Herkese merhaba. Bundan böyle derginizin diital video köşesinde birlikte olacağız ve isteklerinizi de dikkate alarak bu sayfaları herkesin mümkün olduğunca eğlenerek takip etmesi için çalışacağız. Özellikle Photoshop magazin okur profilinin tümünün bilgisayar ortamında amatör veya profesyonel olarak dijital grafiklerle haşır neşir olduğunu, büyük bir bölümünün de hareketli dijital görüntüler, dijital video ve sinemaya ilgi duyduğunu, bir biçimde ilgilenip uğraştığını, uğraşamayanlarınsa uğraşmak istediğini tahmin ediyorum. Önce analog videonun, sonrasında ise multi-medya aygıtlarının ve dijital teknolojilerin karşı konulmaz biçimde gelişip yaygınlık kazanması, bu sayede hareketli veya durağan görüntü, ses gibi multimedya verilerinin dijital ortamda kolayca oluşturulması, hiç bozulmadan aktarılması, iletilmesi ve bütün bunların eskiye nazaran çok ekonomik yapılabilmesi, ev kullanıcısı pazarının hızla büyümesini, daha geniş bir kesimin fotoğraf, video gibi konulara ilgi duymasını sağladı.

Neticede buna bir hobi gözüyle bakıldığında da, bu uğraş artık eskiye göre daha ucuz, daha kaliteli ve daha eğlenceli. Artık magazin basınımızda bile adından söz etiren sevgili programımız Photoshop�un yaratıcısı Adobe firması, Premiere adlı programla, yıllar önce küçük ve büyük stüdyoların video kurgu ihtiyaçlarına yönelik çözümünü sundu ve bugüne kadar yazılımı istikrarlı biçimde geliştirmeye devam ederek, ekonomik oluşu, kolaylığı ve güçlü özellikleri ile yaygınlığını artırdı. Programın bu kadar yaygınlık kazanmasında ölçeklenebilir olmasının da önemli bir rolü var. Profesyonel kurgu kartları, uyumlu stüdyo arabirimleri ve yazılım eklentileriyle; örneğin geniş ölçekli, sıkıştırmasız, gerçek zamanlı tam profesyonel bir kurgu setinin kalbini oluşturabilirken, aynı zamanda sıradan bir PC üzerinde de rahatça çalışabilmekte. Günümüzde ise Adobe Production Studio ailesinin bir parcasi olarak diğer kardeşleriyle birlikte (http://adobe.com/products/productionstudio) Unified Design Environment (Bütünleşik Tasarım Ortamı) tabir edilen, benzer mantıksal işleyişe sahip yeni arayüzüne kavuşmuştur. Üstelik laf aramızda kalsın, bu program hala çok kolay.

Ne güzel !!! Öyleyse neden biraz da siz oynamayasınız bu güzel oyuncaklarla? Bu işlerden hiç anlamam diyenlerden misiniz? Evet, çocuğumun ilk doğum günü partisini video kameramla çekmiştim. Bilgisayarda bunun montajlanıp, en azından güzel bir müzik hata belki yıllar sonra büyüdüğünde kendisinin de izleyip okuyabileceği bir kaç yazılı notun eklenip güzel bir klip haline getirilebileceğini de biliyorum. Veya, bu sabah uyandığımda yeni çağın sinema anlayışını değiştirecek harika fkirlerim vardı. Fakat ne var ki bunun tekniğinden hiiiiç anlamam, bilmem, bulaşmasam daha iyi diyorsanız bir daha düşünün ve yazının devamını okuyuverin.

