“yeraltı” olarak yapmak istediğimiz, birlikte düşünerek, birlikte tartışarak “tiyatroda taciz” konusunda bir tazyik oluşturmak.

Yola çıkış noktamız bir süre önce alevlenen bir tiyatroda taciz tartışması oldu. Ancak tartışmanın sıcaklığı içinde mesafenin yiterek etraflıca konuşmanın mümkün olmadığı görüldüğünde, tartışmanın soğuduğu bir noktada eleştirel uzaklık da sağlanarak konunun yeniden masaya yatırmasının daha sağlıklı olacağı düşünüldü. Artık tiyatroda tacizin tek bir insanın ya da bir grup insanın "sapıklığı" ile açıklanamayacak bir sorun oluğunu; kendini tiyatro maskesinin altına gizleyip ortak duyu olarak doğallaştırdığını ve görünmezleştiğini; diğer baskı mekanzmalarıyla beslenerek karşılıklı birbirlerini güçlendirdiklerini; tiyatro alanınının egemen erkeklik kurgusundan azade olmadığını açık yüreklilikle tartışabilmek gerekiyor.

Bugün bile geriye dönük araştırıldığında tiyatroda taciz bağlamında neredeyse tek bir vaka ile karşılaşıyoruz. Bu kadar mı? Tiyatroda taciz ekstrem bir durum mu? Tiyatro tacizden bu kadar uzak, bu kadar temiz bir alan mı? Değil ise kadının sesini daha fazla çıkararak görünür kıldığı tacizi biz neden tiyatroda göremiyoruz. Tiyatro yaşamdan bu kadar mı uzak? Tiyatro alanının ‘korunaklı’lığı nereden geliyor? Tiyatroda tacizi örten söylemler neler? Yoksa tacizi üreten de örten de aynı yapısal mekanizmalar mı?

Konuyu tartışıp biraz eşelediğimizde ataerkil/kapitalist baskı öbeğinin özne olarak kurduğu “kadın”a yönelik bir cinsel şiddet türü olarak tacizin tiyatrodaki tezahürünün de farklı olmadığını gördük, sadece dillendirilmiyordu ya da dillenemiyordu. Tiyatro alanındaki tacizi örten “sır”lardan biri kanımızca kutsallık söylemi.  Taciz her yerde. Tacizin tiyatro alanında kendini gizlemesine izin vermek istemiyoruz.

“Tiyatro faşisttir!” söylemiyle kurulmaya çalışılan bir alan, yine kanımızca, ancak ve ancak yönetmen ve/veya çalıştırıcı mevkiini işkal eden “tiyatro abi”lerinin kendi faşizmlerini örtmeye yarar. Bu bağlamda bir fazlalık olarak tiyatro ağabeylerini üreten bir yapı sorunludur ve sorgulanmaya gereksinimi vardır. Böylesi sorunlu bir yapının yine bir fazlalık olarak tacizi de üretmesi kaçınılmazdır. Tiyatronun üretilme biçimi ve yapılanmasının mutlaka sorgulanması ve alternatif açılımlar sağlanması bir gereklilik gibi görünüyor. Tiyatroda taciz, "faşist" olan tiyatrodan soyutlanamaz.

Muradımız tiyatroda görünmezleşen tacizi sorgulayarak hem tiyatroyu hem de tacizi irdelemek. Bu amaçla alanın içerden bir gözle kendine baktığı ve alan dışı daha mesafeli gözlerin alanı sorguladığı iki oturumlu bir tartışma planlanmaktadır. Odak olarak yakıcı bir vaka olan “taciz” tercih edilmekte olup bu odak merkezli her türlü alan ve bakış açısının sorunu görünürleştireceğini düşünülmektedir.

Ayrıca her türlü öneri ve açılım tartışmaya dahil olmak isteyen tarafların en doğal hakkıdır. Tacize hayır diyerek tartışmaya dahil olan herkes bu tartışmanın sahibidir de aynı zamanda. Amacımız taciz-faşizm odağında tiyatro alanına bir tazyik oluşturmak ve bunları örten örtüleri aralayıp ne tacizin ne de faşizmin tiyatronun doğası olmadığını tartışmaya açmaktır.

Hedeflerimizin içinde bu tartışmaların üreteceklerini de dahil edip etkinlik sonrası bir bülten oluşturup yaygınlaştırmak ve tartışmanın sürmesine olanak sağlamak da yer almaktadır. Bu nedenle, bir rica olarak, katılımcılardan mümkünse bir bildiri, makale, vb de talep ediyoruz. Bu konuda katılımcı olamayacak ama tartışmaya bülten üzerinden katılmak isteyenlerin yazıları da aynı derecede değerli ve önemlidir.

yeraltı