Daniël Mok: 
Een wijze uit het westen; beschouwingen over Rudolf Otto en het heilige
 
“Wie zich wil bezinnen op religie, kan niet om Rudolf Otto (1869-1937) heen. Zijn Das Heilige ‘behoort tot die boeken, die nimmer genoeg kunnen worden gelezen’ (Gerardus van der Leeuw). Het is een onvergankelijke klassieker met fundamentele betekenis voor met name de godsdienstwetenschap, maar waaruit ook andere wetenschappen en filosofie graag putten. Wel iedereen kent zijn typering van het goddelijke, het numineuze, als een mysterie dat tegelijk fascineert en doet beven, vertrouwen inboezemt en angst aanjaagt. Daniël Mok stelde een bloemlezing samen met tientallen teksten over Otto’s boek van de hand van denkers, wijzen en literaire auteurs – een ware goudmijn. Maar het is ook een grabbelton in zoverre teksten, aantekeningen, notities, citaten, citaten betreffende citaten, redactionele opmerkingen en gedichten over elkaar heen buitelen. Wie geïnteresseerd is in godsgeloof en metafysica, neemt dit graag voor lief, want hij krijgt inzicht in het gecompliceerde karakter van het heilige. Citaten in vreemde talen worden vertaald. Mok opent met een biografie van Otto en een overzicht van diens godsdienstwetenschappelijk werk. Duidelijke druk.” 

Rudolf Otto: 
Het heilige; over het buitenredelijke van religie    

“Dit bewonderenswaardige boek is in godsdienstwetenschap en -filosofie nog altijd een topper. Hoewel het heilige ook rationele kanten heeft, zoekt Otto het meest eigene van het religieuze in de niet-rationele ervaring van het numineuze: in wat ons diep aangrijpt en ontroert zonder dat wij het nu direct kunnen benoemen. Vandaar het befaamde, door hem geijkte begrip mysterium tremendum et fascinosum: het mysterie dat ons doet huiveren en tegelijk ook fascineert, terwijl het zich onttrekt aan onze begrippen. In zijn onderzoek van het heilige, dat hij prachtig weet te verwoorden, betrekt hij behalve de Bijbel en niet-christelijke godsdiensten ook poëzie en kunsten als muziek. Wie zijn godsbegrip zoekt te verhelderen, kan niet om dit boek heen.”
“Na lezing van het adembenemende Het heilige blijf je als lezer verbaasd achter over Otto’s diepzinnigheid en subtiele inzichten. Hij brengt het denken een moment tot stilstand.” 

Rudolf Otto: 
De genadereligie van India en het christendom

“De uitgave van dit boekje is daarom zo belangrijk, omdat wie Otto’s hoofdwerk Das Heilige wellicht gelezen heeft als godsdienstfilosofische theorie, nu merkt hoezeer hij persoonlijk was geraakt door de werking van dat mysterieuze iets, dat ons deel doet hebben aan een bovenrationele werkelijkheid. Dat hij een groot kenner van de voor-Indische godsdiensten was, blijkt uit dit werk, waarin hij met name van het hindoeïsme een diep reikend en verhelderend beeld geeft door overeenkomsten en verschillen aan te wijzen met het christendom. Voor Otto is het heilige een autonoom iets. Das ganz andere, dat rationeel weliswaar niet te kennen valt, maar wel innerlijk te beleven. De uitgever heeft het boek bewonderenswaardig verzorgd door er met grote kennis van zaken geschreven inleidingen, nawoorden en aantekeningen alsmede citaten van Otto aan toe te voegen. Een subliem boekje dus, waardoor velen zich kunnen laten verrijken.”   

Rufus Jones: 
Quakers, beeld van een humanitaire religie  

“In korte duidelijke hoofdstukjes krijgt de lezer een goed inzicht in het geloof van de Quakers: in ieder mens is de goddelijke vonk aanwezig die aanspoort tot een volwaardig menselijk, liefdevol leven.
Quakers zijn ervan overtuigd dat via mystiek een innerlijk zachtmoedig geloofsleven kan worden bereikt en dat God onze wereld alleen geschapen heeft ten goede en dat alle mensen dat goddelijke ideaal kunnen bereiken. Ze zijn vooral in de praktijk gericht op uitvoering van deze gedachtes. In deze tijd vooral is hun geloofsbeleving en levensinstelling bijzonder sympathiek. Dit boekje is aanbevelenswaardig. Want het is leerzaam en inspirerend om te lezen hoe zachtheid en rust kunnen overleven.  Met een voorwoord door de befaamde Duitse theoloog Rudolf Otto.”                     

