Video sunucular yeni
digital teknolojinin hakim olmasıyla birlikte yayıncılık endüstrisinde
klasik kaset tabanlı sistemlerin yerini çoktan aldı bile. Eskiden yayın
odalarında görmeye alışık oladuğumuz kaset tabanlı okuyucular(vtr'ler)
veya pek çok kaset tabanlı okuyucudan oluşan kaset havuzları artık
görünmez oldular. Onun yerine yayın odalarında daha çok bilgisayar
ekranları görüyoruz. Bu ekranlar soğutmalı özel odalarda duran video
sunucularının ekranları ve her ne kadar basit gibi görünseler de toptan
bir yayını üstlenip başarı ile götürebiliyorlar.  Video sunucuları bilgisayar tabanlı yapıları ile pekçok kaset tabanlı okuyucunun yapabileceği işleri tek başlarına üstleniyorlar. Drop gibi sorunları barındırmıyorlar ve yüksek hızları ile kaset tabanlıokuyucularla yapamayacağınız pek çok işi yapmanızı sağlıyorlar. Konumuz video sunucularının avantajlarını saymak değil. O yüzden bu kadarla iktifa edip ne tip video sunucular olduğuna bakalım. Video sunucular iki sınıfa ayrılabilirler. Bunlardan ilki özel donanıma sahip video sunucular, diğeri ise bilgisyar tabanlı sunuculardır. Özel donanıma sahip sunucular kendilerine has işletim sistemleri olan, tamamen kendilerine has elektrnoik devrelerden oluşan üretici firmanın her şeyiyle oluşturmuş olduğu sunuculardır. Bunlar üzerinde yine üretici firma tarafından geliştirilen özel yazılımlar koşar. Genel manada bu sunucular için standart olmayan parçalardan oluşmuş diyebiliriz. İkinci tip olan bilgisayar tabanlı sunucular ise genel olarak standart parçalardan oluşmuş sunuculardır. Bunların temelini bildiğimiz ofislerde ve evlerde kullanılanlara benzer yapıda bilgisayarlar oluşturur. Intel/AMD tabanlı sistemler olduğu gibi Sun tabanlı olanları da vardır. Bunlar için basit yapılar demek tabi mümkün değildir. Yüksek performanslı ve uzun süreli çalışmalar için dizayn edilmiş çok özel bilgisayarlardır bunlar. Kimileri IT teknolojisinin gelmiş olduğu son noktadadırlar. Kimileri biraz daha aşağıda. Bu tip video sunucularda özel donanım olarak belki sadece video giriş/çıkış kartları vardır. Onun dışında hemen herşey standartdır. Bilgisayar tabanlı video sunucuların işletim sistemleri Microsoft Windows XP olduğu gibi özel konfigüre edilmiş Linux ve Unix de olabilir. Her iki tip video sunuculara pek çok üretici firmada rastlamak mümkündür. Her türün kendine has üstünlüğü olduğu için üretici firmalar bu üstünlükleri kendilerine göre değerlendirmekte ve uygun sistemleri buna göre üretmektedirler. Her sistem için ayrı ayrı firma bazında örnek vermek gerekirse; özel donanımlı sistemler için İngiliz Quantel firmasının eski Clipstore'unu, bilgisayar tabanlı Linux bir sistem için Amerikan 360 Systems'in ImageServer'ını, bilgisayar tabanlı Windows tabanlı bir sistem için Amerikan GrassValley'in iVDR'ını veya yine Amerikan Harris firmasının Nexio'sunu örnek gösterebiliriz. Video sunucular genelde birden fazla video giriş ve çıkış birimlerine sahiptirler. Aynı kasa içerisinde genelde dört giriş/çıkış desteklenmektedir. Ama birbirne bağlı yapılarla bu giriş ve çıkışların sayıları artırılabilmektedir. Eski tip olarak adlandırabileceğimiz video sunucular giriş ve çıkışları tek bir kasa içerisinde toplamaktaydılar. Buna bütünleşik yapılar diyebiliriz. Yeni tiplerde ise daha çok dağınık bir yapı tercih edilmektedir. Dağınık yapıda her bir kasa bir veya iki; giriş veya çıkıştan oluşmaktadır. Kullanıcı ne kadar giriş ve çıkışa sahip olmak istiyor ise buna göre bir yapı oluşturabilmektedir. Dağınık yapılarda genelde depolama birimleri ortak olmakta böylece her bir giriş ve çıkış ayrı kasalar içerisinde olsa da aynı içeriğe rahatlıkla ulaşabilmektedir. Video sunucu dediğimiz zaman pek çok kişi tek başına çalışan cihaz olarak algılayabilmektedir. Aslına Video sunucular bu konuda da ikiye ayrılırlar diyebiliriz. Bazı video sunucular çalışmak için harici sistemlere ve yazılımlara ihtiyaç duyarlar. Bunlar kendi üzerlerinde sadece ayar yazılımları barındırırlar ve basit işlemler için bile harici yazılımlara ihtiyaç duyarlar. Kimisinde basit de olsa bazı yazılımlar vardır fakat pratik de ya çok kullanışlı değildir ya da fonksiyonlar olarak eksiktir. Bir diğer tip video sunucularda ise bütünleşik olarak gelişmiş yazılımlar mevcuttur. Bu yazılımlar video sunucusunun hemen her fonksiyonunun kullanılmasına olanak sağlarlar. Son zamanlarda bu tip kendi yazılımını barındıran video sunucular yaygınlaşmaya başlamıştır. Üreticiler kendi sistemlerini