenwerkingsprotocol afgesloten rond alcohol- en andere drugpreventie tussen de 11 CGG met regionale alcohol- en drugpreventiewerkers, de VAD en het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid (VAZG).

In 2012 werden door een Besluit van de Vlaamse Regering de capaciteit voor de alcohol- en drugpreventiewerkers in de 11 CGG uitgebreid.
Op regionaal vlak is er tussen elk CGG met preventiewerking omtrent tabak-alcohol-drugs (TAD) en het regionaal LOGO een samenwerkingsovereenkomst m.b.t. TAD-preventie.

Beheer- en werkstructuur

Op vlak van Geestelijke Gezondheidszorg m.b.t. alcohol- en drugpreventie zijn er binnen de VAD diverse structurele organen en werkgroepen waar de link tussen alcohol&drugs en GGZ gelegd wordt:
  • De Adviesgroep VAD wil vanuit het werkveld concrete standpunten i.v.m. het drugbeleid - die maximaal door het werkveld gedragen worden - voorbereiden en kenbaar maken. De leden van de Adviesgroep hebben expertise in verschillende deelaspecten van de drugproblematiek (justitie, minderjarigen, ouderwerking, dubbeldiagnose, substitutiebehandeling, therapeutisch advies, preventie, onderzoek).
  • De Stuurgroep CGG-VAD bestaat uit de directies van de 11 CGG met een alcohol- en drugpreventiewerker, de Federatie van Diensten Geestelijke Gezondheidszorg (FDGG), Zorgnet-Icuro en VAD. De doelstellingen van deze stuurgroep zijn:
    • Het opvolgen van het samenwerkingsprotocol tussen CGG, VAD en het VAZG;
    • Het communiceren van adviezen en standpunten vanuit het CGG-preventiewerk alcohol en drugs en VAD naar de overheid;
    • Het verfijnen van het profiel van het CGG-preventiewerk alcohol en drugs, o.a. door gelijklopende initiatieven te ondersteunen en een gemeenschappelijk preventieaanbod uit te bouwen;
    • De communicatie tussen de CGG en VAD optimaliseren. 
  • Het Preventieteam-overleg brengt de alcohol- en drugpreventiewerkers van de CGG met een alcohol- en drugpreventiewerking samen. Dit overleg wordt in opdracht van de Vlaamse overheid gecoördineerd door VAD en bestaat sinds 1988. Het komt zes à zeven keer per jaar samen met als doelstellingen het uitwisseling van ervaringen, het vergroten van de betrokkenheid bij de implementatie van het Vlaams drugbeleid en het verstevigen van het netwerk van de CGG-preventiewerkers.

Intersectoraal partnerschap

A. In de structurele thematische werking

Structureel wordt rond deze thematieken samengewerkt tussen de Vereniging van Alcohol en andere Drugproblemen (VAD), het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ), het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid (VAZG), de directie van de 11 CGG met alcohol- en drugpreventiewerking, de Federatie van Diensten voor Geestelijke Gezondheidszorg (FDGG), Zorgnet-Icuro enz.

B. Op het werkveld

Deze 11 Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg hebben een alcohol- en drugpreventiewerker:
CGG Noord West-Vlaanderen
CGG Largo
CGG Eclips
CGG Waas en Dender
CGG VAGGA
CGG De Pont
CGG Kempen
CGG VGGZ
CGG Vlaams-Brabant Oost
CGG Ahasverus
CGG Brussel

Op regionaal vlak is er – door bovenvermeld samenwerkingsovereenkomst – samenwerking tussen elk CGG met een alcohol- en drugpreventiewerking en het regionaal LOGO, dat instaat voor de realisatie van de Vlaamse TAD-gezondheidsdoelstellingen.

Lokale en intergemeentelijke preventiewerkers die veelal op gemeentelijk/stedelijk niveau werken, worden door de provinciale coördinatoren en CGG-preventiewerkers ondersteund.

Op het vlak van verslavingszorg is er regionale samenwerking tussen het behandelend CGG en o.a. Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW), justitie, onderwijs, andere centra voor verslavingszorg enz.

In je agenda

Het vormingsaanbod van de VAD voor preventie en hulpverlening m.b.t. alcohol, drugs en verslaving vind je hier.

Website(s)

Contactinfo

Like Van Damme
09 235 74 84
0471 765 086
lvd@mentalis.be

Referentiedocumenten