Düşündüğünüzden çok daha kolay

İlk Adım

Pencerenin yanına gidin, pencereyi açın, güzel bahar havasını iyice içinize çekin ve şunları 3 kez tekrarlayın; Bu iş benim için çocuk oyuncağı, bunu yapabilirim, hiç de zor değil. Bunları uyguladıysanız işin yarısı biti ve bana ayrılan sayfalar tükenmeden diğer yarısını da yazsam iyi olacak:)
Diital Video Edit için bilgisayarınız ve görüntü kaynaklarınızla uyumlu çok sayıda yazılım ve donanım seçenekleri mevcut. Uygulayacağımız örnek proje, günümüzde oldukça yaygınlık kazanmış olan ve giriş seviyede oldukça ekonomik şekilde erişilebilir ve yüksek kalite sunan DV tabanlı bir örnek kurgu seti baz alınarak Adobe Premiere ile hazırlandı. Bu ortama temel anlamda alışmanız için bence gereken ortalama süre 1-2 gündür. Hemen sonrasındaysa programın tüm özelliklerini bilmeseniz bile hayal etiğiniz bir çok şeyi zevkle hayata geçirecek, uykusuz geceler geçireceksiniz.

Yemek için gerekli malzemeler:

1) DV kayıt yapan bir video kamera.
Münasebetsiz Soru: DV olduğunu nasıl anlarım?
Zoraki cevap: Üzerinde miniDV veya DVCAM yazılı kasetlere kayıt yapan, üzerinde koskoca bir DV yazısı bulunan ve genellikle üzerinde iLink, DV veya IEE-1394 yazan küçük bir soketi bulunan ve artık 300 USD fyata giriş seviyesinde modelleri bulunan video kameralardır.

2) Bir bilgisayar.
MS: Nasıl bir bilgisayar?
ZC: Mümkünse en az 512MB RAM, bolca HD kapasiteli, Firewire girişli bir Mac veya Windows PC. Ne kadar HD kapasitesi derseniz, şimdilik bunun sonunun olmadığını söyleyelim. Yeri gelince bu kapasite meselesini açacağım.
3) Yeterli uzunlukta bir Firewire kablosu.
MS: Alırken ne diyeceğim?
ZC: FW400 arabiriminin küçük ve büyük olmak üzere 2 tip soketi vardır. Kameranın üzerindeki küçüktür. Eğer bilgisayarınızın f rewire girişi de aynı küçük sokete sahipse iki ucu da küçük, büyükse bir ucu küçük, bir ucu büyük f şli f rewire kablosu almalısınız.

4) Bir video monitör (Opsiyonel).
Evdeki scart veya AV girişli bir TV�yi de monitör olarak kullanabilirsiniz.
5) Sesleri duymak için stereo aktif speaker. (Sessiz film yapmayacaksanız)

İPUCU 1
Bu çalışmadaki amacımız DV kameramızla yaptığımız ham çekimleri bilgisayarımızda montajlayıp-istersek çeşitli efektler kullanıp- oluşturduğumuz filmi hiç kalitesi bozulmadan tekrar kameramızdaki bir DV kasete geri aktarmak. Böylece montajlı filmi kameramızın VTR özelliği ile istediğimiz ortamda izleyicilere sunmak (ki bu elde edebileceğimiz en yüksek sunum kalitesidir). Daha sonra istersek bilgisayarımızdaki orijinalden DVD, VCD, Quicktime, Windows Media, Real Video vb. istediğimiz formata dönüştürebiliriz.

Yapılışı

• Bilgisayarınıza Premiere Pro2�yi kurun.(Yoksa 1 veya 1.5 sürümü de olur. 2�ye oldukça benzer çalıştıklarından ve 2�nin sunduğu özellikleri şimdilik kullanmayacağımızdan işinizi görür.)
• FW kablonuzun bir ucunu kameraya, diğer ucunu bilgisayarınıza takın.
• Kameranızın video çıkışını, video monitörünüze (Evdeki TV de olabilir) bağlayın ve kameranızı VTR konumuna getirin. Montaj süresince Composite veya S-Video kablosuy-la kameranızın görüntü çıkışına bağlamış olduğunuz video monitörünüzden görüntüleri tam çözünürlükte ve gerçek zamanlı olarak izleyebileceksiniz.
• Çekim yaptığınız kaseti bir zahmet kameranıza yerleştirin.
• Premiere�i çalıştırın.
• Karşınıza gelen pencerede New Projecte tıklayın. >> Gelen pencerenin sol bölümündeki Load preset bölümünde DV - PAL başlığı altında Standard 48khz seçin,Location bölümünde projenin nereye kaydedileceğini belirleyin, Name bölümüne de proje için bir isim verin ve OK�e tıklayın.
• Programın Default arayüzü karşınıza gelecektir. Bu ekranı iyice belleyin, hep burada çalışacaksınız. (Veya unutun gitsin çünkü pencereleri istediğiniz gibi düzenleme imkanınız var:) )