William James: 
Vormen van religieuze ervaring 

“Een nieuwe vertaling van de zeer populaire en veelvuldig heruitgegeven klassieker uit 1902 op het gebied van de godsdienstpsychologie. De auteur (New York 1842-1910) studeerde onder meer in Geneve, Parijs en Bonn, en tenslotte medicijnen aan Harvard. Hij was hoogleraar in de anatomie, fysiologie, psychologie en filosofie. Hij beschrijft en ordent een diversiteit aan religieuze ervaringsverschijnselen en stromingen en reikt een daarin inzichtgevend begripskader aan dat gebaseerd is op psychologische uitgangspunten. Zijn materiaal is ontleend aan (autobiografisch) materiaal van onder meer bronnen uit diverse religies. Een verhelderende biografische levensschets is toegevoegd aan deze complete uitgave in de Nederlandse taal.”

William James: 
De wil om te geloven  

“Wat William James ook tegenwoordig nog, of misschien juist tegenwoordig, nog tot zo’n aansprekende figuur maakt, iemand die we niet los kunnen laten, is zijn aanhoudende pleidooi voor de kracht van de verbeelding in het leven zelf. Wil het leven leefbaar zijn, dan moet de menselijke geest de vrijheid hebben het van binnen uit te vormen alsof het een eigen kunstwerk is, met alle irrationele tegenstrijdigheden van dien. Geloof en bijgeloof, rede en illusie, idealisme en ironie kunnen in zo’n leven naast elkaar bestaan zonder dat het op een mentale burgeroorlog uitdraait. Kaleidoscopisch als zo’n leven is, vormt het het beste weermiddel tegen fundamentalisme, of dat nu religieus, politiek of wetenschappelijk is.” 

Beroemde klassieker eindelijk vertaald

‘Verzorgde uitgave van een aantal klassieke essays van de Amerikaanse pragmatistische filosoof William James die cirkelen rondom religieus geloof; de gekozen essays zijn met name gericht op de legitimiteit daarvan. James betoogt dat het een persoonlijk recht is om op eigen risico te geloven. Wetenschap en filosofie zouden dit moeten erkennen en niet moeten proberen om met naturalistische verklaringen de ervaringen van gelovigen te ontluisteren. Naast een vertaling van The will to believe zijn in deze bundel ook opgenomen Is het leven de moeite waard?, Het gevoel van rationaliteit, Reflexhandeling en theïsme en Religieus vertrouwen en het recht om te geloven. Dit laatste essay is, zo verantwoordt de uitgever zijn keuze, ‘opgenomen omdat de lezers hierin de weerklank van het veel oudere The will to believe zullen bemerken’. James’ essays verschijnen voor het eerst in Nederlandse vertaling. Peter Sloterdijk schreef het voorwoord en prettig leesbaar essay van Hein van Dongen is als nawoord opgenomen. Met begrippenlijst en register.’

Abraham Joshua Heschel: 
God zoekt de mens 

“Heschel is een van de grote Amerikaanse rabbijnen. Hij schrijft wat de ondertitel noemt «een filosofie van het jodendom». We moeten hierbij niet denken dat dit een filosofisch werk is, maar we moeten filosofie opvatten als «denkwijze». Daarmee komt het boek tot zijn recht. Het jodendom is een godsdienst die op rationaliteit is gebaseerd (dus niet op rationalisme). De auteur is rationeel en denkt op een bijzonder wendbare wijze. Vaak neemt zijn betoog een verrassende wending. Heschel slaagt erin om waar het geloof een doodlopende weg lijkt, een nieuwe doorgang te vinden. Men zou het boek in een adem kunnen uitlezen, maar waarschijnlijk krijgt de lezer dan de neiging het nog eens rustig te herlezen. Men zou het zelfs als dagboek kunnen gebruiken: elke dag een stukje met een nieuwe titel. Wie vastloopt in het wat theoretische eerste hoofdstuk, moet maar verder gaan met het tweede. Dan zal dit uiterst waardevolle boek geen problemen meer opleveren. Een boek dat ieder die religieus is georiënteerd, zou moeten lezen! Dit geldt niet alleen de joodse lezer, maar ook de christelijke. Dit boek zal velen, die religieus georiënteerd zijn, sterk aanspreken. Het behandelt zinvolle zaken in een begrijpelijke en heldere stijl.”

