Televizyon yayıncılığında kullanılan terimler hakkında merak ettikleriniz
Scala Yazılımı
Vine Micros CorioGen Eclipse
Genlock nedir?
Piyasada kullanıldığı tabiriyle; bilgisayar
ekranındaki görüntüyü video
sinyalinin üzerine bindiren cihazdır.
Yani overlay özelliğine sahip bir scan
converter diyebiliriz. Cihazın iki adet
girişi vardır.
Bir VGA ve bir de video. VGA girişine
bilgisayar ekran kartının çıkışı takılır.
Video girişine ise üzerine, bindirilecek
video kaynağının çıkışı takılır.
Genlock cihazı bilgisayar ekranındaki
0 (sıfır) Bitplane’de yer alan rengi
yok ederek (çoğunlukla siyah), diğer
renklerden oluşan yazı veya grafikleri,
video sinyalinin üzerine bindirir.
Genlock cihazının video çıkışından bu
birleştirilmiş sinyal verilir. Bütün genlock
cihazlarının VGA çıkışı vardır. Bu
çıkıştan bilgisayar ekranına da tekrar
görüntü gider.
Genlock cihazlarının genelde flicker
control denen bir ayarı vardır. Bu sayede
bilgisayar görüntüsünün titremesi azaltılır.
Genlock’la ne kadar
kaliteli yazılar ve logolar üretebiliriz?
Genlock cihazları ile ülkemizde genel
olarak SCALA isimli bir multimedia
presentasyon yazılımı kullanılmaktadır.
Bu yazılımla üretilen yazılar
ekrana verilmektedir. Genlock temel
olarak VGA sinyalinin video sinyaline
çevrilmesi prensibi ile çalışır. VGA
sinyali ile video sinyali birbirlerinden
çok farklı sinyallerdir. Renk tipleri,
çözünürlükleri ve tarama şekilleri
birbirlerini tutmaz. Dolayısı ile bu
çevirme işlemi genelde çok başarılı
sonuçlar vermez. Renkler istendiği
gibi çıkmadığı gibi özellikle akan
yazılarda titremeler oluşur. Bunun
yanısıra bu yöntemde bölgesel transparanlık
diye bir şey yoktur. Çünkü
alpha bilgisi yoktur.
Avi nedir? Her avi, her bilgisayarda
oynatılabilir mi?
Avi bir video dosya yapısıdır. Genel
olarak avi dendiği anda videonun paketlenme
yapısı anlaşılır. Bize içindeki
videonun nasıl olduğu konusunda hiç
bir bilgi vermez.
Avi dosya yapısı altında değişik formatlarda
video bilgisi olabilir. Bu formatlar
değişik kodlama yöntemleri ile elde
edilmişlerdir. Mesela Div-x dosyaların
uzantısı Avi’dir. Ama siz Div-x dosyaları
her bilgisayarda oynatamazsınız. Bu
formata ait Codec dediğimiz yapının
bilgisayarda mutlaka yüklü olması gerekir.
Demek ki “Bu dosya Avi” lafı çok da
fazla bir şey ifade etmiyor, dosyanın formatını
da söylemek gerekiyor. Dolayısı
ile bir yere bir avi dosya gönderiyorsak,
karşı tarafın bunu oynatabilmesi için
mutlaka formatını bildirmeli ve Codec’i
de ayrıca göndermeliyiz.
Realtime Nedir?
Realtime kurgu sistemi ne demektir?
Realtime kelime manası olarak gerçek
zaman demektir. Video kurgu sistemlerinde
kullandığımızda belirli bir süreye
sahip Video’nun yine o süre zarfında
oynatılabilmesi, işlenmesi olarak tanımlayabiliriz.
Bu tanımın sonucu olarak realtime
kurgu sistemleri video dosyalarını
efektleri ile birlikte hiç beklemeden
oynatabilen kurgu sistemleridir. Mesela
Shadow DV Yellow sistemi, tam
beş kanal DV videoyu efektleri ile


birlikte hiç beklemeden oynatabilmektedir.
Gerçek bir realtime kurgu
sistemi aynı Shadow DV Yellow’da
olduğu gibi, bu oynatma işlemini
hem bilgisayar ekranında, hem de
aynı anda video çıkışında yapabilmelidir.
Yoksa sadece bilgisayar ekranında
oynatmanın hiç bir anlamı yoktur.
DV Nedir?
Her DV her bilgisayarda oynar mı?
DV ile AVI’nin bağlantısı nedir?
DV; Dijital Video demektir. Bir video
sıkıştırma formatıdır (algoritmasıdır).
Televizyonda yayınlanabilecek kalitede
kabul edilir. DV formatının da kendi
içinde çeşitleri vardır. Dolayısı ile her
DV dosya her bilgisayarda oynamaz.
Oynayacağı bilgisayarda Codec’i
yüklü olmalıdır. Microsoft Firması’nın
da bir DV Codec’i vardır. Bu Codec’le
kodlanan DV dosyaları, her Windows
PC (biraz güçlü olmalı) de oynar. DV
dosyaların uzantısı genelde avidir. Yani
avi dosya yapısı ile paketlenmişlerdir.
Playout sistemi nedir?