Arayüz. Ne, ne işe yarar?
Fabrika ayarlarındaki düzende, sol üst eki Project Panel içinde projede oluşturduğunuz Sequence leri (Her bir sequence, ayrı birer film kurgusudur), oluşturduğunuz title gibi nesneleri, import ettiğiniz video, fotoğraf, ses gibi ham malzemeleri (Footage) görebilirsiniz. Hazırlayacağınız filmde kullanmak istediğiniz tüm malzemeleri ilk olarak burada görmelisiniz.
>> Sağ üst e iki bölümden oluşan pencerenin sağ tarafındaki Program Monitor paneli, yapmakta olduğunuz montajı izleyeceğiniz çıkış monitörünüzdür.

İPUCU 2
Kurgu sırasında kameranız bilgisayara bağlı ve açık kaldığı sürece, analog çıkış kapılarından buradaki görüntüyü gerçek çözünürlükte, gerçek zamanlı olarak dışarıya verecektir. Harici monitörünüzü kullanıp, bu pencereyi küçültebilir, ekran kartınıza da gereksiz yüklenmemiş olursunuz. Hem ekran kartınız ve bilgisayar monitörünüz ne kadar iyi olursa olsun harici monitördeki kadar doğru görme şansınız yok.

>> Bunun solundaki bölüm Source Monitor panelidir. Burası genelde bağımsız resim seçme, izleme, ayıklama, kesme biçme bölümüdür. Bu panelin arkasında default olarak Eff ect Controls ve Audio Mixer panelleri de gizlenmiş olarak emirlerinizi beklemektedir.
>> Sağ kenardaki Toolbox�ımız Timeline üzerinde kullanacağınız çeşitli araçları ve bunların varyasyonlarını içerir.
>> Alttaki Timeline penceresi, yaptığınız kurguyu, soldan sağa doğru işleyen zamansal tablo üzerinde gösteren, ses ve görüntüyü bir arada düzenlemenize olanak veren en önemli bölümdür. Bu pencerede göreceğiniz mavi üçgen ve aşağı doğru uzanan kırmızı çizgiden oluşan Cursor, üzerine tıklayıp sürüklediğimizde, görmek istediğimiz zamana gitmemizi sağlar ve filmi oynattığımızda soldan sağa doğru akarak oynayan filmle eş zamanlı ilerler ve zamansal olarak nereyi izlediğinizi gösterir. Bunu plak üzerindeki iğne gibi düşünebilirsiniz.Hangi Sequence üzerinde çalışıyorsanız Timeline panelinde onun içeriğini görür, üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Panelin sol altında ve tepesinde bulunan zoom araçlarını kullanarak, kurgu içinde değişken grafiksel zaman aralıklarını izleyerek filminize eklemek istediğiniz her görsel ve işitsel malzemeyi kesin zamanlama kullanarak düzenleyebilirsiniz.

