บรรยากาศภายในห้อง

ข้อปฎิบัติการให้บริการห้องพยาบาล

ความหมายตัวชี้วัด

               ตัวชี้วัดที่ 1            ผ่านการประเมินรับรองเป็นโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพระดับทอง

                ตัวชี้วัดที่ 2            มีการจัดตั้งชมรมเด็กไทยทำได้  ชมรมสุขภาพอื่น ๆ ชุมนุมหรือแกนนำ

นักเรียนที่รวมตัวกันดำเนินกิจกรรมสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ

                                                ชมรมเด็กไทยทำได้  ชมรมสุขภาพอื่น ๆ ชุมนุม  หรือแกนนำนักเรียนที่รวมตัวกัน  หมายถึง  การที่นักเรียนแกนนำมีการรวมตัวกันอย่างน้อย 6 -10 คน  เพื่อจัดตั้งชมรมหรือชุมนุม  ที่มีการดำเนินงานเกี่ยวกับกิจกรรมสุขภาพ

                                                สม่ำเสมอ   หมายถึง  มีการประชุม / ดำเนินกิจกรรมทางด้านสุขภาพอย่างน้อย  เดือนละ 1 ครั้ง                          

                 ตัวชี้วัดที่ 3           มีโครงงานสุขภาพของนักเรียนที่เป็นผลงานเด่นของโรงเรียนที่ประสบ

ผลสำเร็จชัดเจนในการส่งเสริมป้องกัน หรือแก้ไขปัญหาในโรงเรียนและหรือชุมชน

                ตัวชี้วัดที่ 4            นักเรียนมีน้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูง  (W/H)  เกินเกณฑ์  (ภาวะท้วม เริ่มอ้วน  และอ้วน)

น้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูง  เป็นเครื่องบ่งชี้ถึงภาวะโภชนาการที่เกินและขาดในเด็ก  โดยใช้กราฟแสดงเกณฑ์อ้างอิงการเจริญเติบโตน้ำหนักตามเกณฑ์ส่วนสูงของเด็กอายุ 5-18 ปี  ผู้ที่ประเมินแล้วพบว่ามีภาวะท้วม  หากไม่ปรับปรุงพฤติกรรมการบริโภคอาหาร  น้ำหนักจะเพิ่มขึ้นและเข้าสู่ภาวะอ้วน  สำหรับผู้ที่ประเมินแล้วพบว่า  อยู่ในกลุ่มเริ่มอ้วนและอ้วน แสดงว่าได้รับอาหารที่มีพลังงานมากเกินไป  ต้องปรับปรุงพฤติกรรมการบริโภคอาหารและออกกำลังกาย

             ตัวชี้วัดที่ 5               นักเรียนมีส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ  (H/A)  ต่ำกว่าเกณฑ์ (ค่อนข้างเตี้ย และเตี้ย) 

                                                ส่วนสูงตามเกณฑ์อายุ    เป็นเครื่องบ่งชี้ถึงภาวการณ์ขาดอาหารที่เกิดขึ้นในอดีต  โดยใช้กราฟแสดงเกณฑ์อ้างอิงการเจริญเติบโตส่วนสูงตามเกณฑ์อายุของเด็ก 5 18 ปี เด็กที่ได้รับอาหารที่ไม่เหมาะสมในอดีตที่ผ่านมาจะมีผลต่อความสูง  ผู้ที่ประเมินแล้วพบว่าค่อนข้างเตี้ยเป็นการเตือนให้ระวัง  หากไม่ปรับปรุงพฤติกรรมการบริโภคอาหารจะกลายเป็นเด็กเตี้ยได้ 

ตัวชี้วัดที่ 6            นักเรียนมีสมรรถภาพทางกายที่สัมพันธ์กับสุขภาพอยู่ในเกณฑ์ดี 

                                สมรรถภาพทางกายที่สัมพันธ์กับสุขภาพ  หมายถึง   สมรรถภาพทางกาย 4 ด้าน  ตามวิธีการประเมิน  ดังนี้

1.  ความอดทนของระบบไหลเวียนโลหิตและหายใจ  ประเมินโดยกิจกรรมการทดสอบด้วยการเดิน/วิ่ง  1.6  กม.

