* Hỏi về quyền đơn phương hủy hợp đồng

Hỏi: Kinh gửi quý luật sư Ecolaw. Công ty chúng tôi kinh doanh mặt hàng đồ hộp, bán cho đại lý và trực tiếp cho khách hàng. Gần đây chúng tôi có một khách hàng mua hàng trực tiếp với số lượng khá nhiều nên hai bên dự định ký thành Hợp đồng mua bán hàng hóa. Theo dự thảo do phía khách hàng đề nghị, thì nói rằng phía khách hàng có quyền đơn phương hủy hợp đồng trong những trường hợp sau đây (nguyên văn trong hợp đồng):

“Bên mua hàng có quyền đơn phương hủy bỏ hợp đồng mà không cần báo trước, đồng thời yêu cầu bên bán phải bồi thường thiệt hại nếu:

a. Bên bán không giao hàng đúng thời gian đã thỏa thuận
b. Hàng giao không đúng chất lượng, nhãn hiệu đã thỏa thuận.
c. Bên bán không thực hiện đúng các nghĩa vụ trong hợp đồng”.

Phía công ty tôi cho rằng nội dung trên là có phần quá đáng, chẳng lẽ vì những lỗi nhỏ như vậy mà khách hàng có quyền hủy hợp đồng. Ví dụ như khi giao hàng, chúng tôi giao thiếu một vài hộp, thì chẳng lẽ khách hàng có quyền hủy và chúng tôi phải chở hàng về (tốn chi phí giao hàng).

Vậy xin hỏi luật sư là đế nghị của phía mua hàng như trên – về quyền hủy hợp đồng, là có hợp lý và có thể chấp nhận hay không? Kính mong luật sư có ý kiến trao đổi chỉ giáo thêm. Xin chân thành cám ơn. (Thanh Ph).

Luật sư Trần Hồng Phong trả lời:

Trong giao dịch thương mại (chẳng hạn như hợp đồng mua bán hàng hóa), khi một bên vi phạm những nội dung thỏa thuận trong hợp đồng, thì bên bị vi phạm có quyền áp dụng các biện pháp chế tài. Chẳng hạn như: yêu cầu bồi thường thiệt hại, phạt vi phạm hợp đồng … và việc “hủy hợp đồng” cũng là một trong những biện pháp chế tài mà các bên có thể thỏa thuận và áp dụng. Vấn đề này có nêu trong Luật thương mại.

Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý là trong việc vi phạm hợp đồng, pháp luật có đưa ra khái niệm gọi là “vi phạm không cơ bản”. Hiểu một cách nôm na là những vi phạm thuộc dạng nhẹ, không quá nghiêm trọng, không đến mức làm cho mục đích giao kết giữa hai bên không thể thực hiện được. (Phân biệt với khái niệm “vi phạm cơ bản” - là sự vi phạm hợp đồng của một bên gây thiệt hại cho bên kia đến mức làm cho bên kia không đạt được mục đích của việc giao kết hợp đồng).

Tại điều Điều 293 Luật thương mại, về áp dụng chế tài trong thương mại đối với vi phạm không cơ bản quy định như sau: “Trừ trường hợp có thoả thuận khác, bên bị vi phạm không được áp dụng chế tài tạm ngừng thực hiện hợp đồng, đình chỉ thực hiện hợp đồng hoặc huỷ bỏ hợp đồng đối với vi phạm không cơ bản”.

Trong hợp đồng của công ty anh, tôi thấy rằng những vi phạm mà phía khách hàng đưa ra để làm căn cứ đơn phương hủy hợp đồng – là: “không giao hàng đúng thời hạn, giao hàng không đúng chất lượng” - đều là những vi phạm thuộc dạng “không cơ bản”. Còn việc “không thực hiện đúng các nghĩa vụ trong hợp đồng” cũng khá là chung chung.

Theo đó, nếu áp dụng theo điều 293 nói trên, thì có thể thấy là nếu hai bên KHÔNG THỎA THUẬN trong hợp đồng, thì phía khách hàng không có quyền áp dụng biện pháp hủy hợp đồng như đề nghị của họ. Nhưng nếu phía công ty anh đồng ý điều khoản của họ, thì sau này khi bên bán có vi phạm, khách hàng có quyền hủy hợp đồng. Hay nói khác đi, mấu chốt là ở chỗ hai bên có thỏa thuận trong hợp đồng hay không.

Về hướng giải quyết, theo tôi bên anh (bên bán) không nên đồng ý với việc bên mua có thể đơn phương hủy hợp đồng một cách quá đơn giản như vậy. Vì điều này không những gây thiệt hại cho cả bên bán, mà ngay cả bên mua cũng chẳng lợi ích gì (phải đi mua hàng nơi khác). Mà hai bên nên thỏa thuận bằng hình thức chế tài khác, chẳng hạn là “phạt hợp đồng” và/hoặc “yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng”.

Cụ thể trong trường hợp trên, thay vì “hủy hợp đồng”, thì bên mua có quyền “yêu cầu bến bán giao hàng đúng chất lượng” và “bị phạt 8% giá trị phần hàng hóa giao sai” …vv.

Để rõ hơn về vấn đề chế tài trong hoạt động thương mại, anh có thể xem trong Luật thương mại. www.ecolaw.vn

Chuyên mục Luật sư tư vấn Ecolaw do các luật sư của công ty luật hợp danh Ecolaw thực hiện. Quí vị hãy gửi câu hỏi theo địa chỉ ecolaw2@gmail.com để được giải đáp hoàn toàn miễn phí – trừ trường hợp câu hỏi quá phức tạp hoặc không rõ ràng. Thông tin càng chi tiết, cụ thể - nội dung tư vấn càng chính xác, hiệu quả. Phần lớn các câu hỏi – đáp (được mã hóa để bảo mật) sẽ được đăng trên website này nhằm mục đích phổ biến kiến thức pháp luật phổ thông cho mọi người.  
Lưu ý: bài viết trên thuộc lĩnh vực “Thương mại – Doanh nghiệp”

CÔNG TY LUẬT HỢP DANH ECOLAW – Địa chỉ tin cậy của mọi người
Comments