İPUCU 3
Bu tarz programlarda yaptığımız iş Non Linear Editing (Doğrusal olmayan düzenleme) olarak adlandırılır. Çalışma süreci doğrusal değildir fakat hazırladığınız ürün doğrusaldır. (En azından sinema salonunda ve TV yayınında böyledir.) DVD kullanıcısının, elinde kumandasıyla bir o chapter bir bu chapter gezebiliyor olması bizi ilgilendirmez. Böyle denmesinin sebebi şu: Eskiden, örneğin video montaj sırasında biri oynatıcı, biri kaydedici iki VTR kullanılır, montajcı görüntüleri birinden diğerine aktara aktara -tele boncuk dizer gibi- bir bant üzerine görüntüleri dizerdi. Fakat sonradan araya boncuk eklemek için sonraki boncukların hepsini sökmek (görüntüleri silmek) zorundaydı. Non-linear edit ortamı ise, siz istemedikçe, hiçbir boncuğu sökmeden boncuk ekleme, çıkarma ve çok daha fazlasını sunan bir sanal kurgu ortamıdır.

>> Menu�den File/Capture komutu verin. Bu aşamadan sonra kameramıza dokunmamıza gerek yok. Ses ve görüntü iletimine ilaveten tüm VTR oynatma, kayıt kontrollerini akıllı Device Control sayesinde, karşınızdaki pencerenin sol bölümündeki kontrol panelinden yönetebilirsiniz.
>> Capture penceresinin sağındaki Set ings bölümünde ses ve görüntüyü bilgisayarınızda nereye depolayacağınızı belirleyin.
>> Şimdi yapacağımız iş, kullanacağımız veya kullanmayı düşündüğümüz ham çekim bölümlerini bilgisayarımıza aktarmak.

Bunu yapmak için iki seçeneğimiz var;
a) Soldaki panelde bulunan ileri-geri sarma, oynatma ve record butonlarını kullanarak Manuel Capture yapmak. Kasetin herhangi bir yerine gelip, filmi oynatırken ekrandaki Record tuşuna basarak bilgisayarınıza videoyu aktarabilir, Stop tuşuna basarak kayıt an çıkabilirsiniz. Bu işlemi her tekrarlayışınızda aktardığınız video parçacığına bir isim vererek hard diskinize kaydedeceksiniz.
b) Pencerenin sağındaki Log Capture özelliğiyle otomatik Batch Capture yapmak.

DV kameranız kayıt sırasında kaset üzerine Timecode kaydeder. 0.00.00.00 formatında ekranda görebileceğiniz timecode�un açılımı; saat, dakika, saniye, karedir. Ülkemizde kullanılan PAL sistemde 1 saniyede 25 kare (Frame) akar. Çekim sırasında bu timecode�a bakarak -örneğin tekrar çekimler gibi- kullanmayacağınızı bildiğiniz gereksiz bölümleri önceden ayıklamak amacıyla giriş-çıkış zamanlarını not ederseniz, bir anlamda kaba bir montaj yapmış olursunuz. Böylece bu aşamada ve kurgu aşamasında büyük zaman ve önemli ölçüde disk alanı kazanırsınız. Önceden timecode tutmadığınızı farz edelim. Sağ üstte kulakçığını göreceğiniz Logging panelini açın. Set in tuşuna bastığımızda kasette o an bulunduğumuz zaman aktarılacak parçanın başlangıcı olarak kaydedilir. Kaseti hızlı sararak aktaracağımız bölümün sonunda Set out butonuna tıkladığımızda da çıkış zamanı kaydedilir. Eğer önceden timecode�ları not almışsanız zaten bunlara da gerek yok. In ve out timecode kutucuklarına not aldığınız sayıları elle de işleyebilirsiniz. Bu aşamada her bir klibi, alttaki In/Out butonuna tıklayıp teker teker capture edebileceğiniz gibi, her timecode girişinizde Log Clip�e tıklayarak sonradan Batch Capture yapmak üzere istediğiniz sayıda Offline Clip elde edebilirsiniz. Bu işlem, bir anlamda programa capture edeceği bölümleri önceden sipariş etmektir.