การวิ่ง 50 เมตร  การวิ่ง 600 เมตร  การทดสอบโดยใช้จักรยาน วัดงาน  Step test  ฯลฯ

                                2.  ความแข็งแรงและความอดทนของกล้ามเนื้อ  ประเมินโดยกิจกรรมการดันพื้น   วิดพื้น  การวัดแรงบีบมือ 

การลุกนั่ง 30 วินาที  ฯลฯ

                                3.  ความอ่อนตัวของกล้ามเนื้อ  ประเมินโดยกิจกรรมนั่งงอตัวไปข้างหน้า  Zipper test  ฯลฯ 

                  4.  องค์ประกอบของร่างกาย  ประเมินโดย  การชั่งน้ำหนัก  วัดส่วนสูง  การวัดเปอร์เซ็นต์ไขมันใต้ผิวหนัง  ฯลฯ

                                อยู่ในเกณฑ์ดี   หมายถึง  นักเรียนมีผลการทดสอบสมรรถภาพทางกายผ่านครบทั้ง  4   ด้าน 

ทั้งนี้    ประเมินผลสมรรถภาพทางกาย   โรงเรียนสามารถเปรียบเทียบผลการทดสอบที่ได้ กับเกณฑ์การประเมินสมรรถภาพทางกายที่ได้มาตรฐานและเป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปเกณฑ์ใดเกณฑ์หนึ่ง ได้แก่  เกณฑ์การประเมินของกรมพลศึกษา การกีฬาแห่งประเทศไทย  ICSPFT, JASA, AAHPER, Physical best ของ U.S.A. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข  มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  เป็นต้น    

             ตัวชี้วัดที่ 7               นักเรียนมีสุขภาพจิตดี

                                                นักเรียนมีสุขภาพจิตดี   หมายถึง  นักเรียนที่ผ่านการคัดกรองปัญหาโดยใช้แบบประเมินจุดแข็งและจุดอ่อน (Strengths and Difficulties Questionnaire = SDQ) โดยครูเป็น ผู้ประเมินแล้วพบว่า  นักเรียนไม่มีปัญหาอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้คือ  ปัญหาในด้านอารมณ์  ด้านสมาธิ  ด้านพฤติกรรม หรือความสามารถเข้ากับผู้อื่น โดยใช้ผลการประเมิน SDQ  ของนักเรียนในรอบปีที่ผ่านมา

             ตัวชี้วัดที่ 8               มีโครงการแก้ไขปัญหาสุขภาพที่มีความชุกสูงหรือเป็นอันตรายในเด็กวัยเรียน  ได้เป็นผลสำเร็จ

                                                ปัญหาสุขภาพที่มีความชุกสูงหรือเป็นอันตราย    หมายถึง  ปัญหาที่มีอัตราการพบโรคในเด็กวัยเรียนสูงเกินเกณฑ์  เช่น  โรคฟันผุ  โรคเหา  โรคไข้เลือดออก  เป็นต้น

                                                โครงการแก้ไขปัญหาเป็นผลสำเร็จ    หมายถึง  โครงการของโรงเรียนที่ดำเนินการแล้วสามารถลดปัญหาสุขภาพที่มีความชุกสูงหรือเป็นอันตรายต่อนักเรียนได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด  เช่น  

o      เด็กอายุ  12  ปี  ปราศจากโรคฟันผุ  ไม่น้อยกว่าร้อยละ  45

o      ไม่มีนักเรียนเป็นโรคเหา 

             ตัวชี้วัดที่ 9               น้ำดื่มบริการแก่นักเรียนมีผลการตรวจวิเคราะห์ผ่านเกณฑ์คุณภาพน้ำบริโภคกรมอนามัย 

                น้ำดื่มบริการ  หมายถึง  น้ำที่โรงเรียนนำมาเป็นน้ำดื่มให้บริการแก่นักเรียนในปริมาณมาก (น้ำดื่มหลัก)  เช่น 

น้ำประปาที่ผ่านตู้ทำน้ำเย็น  เป็นต้น 

                การตรวจวิเคราะห์น้ำดื่ม  หมายความถึง  การตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์  ได้แก่ 

ศูนย์ห้องปฏิบัติการกรมอนามัย  หรือห้องปฏิบัติการทางราชการหรือเอกชนที่ได้รับรองมาตรฐาน  และนำผลมาเปรียบเทียบกับเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพ    น้ำบริโภคกรมอนามัย พ.ศ. 2543

ตัวชี้วัดที่ 10         น้ำดื่มเพียงพอ

                       จุดบริการน้ำดื่ม 1 ที่ หมายถึง มีอุปกรณ์หรือภาชนะที่ใส่น้ำดื่มเพื่อให้บริการ  เช่น ก๊อกน้ำ 1 ก๊อก หรือคูลเลอร์1ใบ หรือกระติกน้ำ 1ใบ เป็นต้น(1ที่ ต่อนักเรียน75 คน)

ตัวชี้วัดที่ 11         ส้วมผ่านเกณฑ์มาตรฐาน HAS 

    มาตรฐาน  HAS   ประกอบด้วยมาตรฐาน  16  ข้อ  พัฒนามาจากกรอบแนวคิด สะอาด พอเพียง ปลอดภัย (Healthy, Accessibility and Safety)  ดังนี้

ความสะอาด  (Healthy)