Video oynatan sistem demektir. Bizim
kullandığımız şekliyle digital video
kliplerini oynatan ve yayına verebilen
sistemlerdir. Bu sistemler depolama
ünitelerinde kayıtlı bulunan belirli formatlardaki
video dosyalarını peş peşe
dizerek yayına verirler.
Video klipleri digital ortamlarda saklandığı
için, hiç bir şekilde görüntü
kalitesinde bozulmalar olmaz. Görüntünün
kalitesi başlangıçta ne ise, yüz
defa oynatıldıktan sonra da aynıdır.
Playout sistemleri düşük işletme maliyeti
olan sistemlerdir. Hiç bir parça
masrafı çıkarmadan yıllarca çalışırlar.
Kasetten yayınla, playout sisteminden
yayın arasında ne gibi farklar var?
Playout sistemleri kaset’ten yayına göre
çok pratik sistemlerdir. Kasetten yayını
yönetmek için birden fazla insan gerekirken,
playout sistemi ile aynı ve hatta
daha karmaşık bir yayını tek kişi ile yapabilirsiniz.
Kaset oynatıcıları mekanik
cihazlardır ve arıza verme olasılıkları
çok yüksektir. Zaten periyodik değişmesi
gerek parçalar dışında olmadık
arızalar da verirler. Sırf periyodik parça
değişiminden kaynaklanan masrafları
yılda binlerce doları bulmaktadır. Buna
karşılık playout sistemlerinin sadece
bakım (hizmet) gideri vardır. Bu gider
de, içeride bulunan teknik bir eleman
sayesinde sıfıra indirilebilir. Basit bir
hesap yapıldığında iki veya üç profesyonel
kaset oynatıcısının bir yıllık
çıkardığı masrafla bir dijital playout
sistemi alabilirsiniz. Kaset’ten yapılan
yayında, kasetler her oynatmada biraz
daha yıpranırlar. Dolayısı ile belirli bir
oynatmadan sonra kaset neredeyse
kullanılmaz hale gelir. Playout sistemlerinde
ise böyle bir sorun yoktur.
Sisteme giren bir görüntü binlerce defa
oynatılsa bile bozulmaz.
Bilgisayar tabanlı
KJ’lerin avantajları nelerdir?
Bilgisayar tabanlı KJ’lerin en büyük
avantajı esneklikleridir. Elinizin altında
kullanabileceğiniz yüzlerce yazı şekli
vardır. Hemen her ortamda oluşturulmuş
herhangi bir formattaki resimleri
kullanabilirsiniz.
Bir görüntü kütüphanesi edindiğinizde
elnizde kullanabileceğiniz binlerce
resim olabilecektir. Yüksek kaliteli
akan-kayan yazılar oluşturabilir, onları
transparan fonlar üzerinden akıtabilirsiniz.
Bilgisayar tabanlı KJ’lerde özellikle
donanım destekli üretilen yazılar
çok yüksek kalitededirler.
MPEG-2 nedir?
Yayında kullanabilir miyiz?
MPEG-2 yayıncılar birliği tarafından
kabul edilmiş bir video sıkıştırma formatıdır.
TV yayıncılığının ihtiyaçları
düşünülerek tasarlandığı için özellikle
yayında kullanılabilir ve kullanılması
tavsiye edilir. Düşük yer kapladığı için
depolaması kolaydır. Düşük bant genişlikli
olmasına karşın görüntü kalitesi
yüksektir.
DVD’lerdeki
VOB dosyaları hangi formattadır?
VOB’lerin video kısmı MPEG-2 dir.
Bunun dışında koruma amaçlı bilgiler
içerirler. Unutmayınız, VOB dosyaları
copyright ise yasal olarak kullanabilmek
için izin almalısınız.
DVD’den yayın yapılabilir mi?
DVD playerdan direkt yayın tabii ki
yapılabilir. Hatta VCD playerdan da
yapılabilir. Ama güvenli olacağı söylenemez.
Sonuç olarak optik bir ortam
olduğu için her an sorun çıkarabilir.
Kimse yayında sorun çıksın istemez.
Yine dikkat, DVD filmleri yasal izinlerini
almadan yayınlayamazsınız.
DVE nedir?
Digital Video Effect demektir. Video
görüntüsünün iki boyutlu ve üç boyutlu
planar manüplasyonu manasına
gelir. Büyütme, küçültme, ters çevirme,
sağa-sola çevirme işlemleri buna girer.
Plugin nedir?
Her plugin her yazılımda çalışır mı?
Plugin, yazılımların fonksiyonlarını
artırmak amacıyla dizayn edilmiş ufak
ve bazen oldukça karmaşık yazılımcıklardır.
Genel de belirli bir yazılımı içinden
çalışır ve çalışmak için o yazılımın
fonksiyonlarına ihtiyaç duyar. Geliştirilmiş
olduğu yazılımın fonksiyonlarını
geliştirir. Çok meşhurları olarak Boris FX
ve Hollywood FX’i sayabiliriz.
Adobe Premiere Nedir?
Adobe Premiere bir video kurgu yazılımıdır.
Oldukça meşhurdur. Pek çok donanımla
çalışması için pluginleri vardır. Mesela DV
Storm 2 Pro Adobe Premiere ile çalışabilmektedir.
En son 7.0 versiyonu vardır ve Pro
olarak tanımlanmaktadır. Çok esnek olduğu
için hemen herkes tarafından kullanılır.

Kaynak: Videograph