Kısacası, rü’yeti, sevmeyi -ayrıca- kelâmı inkâr etmek Cehmiye’nin, Mutezile’nin ve onlara tabi olan başka grupların bilinen görüşleri arasında yer alır.
Eş’arîler de sevmeyi olumsuzlamak hususunda onlara katılıyorlar; fakat rü’yeti olumlamak hususunda onlarla ayrışıyorlar. Şu kadarı var ki, Eş’arîlerin olumladıkları rü’yetin de pek bir gerçekliği yoktur. İslâm tarihinde, Allah’ın konuştuğunu ve Allah’ın kullarını sevdiğini ilk kez inkâr eden kişi Ca’d b. Dirhem’dir. Bu yüzden yüce Allah’ın İbrahimi dost edinmesini ve Musa ile konuşmasını da inkâr etmişti. Halid b. Abdullah el-Kasri onu bu yüzden boğazlamıştı. El-Kasri -kurban bayramı hutbesini irad ettiği sırada-şöyle demişti: Ey insanlar! Kurbanlarınızı kesin. Allah kurbanlarınızı kabul etsin. Ben de şimdi Ca’d b. Dirhem’i kurban edeceğim. O, Allah’ın İbrahim’i dost edinmediğini ve Allah’ın Musa ile konuşmadığını iddia ediyor. Allah, Ca’d’ın söylediklerinden yücedir, münezzehtir.... Sonra minberden inmiş ve orada Ca’d b. Dirhem’i boğazlamıştı. |
Ayetler (TEVBE suresi 23. ayet) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ آبَاءكُمْ وَإِخْوَانَكُمْ أَوْلِيَاء إَنِ اسْتَحَبُّواْ الْكُفْرَ عَلَى الإِيمَانِ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ Ey iman edenler! Eğer küfrü imana tercih ediyorlarsa, babalarınızı ve kardeşlerinizi (bile) veli edinmeyin. Sizden kim onları dost edinirse, işte onlar zalimlerin kendileridir. (MÂİDE suresi 51.ayet) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاء بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ Ey iman edenler! Yahudileri ve hıristiyanları dost edinmeyin. Zira onlar birbirinin dostudurlar (birbirinin tarafını tutarlar). İçinizden onları dost tutanlar, onlardandır. Şüphesiz Allah, zalimler topluluğuna yol göstermez. (BAKARA suresi 120.ayet) وَلَن تَرْضَى عَنكَ الْيَهُودُ وَلاَ النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءهُم بَعْدَ الَّذِي جَاءكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللّهِ مِن وَلِيٍّ وَلاَ نَصِيرٍ Dinlerine uymadıkça yahudiler de hıristiyanlar da asla senden razı olmayacaklardır. De ki: Doğru yol, ancak Allah'ın yoludur. Sana gelen ilimden sonra onların arzularına uyacak olursan, andolsun ki, Allah'tan sana ne bir dost ne de bir yardımcı vardır. |
Ana Sayfa > Adem'in Musa'ya karşı kanıtı > Felsefecilerin kaderle ilgili görüşü > Güzel ve kötülük akılla mı, şer’an mı bilinir? > Tasavvufta fenafillah > Hallac'ın öldürülmesi > Adem ile Musa’nın kıssasının doğrusu şudur > Adem, Musa’ya karşı daha üstün bir kanıt ortaya koymuştur > Allah'ın hükmü: Yaratma ve emretme > Duanın en faziletlisi > İnsanlar dört kısma ayrılırlar > Hz. Nuh ve Hz. Musa'nın bedduaları > Tevhide gerçek anlamda şahitlik etmek > Kader, sevgi ve iradede Cebriye ve Kaderiye'nin görüşü > Bu gibi bid'atlardan nasıl kurtulunur? > İbni Akıl'in itirazı >
Cehmiye'nin görme, sevme ve konuşmayı inkar etmeleri
Alt sayfalar (1):
Tasavvufçuların görüşleri
|