1.     พื้น ผนัง เพดาน โถส้วม ที่กดโถส้วม โถปัสสาวะ  ที่กดโถปัสสาวะสะอาด  ไม่มีคราบสกปรก  อยู่ในสภาพดีใช้

งานได้  

2.     น้ำใช้สะอาด  เพียงพอและไม่มีลูกน้ำยุง  ภาชนะเก็บกักน้ำ  ขันตักน้ำ สะอาด   

อยู่ในสภาพดี ใช้งานได้

            3.   กระดาษชำระเพียงพอต่อการใช้งานตลอดเวลาที่เปิดให้บริการ (อาจจำหน่ายหรือบริการฟรี)  หรือมีสายฉีดชำระที่

              สะอาดอยู่ในสภาพดีใช้งานได้

                     4.   อ่างล้างมือ  ก๊อกน้ำ กระจกสะอาด  อยู่ในสภาพดีใช้งานได้

                                     5.   สบู่ล้างมือ  พร้อมให้ใช้ ตลอดเวลาที่เปิดให้บริการ

                     6.   ถังรองรับมูลฝอย สะอาด มีฝาปิด อยู่ในสภาพดี ไม่รั่วซึม  ตั้งอยู่ในบริเวณ

                       อ่างล้างมือหรือบริเวณใกล้เคียง

                     7.   มีการระบายอากาศดี  และไม่มีกลิ่นเหม็น

                                     8.   สภาพท่อระบายสิ่งปฏิกูลและถังเก็บกัก  ไม่รั่วแตกหรือชำรุด

                                     9.   จัดให้มีการทำความสะอาด และระบบการควบคุมตรวจตราเป็นประจำ

                         ความพอเพียง  (Accessibility)

                                    10.   จัดให้มีส้วมนั่งราบอย่างน้อยหนึ่งที่

                                    11.  ส้วมสาธารณะพร้อมใช้งานตลอดเวลาที่เปิดให้บริการ

                         ความปลอดภัย (Safety)

                                    12.  บริเวณที่ตั้งส้วมต้องไม่อยู่ที่ลับตา  ที่เปลี่ยว

                                    13.  ให้แยกห้องส้วมสำหรับชาย หญิง โดยมีป้ายหรือสัญลักษณ์ที่ชัดเจน

                                    14.  ประตู  ที่จับเปิด ปิด และที่ล๊อคด้านใน สะอาด อยู่ใสภาพดีใช้งานได้

                                    15.   พื้นห้องส้วมแห้ง

                                    16.  แสงสว่างเพียงพอ  สามารถมองเห็นได้ทั่วบริเวณ

ตัวชี้วัดที่ 12         ไม่จัดและจำหน่ายอาหารว่างหรือขนมที่มีไขมันสูง  และรสเค็มจัด

                                                อาหารว่างหรือขนมที่มีไขมันสูง  หมายถึง  อาหารทอดต่าง ๆ เช่น   ไส้กรอกทอด  ลูกชิ้นทอด  มันฝรั่งทอด  ขนมบรรจุซองที่มีไขมันสูง  และขนมเบเกอรี่ต่างๆ ประเภทเค้ก  แครกเกอร์  คุ้กกี้  โดนัท  พิชซ่า เป็นต้น

                                                อาหารว่างรสเค็มจัด  หมายถึง  ขนมกรุบกรอบ  ขนมซอง  ข้าวโพดคั่ว  บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป  เป็นต้น

                ตัวชี้วัดที่ 13         ไม่จัดและจำหน่ายอาหารว่างรสหวานจัด และเครื่องดื่มที่มีรสหวานจัด

อาหารว่างรสหวานจัด   หมายถึง  ทอฟฟี่  ลูกอม  ช็อคโกเลต  เยลลี่  และขนมที่มีน้ำตาลเป็นส่วนประกอบเกินร้อยละ 5  (ดูจากฉลากโภชนาการ)

เครื่องดื่มที่มีรสหวานจัด   หมายถึง  เครื่องดื่มที่เติมน้ำตาลมากเกิน             ร้อยละ 5  (จากฉลากโภชนาการ)   เช่น   ไมโล  โอวัลติน  นมปรุงแต่งรสต่าง ๆ น้ำอัดลม  น้ำหวาน                น้ำผลไม้  น้ำสมุนไพร ตลอดจนเครื่องดื่มที่จัดทำขึ้นเองที่มีการเติมน้ำตาลเกินร้อยละ 5 เช่น    น้ำกระเจี๊ยบ  ใช้น้ำเปล่า 1 ลิตร (1000 มล.)  มีการเติมน้ำตาลทรายเกิน 50 กรัม หรือ  12.5 ช้อนชา (น้ำตาลทราย  1 ช้อนชา  = 4  กรัม) 