Project Panelinde biriken Offline Clip�ler birer sanal video parçacığıdır. Hepsini birden seçip sağ tıklayarak Batch Capture komutu verdikten sonra, kaseti gerekli yerlere sarıp, gerekli yerlerden görüntüleri toplama işlemini programa yaptırmış olur ve büyük bir dert en kurtulursunuz. Kullanacağınız malzemeler birden fazla kaset eyse diğer kasetlerle aynı işleme devam edersiniz.

Aktarma işi bittiğinde Capture penceresini kapatın. Bütün ham video klipleri Project panelinde görebilirsiniz. Projeyi kaydetmeseniz bile dosyalar hard diskinize ayrıca kaydedilmiştir. Ama isterseniz yine de siz her aşamada File/Save ile dosyanızı kaydedin. Capture etmiş olduğunuz videolar dışında bilgisayarınızda bulunan fotoğraf, video, ses vb. dosyaları Windows Explorer�dan Project paneline sürükleyerek, Project panelinin ortasında sağ klikleyip import komutu vererek veya File/import komutuyla projenize çağırabilirsiniz.

Sıkıcı bölüm bitti, eğlence başlıyor.
>> Şimdi Project panelinde biriktirdiğimiz malzemelerle bir film yapacağız. Bu ham görüntüleri kurgunuza dahil etmenin iki yolu var. Şimdi bu iki yöntemi de kullanacağız. Project panelindeki bir videoyu direkt Timeline içine sürükleyin. Sürüklemiş olduğunuz klibin suresiyle doğru orantıda,Timeline penceresinde uzun yeşil bir şerit oluştuğunu göreceksiniz. Timeline panelinin alt ve üst bölümünde bulunan zoom araçlarıyla yaklaşıp uzaklaşabilirsiniz. Seçim aracıyla bu şeridin ortasından tıklayıp timeline�da en sol kenara dayayın. Cursor en soldayken Program Monitor penceresinin altındaki Play tuşuna tıklayarak ya da klavyedeki Space tuşuna basarak sağ üst pencerede ve harici monitörünüzde filmi izleyebilirsiniz.

Toolbox�ın ortalarında bulunan Razor aracıyla, Timeline�daki bu klibin ortasında bir yere tıklayın. Şimdi klibimiz bölünmüş oldu. Sağdaki parçanın ortasına selection Tool ile tıklayıp klavyedeki delete tuşuyla bu parçayı silin. Yine seçim aracı ile klibinizin sağ kenarına gelin. Ok simgesi farklı bir şekle dönüştüğünde, tıklayıp sağa sola sürükleyerek kesilmiş olan klibin tekrar uzatılıp kısaltılabildiğini göreceksiniz. İstersek solucanı ortadan bölüp kesilen tarafl arını uzatıp aynısından iki solucan elde edebiliriz :) Bu şekilde devam ederek bir kurgu oluşturmak mümkün. Şimdi bir de diğer yöntemle kliplerimizi ekleyelim;

Project panelindeki video kliplerden birine çift tıklayarak Source Monitor panelinde açın. Timeline�dakine benzer birer Cursor�ın monitör pencerelerinde de bulunduğuna dikkat etmişsinizdir. Buradaki Cursor�ı kullanarak, kullanmak istediğiniz zamana gidin. Ekranın altındaki Set in pointbutonuna tıklayın. Şimdi yine Cursor�u kullanarak montajda kullanmak istediğiniz bölümün sonuna gelin ve Set out point butonuna tıklayın.

Play butonu veya Space tuşuna basıp filmi oynatırken bu butonlara tıklayarak, Cursor�ın o anki pozisyonunun in-out zamanı olarak kaydedilmesini de sağlayabilirsiniz. Giriş ve çıkış zamanını belirledikten sonra Source Monitor panelinin ortasına tıklayıp Timeline�a sürüklediğinizde,Timeline�a sadece kesilen bölüm gelecektir.