Abraham Joshua Heschel: 
De sabbat en andere essays 
“Een bundel godsdienstfilosofische essays van de Duits-Amerikaanse rabbijn en hoogleraar (1907-1972). Het wezen van de joodse godsdienst is naar zijn woorden de betrokkenheid op de dimensie van de tijd. Niet de ruimtelijke zaken staan in het middelpunt, maar de ‘heiliging’ van de tijd. De sabbat is het teken en het voorbeeld van die beleving en is, zo stelt Heschel in het eerste essay van zijn indrukwekkende boek ‘een paleis in de tijd’. Vanuit dit thema wordt de verhouding met God, de eeuwigheid, en de opdracht aan de mens, en de houding ten opzichte van het werk gezien. Tegelijkertijd geeft Heschel zo een wezenlijk inzicht in het eigene van de joodse godsdienst. Hierna volgt een aantal kleinere essays met als gemeenschappelijk thema verbondenheid en de waarde van menselijke inspanningen, de reikwijdte van verwachtingen en de betekenis van daden van de mens. De teksten zijn voorzien van eindnoten; het boek bevat enkele inleidingen. De filosoof, bijbelgeleerde en kenner van de rabbijns-mystieke traditie doet zich kennen als een grootse vertolker van de joodse traditie. De wijze waarop hij dit doet, is ook van groot belang voor de niet-joodse wereld.” 

Mircea Eliade: 
Het heilige en het profane  
“Een klassieke fenomenologische inleiding in de godsdienstwetenschap die ‘beschrijft in welke verschijningsvorm het heilige zich voordoet en de situatie van de mens beschrijft in een wereld die geladen is met religieuze waarden’. De auteur benoemt het heilige als macht en realiteit. De verschijningsvormen ervan in ruimte en tijd, in natuur en kosmos, en in het menselijk bestaan worden in vier hoofdstukken beschreven. Nadruk ligt op de niet-hedendaagse vormen. De geschiedenis van de godsdienstwetenschap krijgt een apart hoofdstuk en het nawoord geeft toelichting op de titel. Voorzien van uitgebreide noten en literatuurverwijzingen, plus verklarende woordenlijst, biografische notitie, bibliografie en register. De prettige en intelligente vertaling is van verschillende gerenommeerde handen. Dit deel 6 in de reeks Fenomenologische klassieken is een aanrader voor ieder die de studie van de ervaring van het of de Andere – het numineuze – ter harte gaat. Zie ook de andere delen in de reeks over onder meer Rudolf Otto en William James. De meest recente Nederlandse ‘erfgenaam’van Eliade is Tjeu van den Berk, met bijvoorbeeld Het numineuze (2005).” 

Paul Neff: 
Religie als genade
“Het meest opmerkelijke van Religie als genade is, dat het blijkbaar buiten enig verband met vaktheologische arbeid uit volstrekt oorspronkelijke ervaring ontsproten schijnt te zijn. Het geschrift is, naast een getuigenis van een rechtstreekse ervaring, nog in een ander opzicht leerzaam want in de hier aangegeven momenten wordt een overgang naar de ‘mystiek’ aangetroffen.” Met een voorwoord en inleiding van Rudolf  Otto. 

ABRAXAS | Pedagogiek

Liefdevol opvoeden, een kunst : op een zinvolle manier grenzen stellen en daarbij je goede humeur bewaren / Eva Kessler ; [vert. uit het Duits door Fred Scheepers ; bew. door Julia Boulanger ... et al. ; eindred.: Daniël Mok ; ill.: Josefine Graf]

De auteur, moeder van twee volwassen kinderen, kreeg bekendheid door haar lezingen. Sinds 1993 werkt zij als pedagogisch consulente en is zij adviseur voor orthopedagogische en kinder- en jeugdpsychiatrische instellingen. Zij geeft veel voorbeelden van opvoedingssituaties en bespreekt ze uitgebreid, bijvoorbeeld veiligheid, het verleggen van grenzen, liegen, machtspelletjes enzovoort. Op een positieve toon neemt de auteur ons mee langs allerlei obstakels die ouders kunnen tegenkomen bij de opvoeding en hoe zij daarmee omgaan. Daar hoort ook bij de grenzen verleggen en proberen je goede humeur te bewaren. De schrijfster bespreekt de opvoeding tot aan de adolescentie (ca. 16-20 jaar). Uitgangspunten daarbij zijn steeds het stimuleren van zelfvertrouwen en het mogen ontladen van emoties. Men gaat uit van de ontwikkelingsfase waarin het kind zich bevindt. Wat ook belangrijk is, is dat ouders het kunnen opbrengen om liefde en aandacht aan de kinderen te geven die zij onder hun hoede hebben. Het boek is bedoeld voor ouders en leidinggevenden binnen organisaties voor kinderopvang. Achterin een literatuurlijst.