ตัวชี้วัดที่  14   มีการส่งเสริมให้นักเรียนทุกคนได้บริโภคผักมื้อกลางวันทุกวันเปิดเรียนตามปริมาณที่แนะนำ

                                  การส่งเสริมให้นักเรียนบริโภคผัก  หมายถึง  โรงเรียนมีการจัดบริการและจำหน่ายอาหารกลางวันที่มีผักเป็นส่วนประกอบทุกวันเปิดเรียน  โดยต้องมีปริมาณผักในจานอาหารกลางวัน   นักเรียนอายุ  6 - 13  ปี   (ประถมศึกษา)   บริโภคคนละ  4   ช้อนกินข้าว/มื้อ  นักเรียนอายุ14-18 ปี   (มัธยมศึกษา)  คนละ 5  ช้อนกินข้าว/มื้อ

ตัวชี้วัดที่  15   โรงอาหารผ่านเกณฑ์มาตรฐานสุขาภิบาลอาหารในโรงเรียน

        มาตรฐาน 30 ข้อ  ใน เกณฑ์มาตรฐานการประเมินโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ  ระดับทอง  เงิน  ทองแดง  หากโรงเรียนไม่มีกิจกรรมที่ระบุไว้ในข้อมาตรฐานใดและไม่เป็นปัญหาทางด้านสุขาภิบาลอาหาร  ให้ถือว่าผ่านมาตรฐานในข้อนั้น เช่น  ข้อ 24             มีบ่อดัก     เศษอาหารและไขมันที่ใช้การได้ก่อนระบายน้ำเสียทิ้ง  ถ้าไม่มีบ่อดักไขมันแล้วไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน  ถือว่าผ่าน  หรือ  ข้อ 26  ห้องส้วมแยกเป็นสัดส่วน  ประตูไม่เปิดสู่บริเวณที่เตรียมปรุงฯ  ถ้าสถานที่คับแคบต้องทำผนังกั้นให้มิดชิดเพื่อป้องกันกลิ่น  แมลงนำโรค  และการไหลซึมของน้ำจากห้องส้วมได้  ถือว่าผ่าน 

สำหรับโรงเรียนที่มีร้านจำหน่ายอาหารมากกว่า 1 ร้านขึ้นไป  ร้านอาหารจะต้องปฏิบัติได้ถูกต้องตามมาตรฐานทุกร้าน                           

ตัวชี้วัดที่ 16     การบาดเจ็บในโรงเรียนจนทำให้นักเรียนต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาลในรอบปีที่ผ่านมา

                                        ในรอบปีที่ผ่านมา  หมายถึง  นับถอยหลัง 1 ปี ถัดจากวันประเมิน  ไม่ว่าจะอยู่ในปีการศึกษาเดียวกันหรือไม่ก็ตาม  อาจอยู่ในช่วงคาบเกี่ยวระหว่างภาคเรียน  ของปีการศึกษาก่อนและปัจจุบัน  เช่น  ทำการประเมินวันที่ 1 มิถุนายน 2551  ให้นับถอยหลังไปจนถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2550

ตัวชี้วัดที่ 17     มีการจัดการแก้ไขเมื่อมีปัญหาที่เกิดจากภาวะมลพิษภายนอกที่มีผลกระทบต่อสุขภาพ

                           ภาวะมลพิษ   หมายถึง    สภาวะสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป   หรือปนเปื้อนมลพิษ  ซึ่งจะทำให้เกิดผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน  และอาจจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพ  เช่น  มลพิษทางน้ำ  เสียง  ความร้อน  อากาศ  ฝุ่นละออง  เป็นต้น

ตัวชี้วัดที่ 18     โรงเรียนผ่านเกณฑ์มาตรฐานสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน

                       ใช้เกณฑ์มาตรฐานในเอกสาร  เกณฑ์มาตรฐานการประเมินโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ   ระดับทอง  เงิน  ทองแดง

ตัวชี้วัดที่  19     การสูบบุหรี่ในโรงเรียน

                       การสูบบุหรี่ในโรงเรียน  หมายถึง  การกระทำใด ๆ ในสถานศึกษา  ซึ่งมีผลทำให้เกิดควันจากการเผาไหม้ของบุหรี่ซิกาแรต  บุหรี่ซิการ์  บุหรี่อื่น  ยาเส้น  หรือยาเส้นปรุง  ตามกฎหมายว่าด้วยยาสูบ 

                       การไม่สูบบุหรี่ในโรงเรียนตามตัวชี้วัดนี้  มุ่งหมายถึงบุคคลที่เป็นนักเรียน  บุคลากรของโรงเรียน  รวมทั้งผู้ที่ปฏิบัติงานอยู่ในโรงเรียนเป็นประจำ  เช่น  ผู้ขายอาหาร  เป็นต้น

Comments