Clip penceresinde giriş-çıkış zamanlarını panelin solundaki Timecode ile görebildiğiniz gibi,sağdaki Duration timecodeu ise kesmiş olduğunuz (yani kullanılacak olan) bölümün süresini gösterir.Bu yöntemle kesip Timeline’a aldığınız kliplere de aynı şekilde Razor, selection Tool gibi araçlarla müdahale edip giriş-çıkış zamanlarını sonradan da tekrar tekrar Timeline’da düzenleyebilirsiniz.Bu şekilde klipleri yan yana boşluk bırakmadan dizerek bir film oluşturduğunuzda sinematografik terminolojide Cut Editing (kesme kurgu) yapmış olursunuz.

Şimdi iki görüntü arasında geçiş efekti kullanacağız.Bunun için Timeline’da en baştaki klip dışındakileri silelim.Clip penceresinde hazırladığımız bir video parçasını yine Timeline’a sürükleyelim.Fakat bu kez Timeline’a bırakırken, bir önceki klibin sağ kenarına dayayacakken, yarım saniye kadarlık bir bölümünü üstüne bindirelim.Önceki klibin sondan bir bölümünü, sonraki klibin baştan bir bölümü örtmüş oldu.Filmi bu şekilde oynatırsanız önceki klibin kısmının kesilmiş olduğunu görebilirsiniz.Fakat amacımız kesmek değil.Şimdi Effects penceresine gelip Video Transitions başlığı altından Dissolve/Cross Dissolve geciş efektini seçerek Timeline�daki bu iki klibin kesiştiği alana sürükleyin. İki video klibin kesişim kümesinin tam üzerindeyken rengi değişecek, Ben hazırım fareyi bırak, bombayı at diye bağıracaktır:) (XP sistemde bağırmayabilir) Bu işlemi yaptığınızda bu bölümde Cross Dissolve geçiş efektine uygun bir simge oluştuğunu ve -özel bir video kartınız yoksa- tam üzerinde ince kırmızı bir çizgi oluştuğunu görmelisiniz.

 

Bu kırmızı çizgi, kullandığınız efektin Render gerektirdiğini ifade ediyor. Montaj sırasında Şimdiye kadar ne yapmışız, hadi bir filmimizi izleyip keyiflenelim, hanim çay getir demeden önce kırmızı çizgi kalmaması gerekir. Bunun için Sequence/Render work area komutunu verin veya Enter�a basın. Bilgisayarınızın hızıyla ters orantılı bir sürede render işlemi yapıldıktan sonra filminiz izlenmeye hazır olacaktır. Transitions başlığı altında bulunan çok sayıdaki geçiş efektini bu şekilde kullanarak, hepsini teker teker deneyerek etkilerini görebilirsiniz. Timeline üzerinde yerleştirdiğiniz geçiş efektinin ikonunun kenarlarından uzatıp kısaltarak geçiş süresini ayarlayabilirsiniz. Şimdi filmimizin başına ve sonuna karartma efekti uygulayacağız. Bir sekansın başında veya sonunda kademeli olarak uygulanabilen bu efekt, zamansal geçişler, konu içinde noktalama gibi amaçlarla kullanılan sinematografik anlatım tekniklerinden biridir. Video Transitions başlığı altından Dissolve/Cross Dissolve geçiş efektini bu kez Timeline�ın en solunda, videonun başlangıcına sürükleyip bırakın. Sonra bir tane de sondaki klibin sonuna yerleştirin. Enter�a basıp tümünü render ettikten sonra Space tuşuna basıp filmi izleyebilirsiniz.

Bitti mi?. Bitmedi. Projemizi sonraki sayimizda tamamlayacağız. Işığınız bol olsun.

Yararlanabileceğiniz diğer kaynaklar:
http://hometheater.about.com/od/videoediting/a/videoedit.html
http://www.macintouch.com/f rewire.html
http://www.desktop-video-guide.com/
http://www.canondv.com/shared/dvinfo/dvinfo.html

Kaynak: Gökhan ÇOĞAL / Photoshop Magazin