Lesideeën‎ > ‎

DS4 Gehoorzaamheidsexperiment van Milgram

Leerplandoelstelling

verduidelijkt aan de hand van voorbeelden hoe gedrag wordt geleerd en gebruikt daarbij begrippen correct” (leerplannummer 25, p38)

 

Lesdoelstelling

De leerlingen kunnen de invloed van autoriteit op gedrag bespreken.

 

Beginsituatie

Gedrag: Dit hoofdstuk sluit aan bij het eerste hoofdstuk van het leerplan van de 3de graad STW. De eerste doelstelling (“Het schema ‘mens – gedrag en beïnvloedende factoren’ verduidelijken en kaderen binnen de component sociale wetenschappen en binnen het studierichtingsprofiel”) wordt verder uitgebreid en uitgediept doorheen de derde graad. Zeker bij deze doelstelling is er een erg directe link en dus meer sprake van uitdieping dan van uitbreiding. Eerder in de week werden enkele principes van verleden schooljaar herhaald (gedrag, interne en externe factoren van gedrag, psychologie van gedrag). Holocaust: Alle leerlingen zijn bekend met de problematiek van de Holocaust uit verscheidene contexten (les godsdienst 2de graad, les geschiedenis 5TSO, media, …). In het leerplan van sociale wetenschappen kom dit niet aan bod. Sommige leerlingen hebben mogelijk interesse in het thema en lazen erover of bekeken een of meer documentaires.

 

Noot (zie structuur les uit bijlage)

Inductieve lesopbouw (voorervaring à voorreflectie; ervaren à reflecteren à conceptualiseren à experimenteren) uitgelegd in persoonlijke reflectie. Gebruik gemakend van verschillende didactische principes zijnde het aanschouwelijkheidsprincipe (videoclip), activiteitsprincipe (nadenken over eigen gedrag), herhalingsprincipe (overlopen kenmerken videoclip), integratieprincipe (verband met Holocaust/WOII), geleidelijkheidsprincipe (van concreet naar abstract), belangstellingsprincipe (beroep doen op het ik van de leerling, “wat zou jij doen in situatie x”).  

 

 

Motivatiefase (gebruik ppt uit bijlage)

“We gaan het vandaag hebben over het gehoorzaamheidsexperiment van Milgram. Dit kaderen we in de context van WOII en meer bepaald de Holocaust.”

  -“Wie kent de betekenis van het woord Holocaust?”  

  -“Welke beelden stel je je bij de Holocaust voor?”

“We bekijken nu enkele beelden van Auschwitz. Gevoelige zielen mogen eventjes de gaten in het plafond tellen.”

  -“Wat vind je van deze beelden?”

“Toch zijn deze beelden het gevolg van menselijk gedrag. Zou jij kunnen bijdragen aan een Holocaust?”

  -“Zou jij de Joden in België registreren”

  -“Zou jij de trein besturen naar het kamp?”

  -“Zou jij het kamp bewaken?”

  -“Zou jij de gasleiding aansluiten op de sproeiers?”

  -“Zou jij aan de hendel trekken?”

“Stanley Milgram onderzocht hoe ver mensen gaan in hun gedrag onder bepaalde omstandigheden.”

 

Informatieverwervingsfase (gebruik ppt uit bijlage; filmfragment van link)

Onderwijsleergesprek

“Stanley Milgram werd in 1933 te New York  geboren als kind van Oost-Europese Joden.  Hij blonk uit op studievlak en werd een van de bekendste Amerikaanse psychologen.”

-“Hoe heeft zijn Joodse afkomst hem beïnvloed als onderzoeker.”

Doel: De leerlingen kunnen beschrijven dat de Joodse achtergrond van Milgram het thema van zijn onderzoek beïnvloedde.

 

Filmfragment

“Het experiment van Milgram over gehoorzaamheid werd verschillende keren hernomen. Zo ook door Derren Brown voor zijn show The Heist. Wij bekijken een filmfragment van 11 minuten, jullie proberen zelfstandig de kern te vatten van het getoonde fragment. M.a.w. wat zijn de belangrijkste kenmerken?”

Link: http://www.youtube.com/watch?v=y6GxIuljT3w 

Doel: De leerlingen kunnen zelfstandig de kern uit een filmfragment distilleren.

 

Onderwijsleergesprek

(lkr. maakt eventueel notities op bord)

-“Kan je het verloop van het experiment kort schetsen?”

-“Had je verwacht dat zoveel personen de opdracht zouden afmaken?”

-“Welke factoren speelden daarin een rol?” + bijvragen

Doel: De leerlingen kunnen de oorzaak van het gedrag omschrijven binnen de afbakening van het experiment.

 

Doceren

Leerkracht overloopt het kader van het oorspronkelijke experiment (noodzakelijk voor een klas in de richting STW om een gestructureerd overzicht te krijgen van de leerstof). Volgende puntjes worden besproken: achtergrond, verloop, resultaten.

De leerkracht staat stil bij twee concepten: verstrikking en autoriteitsfiguur en in welke mate ze alledaags gedrag beïnvloeden

Doel: De leerlingen kunnen het onderzoeksopzet en de resultaten van het experiment in eigen woorden reproduceren.

 

Informatieverwerkingsfase

Groepswerk (huistaak)

Uitleg groepswerk door de leerkracht. “Verstrikking heeft invloed op ieders gedrag. Elke keer als ik ’s avonds verbeter neem ik bewust geen snoep mee naar mijn bureau, al snel ga ik naar de keuken om er eentje te nemen. Tegen de laatste toets heb ik de hele zak erbij gehaald omdat op en af lopen de concentratie niet bevordert.”

“Nu is het aan jullie om bij de concepten autoriteitsfiguur en verstrikking tien voorbeelden te zoeken die herkenbaar zijn in ieders leven. Eén zo’n voorbeeld per concept schrijven jullie in groepjes van drie gedetailleerd uit in een honderdtal woorden.”

Doel: De leerlingen formuleren hedendaagse voorbeelden bij de begrippen verstrikking en autoriteitsfiguur en hun impact op gedrag.

 

Slot:

Tip: lees de extra bijlage “La zone extrême” in de cursus (er is ook een filmpje beschikbaar op smartschool).

SelectionFile type iconFile nameDescriptionSizeRevisionTimeUser
ć
Weergeven Downloaden
  1321k v. 2 30 mrt. 2011 04:40 Geert Stienissen
Ċ
Weergeven Downloaden
  191k v. 2 30 mrt. 2011 04:40 Geert Stienissen