pazarlarken kullandıkları teknolojilerin üstün yönlerini ballandıra ballandıra anlatırlar. Gerçekte yukarıda bahs ettiğimiz gibi her teknolojinin kendine göre üstün özellikleri vardır. Dolayısı ile mutlak manada falanca teknolojiyi kullanan ürün en iyisidir demek mümkün değildir. Kullanıcılar kendi ihtiaçlarını gö önünde bulundurarak özellikleri incelemeli ve görmeden ve test etmeden hiç bir ürünü satın almamalıdır.Yardımcı olması açısından sunucu tiplerine göre teknolojilerin birbirlerine olan üstünlüklerindan bahs edeyim. Sağlamlık açısından özel elektronik devrelerden oluşturulmuş video sunucular için en sağlamları ve en güvenilirleri diyebiliriz. Bu sistemler belli fonksiyonları icra etmek için geliştirdiklerinden ve dar bir çerçevede olduklarından pek az hata verirler. Bu üstünlüklerine karşılık bu tip sistemler yüksek fiyatları ve geliştirmeye fazla açık olmamaları nedeniyle tercih edilmeyebilirler. Geliştirilmeye fazla müsait olmamak ve geliştirme sürecinin zorlu olması ciddi bir sorundur bu sistemler için. Gelişen teknoloji dünyasında bir anda dünya kadar para verilen video sunucuyla gerilerde kalmayı kim ister. Esneklik ve hızlı geliştirme bakımından en iyileri doğal olarak Windows tabanlı olanlarıdır. Bu sistemlerin işletim sistemleri çok yaygın olarak kullanıldığı ve Microsoft gibi bir dev tarafından desteklendiği için pek çok yeni özelliğe ilk olarak ulaşır. Bu da yeni teknolojilerin video sunuculara yerleştirilmesini çok kolaylaştırır. Bu sistemler için yaygın olarak sağlam olmayabilecekleri şeklinde bir kanı vardır. Kısmen doğrudur bu kanı. Windows ortamı kolaylıkla uygulama geliştirilebilen bir ortam olduğu için irili ufaklı pek çok firmanın bu tabanda video sunucusu olduğunu söyleyebiliriz. Bunlar arasında sağlamı da vardır sağlam olmayanı da. Ama Harris tarafından geliştirilmiş olan Nexio veya Grass Valley tarafından geliştirilmiş olan M-Series veya K2 sunucularının sağlam olmadığını kim söyleyebilir. Ama genel olarak Windows tabanlı bütün sistemlerin virüslere açık olması ve dış saldırılara karşı zayıf omaları gibi bir sorunu olduğunu kabul etmeliyiz. Bunun yanında bilgisayar bildiğini zan eden herkesin bu sunuculara normal bilgisayar muamelesi yapıyor olması da ciddi bir sorundur. Bu noktada Linux tabanlı sistemlerden bahs etmek gerekirse, Windows ortamında olduğu kadar kurcalamaya açık olmamaları ve virüslere karşı çok daha korumalı olmalarıyla dikkat çeken sunuculardır bunlar. Geliştirmeye de açık sistemlerdir. Windows tabanlı sistemlere göre geliştirme süreçleri daha uzundur. Bu nedenle yeni teknolojiye adaptasyonları biraz daha yavaş olabilir. Biraz da video sunucuları dosya formatları bakımından inceleyelim. Pek çok video sunucu kendine has digital video formatlarına sahiptir. Her ne kadar hemen hepsi ortaya çıkıp standart yapıları desteklediklerinden bahs etselerde bir yönden mutlaka bir özelleştirilmiş yapı ihtiyacı ortaya koyarlar. Özellikle bu noktanın video sunucular arasında tercih yaparken çok önemli olduğunun altını çizmeliyim. Eğer video sunucunuz standart kullanılan video formatlarına direkt olarak destek vermiyor ise, bir dosya çevirme işlemi yapacak demektir ki, bu her bir içeriğin sunucuya aktarılırken çevirilmesi manasına gelir. İnanılmaz bir enerji ve vakit kaybıdır. Bu nedenle bir video sunucu eğer standart formatarı desteklediğini iddia ediyorsa, mesela Mpeg-2 MP@ML(DVD yapısının benzeri) veya DV25 destekliyorum diyorsa mutlaka test etmelisiniz ve bunun doğruluğunu teyit etmelisiniz. Test etmesi çok kolay. Herhangi bir kurgu sisteminden o formatta bir çıkış alırsınız ve video sunucusuna kopyalarsınız; hemen kopyaladığını ve oynatmaya hazır hale geldiğini görmelisiniz. Özellikle ya aslında DV destekiyoruz ama sadece falanca kodlamalı dv desteğimiz var gibi şeyler duymaya başladığınızda kapalı bir sunucu yapısıyla karşı karşıya olduğunuzu anlamalısınız. Sunucunun birden fazla formatı desteklemesinden çok standart bir yapıyı sağlıklı bir şekilde destekliyor olması çok önemlidir. Son zamanlarda sunucular pek çok formatı destekledklerine dair savlarla ortaya çıkıyorlar. Ve sonunda nalşılıyor ki o kadar format arasında bir tane standart yapı yok. Video sunucular yazının başında da bahs ettiğim gibi artık yayın dünyasının vaz geçilmezleri. Rejilerde, devamlılık stüdyolarında, ana kumandalar da, canlı yayın araçlarında her yerde varlar. Getirdikleri pek çok avantajla ekonomi, hız ve performans sağlıyorlar. |