Nieuws‎ > ‎

Klassieke conditionering in de klas

Geplaatst 2 sep. 2013 04:44 door Geert Stienissen   [ 2 sep. 2013 05:34 bijgewerkt ]

Een oefening, bedacht door Joel I. Shenker, maakt het mogelijk om een geconditioneerde reactie uit te lokken in de klas. Deze speelse oefening is één van de manieren om klassieke conditionering tastbaar te maken voor leerlingen in een klassituatie.

Benodigdheden

Een waterpistool, een regenjas, een handdoek en een dweil.

De leerlingen

De vrijwilliger, een leerling, doet de regenjas met kap aan. Het is belangrijk dat de kleren zo volledig mogelijk bedekt zijn. Vraag aan de vrijwilliger om de ogen gedurende het hele experiment gesloten te houden. De andere leerlingen nemen notities bij het experiment. Vraag de leerlingen om de begrippen ongeconditioneerde stimulus (OS), geconditioneerde stimulus (CS), ongeconditioneerde reactie(OR) en geconditioneerde reactie (CR) te benoemen. Achteraf volgt een bespreking in de klas.

De leerkracht

Lees elk woord van de onderstaande reeks zodat dat iedereen kan mee volgen. Tel tot twee tussen de woorden. Bij het woord PEN (in hoofdletters) spuit je een straaltje water in het gezicht van de vrijwilliger. Tel na elke PEN (in hoofdletters) tot vier. Hetzelfde woord in kleine tekens moet de geconditioneerde reactie van de vrijwilliger bewijzen.

Reeks

PEN, tas, PEN, brug, schaal, pen, fan, bord, PEN, cool, bos, hoorn, disk, PEN, pek, kan, test, pen, munt, PEN, tas, pet, pen, kaart, stand, vlees, pad, pen, tas, set, pen, bos, ijs, pluim, pen, kost, meeuw, glas, pen, licht, pen, zwaard, sap, pen, tas, rok, rook, vet, tas, houd, kind, tint, steen, hol, set, tas, oog, vriend, wax, bil, bol, tas, klas, mijn, markt, werk, pen, tas, pan, bus, tas, dor, pen, slim, eerst, pen, ven, voet, pen, bad, kom, pen, kam, dag, pen, raak, tas, PEN, bluf, risico, PEN, zout, tas, PEN, bal, hoop, PEN, ween, hoed, voet, pen, van, tas, bos, pen, kop, pen, lijm, PEN, tas, meid, krijt, pen, tas, PEN, toets, scherm, loop, PEN, disk, PEN, knop, mal, tape, PEN, tas, clip, PEN, lucht, man, kaas, PEN, deur, pen, doos, tas, haar, PEN, ring, lat, PEN, boot, kap, tas, PEN, kroon, wiel, vuur, PEN, tas, prins, kap, appel, PEN, hond, blauw, pen, tas, PEN, neem, bel, brik, paar, PEN, spin, stoel, PEN, peer.

Verwerking

OS                                    ->      OR

Water                               ->      ogen dichtknijpen / wegkijken

OS + CS                           ->      OR

Water + PEN (woord)          ->      ogen dichtknijpen / wegkijken

CS                                 ->      CR

PEN (woord)                    ->      ogen dichtknijpen / wegkijken

Opmerkingen

Opmerking 1: na het woord PEN volgt na een tijd een geconditioneerde reactie (CR).

Opmerking 2: er kan veralgemening optreden bij woorden klinkend als PEN (bv. pek en pet)

Opmerking 3: er is uitdoving nadat het woord pen verschillende malen zonder gevolg werd uitgesproken.

Opmerking 4: een nieuwe conditionering is mogelijk nadat het woord PEN opnieuw vooraf gaat aan een waterstraal.

Bron

Shenker, J. I. (1999). Classical conditioning: An all-purpose demonstration using a toy watergun. In L. T. Benjamin et al. (Eds.), Activities handbook for the teaching of psychology, Volume 4. Washington, DC: American Psychological Association.