Eerstelijns GGZ


Algemeen

Eerstelijns gezondheidszorg verzekert een generalistisch zorg- en ondersteuningsaanbod dat rechtstreeks toegankelijk en laagdrempelig is. Het meest klassieke voorbeeld is de hulp- en dienstverlening geboden door de huisarts. De rechtstreeks toegankelijke hulp omvat het meer gespecialiseerde of ‘probleemgebonden’ hulpaanbod dat rechtstreeks toegankelijk is zonder dat een verwijzing door een andere actor in de welzijns- en gezondheidszorg noodzakelijk is. Een voorbeeld hiervan is een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG).

Een rechtstreekse stap naar een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg stemt niet helemaal overeen met de tweedelijnspositionering van deze CGG.  Binnen de getrapte zorgt positioneert een CGG zich eerder na verwijzing door een eerstelijns of derdelijns actor.  De toespitsing op de eerstelijns ggz werd in Vlaanderen heden geoperationaliseerd via de eerstelijns psychologische functie. 

7 projecten, verspreid over de Vlaamse provincies en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, werden geselecteerd voor de ‘experimentele’ invoering van deze eerstelijns psychologische functie. De doelstelling van deze projecten bestaat erin een eerstelijns psychologische functie te organiseren in een geografisch afgebakend gebied, met als activiteiten: 
  • kortdurende, laagdrempelige en generalistische zorg leveren bij niet-complexe psychische klachten, vlot toegankelijk en inzetbaar voor crisisinterventies; 
  • nauw samenwerken met andere hulpverleners vanuit het model van getrapte zorg en hiervoor een netwerk uitbouwen. Een gestructureerde samenwerking is vereist met ten minste het SEL, de betrokken huisartsenkring(en), CAW en de CGG. 
  • vroegdetectie en vroeginterventie bevorderen bij psychische problemen door o.a. informatieverstrekking over psychische problemen, detecteren van psychische problemen, diagnostiek, intake en indicatiestelling. 
De projecten liepen van 1 december 2011 tot 30 november 2014 en werden verlengd tot en met februari 2015. Tegen eind februari zal elk project een eindrapport indienen met aanbevelingen voor een eventuele toekomstige implementatie van deze eerstelijnspsychologische functie. Het is immers de bedoeling om na te gaan hoe deze functie een structurele en duurzame plaats kan krijgen in het ggz-landschap.

Aan het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin werd gevraagd om een onderzoek uit te voeren over de invoering van deze eerstelijnspsychologische functie. Dit onderzoek loopt van 1 augustus 2012 tot en met 31 juni 2015 en wordt opgevolgd door een stuurgroep samengesteld uit vertegenwoordigers van de projecten, het Vlaams patiëntenplatform, het Agentschap en het Kabinet van minister Vandeurzen. ​

Regelgevende achtergrond

De modaliteiten m.b.t. eerstelijns gezondheidszorg en de samenwerking tussen de zorgaanbieders worden omschreven in het eerstelijns decreet van 3 maart 2004.

Beheer- en werkstructuur

Vanuit FDGG wordt deelgenomen aan de Werkgroep Eerstelijn – Rechtstreeks Toegankelijke Hulp, georganiseerd door SOM met als finaliteit:

  • het bewerkstelligen van een beleid dat de toegankelijkheid van de eerste lijn en rechtstreeks toegankelijke hulp vooropstelt.
  • Het bevorderen van een beleid dat de minst ingrijpende vorm van hulpverlening stimuleert (subsidiariteit) en preventie-initiatieven mogelijk maakt die het proces van probleemwording kunnen doen stoppen of voorkomen.
  • De verhouding en verbinding tussen de verschillende eerstelijns aanbieders en de aanbieders van rechtstreeks toegankelijke hulp bespreekbaar maken.
  • Verhouding, verbinding en afstemming tussen eerstelijns zorg en residentiële, rechtstreeks toegankelijke en niet-rechtstreeks toegankelijke zorg.
  • Ervaringsuitwisseling en kennisdeling tussen de leden (CAW, OCMW, wijkgezondheidscentra, CGG, rechtstreeks toegankelijke hulpinitiatieven enz.).

Intersectoraal partnerschap

Er is ervaring en kennisdeling tussen diverse betrokken actoren: CAW, OCMW, wijkgezondheidscentra, CGG, rechtstreeks toegankelijke hulpinitiatieven enz.

In je agenda

Momenteel zijn er geen geplande vormingen, studiedagen of andere acties te melden.

Website(s)

Contactinfo

Like Van Damme
09 235 74 84
0471 765 086
lvd@mentalis.be

Referentiedocumenten