gurultu kirliligi
 
 

Gürültü

İnsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve hoşa gitmeyen seslere gürültü denir. Özellikle büyük kentlerimizde gürültü yoğunlukları oldukça yüksek seviyede olup, Dünya Sağlık Örgütü'nce belirlenen ölçülerin üzerindedir.

Gürültü Kirliliği

Kent gürültüsünü artıran sebeplerin başında trafiğin yoğun olması, sürücülerin yersiz ve zamansız klakson çalmaları ve belediye hudutları içerisinde bulunan endüstri bölgelerinden çıkan gürültüler gelmektedir. Meskenlerde ise televizyon ve müzik aletlerinden çıkan yüksek sesler, zamansız yapılan bakım ve onarımlar ile bazı işyerlerinden kaynaklanan gürültüler insanların işitme sağlığını ve algılamasını olumsuz yönde etkilemekte, fizyolojik ve psikolojik dengesini bozmakta, iş verimini azaltmaktadır.


Gürültünün insan üzerindeki etkilerini 4'e ayırabiliriz:

1.Fiziksel Etkileri:
Geçici veya sürekli işitme bozuklukları.

2.Fizyolojik Etkileri:
Kan basıncının artması, dolaşım bozuklukları, solunumda hızlanma, kalp atışlarında yavaşlama, ani refleks.

3.Psikolojik Etkileri:
Davranış bozuklukları, aşırı sinirlilik ve stres.

4.Performans Etkileri:
İş veriminin düşmesi, konsantrasyon bozukluğu, hareketlerin yavaşlaması.


Gürültüye maruz kalma süresi ve gürültünün şiddeti, insana vereceği zararı etkiler. Endüstri alanında yapılan araştırmalar göstermiştir ki; işyeri gürültüsü azaltıldığında işin zorluğu da azalmakta, verim yükselmekte ve iş kazaları azalmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre; meslek hastalıklarının %10'u, gürültü sonucu meydana gelen işitme kaybı olarak tespit edilmiştir. Meslek hastalıklarının pek çoğu tedavi edilebildiği halde, işitme kaybının tedavisi yapılamamaktadır.


Bazı Gürültü Türlerinin Desibel Dereceleri ve Psikolojik Etkileri
Gürültü Türü Db Derecesi Psikolojik Etkisi
   Uzay Roketleri    170    Kulak ağrısı, sinir hücrelerinin bozulması
   Canavar Düdükleri    150    Kulak ağrısı, sinir hücrelerinin bozulması
   Kulak dayanma sınırı    140    Kulak ağrısı, sinir hücrelerinin bozulması
   Makineli delici    120    Sinirsel ve psikolojik bozukluklar (III.Basamak)
   Motosiklet    110    Sinirsel ve psikolojik bozukluklar (III.Basamak)
   Kabare Müziği    100    Sinirsel ve psikolojik bozukluklar (III.Basamak)
   Metro gürültüsü    90    Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
   Tehlikeli bölge    85    Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
   Çalar Saat    80    Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
   Telefon zili    70    Psikolojik belirtiler (II.Basamak)
   İnsan sesi    60    Psikolojik belirtiler (I.Basamak)
   Uyku gürültüsü    30    Psikolojik belirtiler (I.Basamak)




Çeşitli Kullanım Alanlarının Kabul Edilebilir Üst Gürültü Seviyeleri
Kullanım Alanı Ses basıncı düzeyi(gündüz)
dBA
   Dinlenme Alanları
   Tiyatro Salonları    25
   Konferans Salonları    30
   Otel Yatak Odaları    30
   Otel Restoranları    35
   Sağlık Yapıları
   Hastaneler    35
   Konutlar
   Yatak Odaları    35
   Oturma Odaları    60
   Servis Bölümleri (mutfak, banyo)    70
   Eğitim Yapıları
   Derslikler, Laboratuvarlar    45
   Spor Salonu, Yemekhaneler    60
   Endüstri Yapıları
   Fabrikalar (küçük)    70
   Fabrikalar (büyük)    80




Gürültüyü Azaltmak İçin Alınabilecek Tedbirler:

  • Hava alanlarının, endüstri ve sanayi bölgelerinin yerleşim bölgelerinden uzak yerlerde kurulması,
  • Motorlu taşıtların gereksiz korna çalmalarının önlenmesi,
  • Kamuoyuna açık olan yerler ile yerleşim alanlarında elektronik olarak sesi yükseltilen müzik aletlerinin çevreyi rahatsız edecek seviyede olmasının önlenmesi,
  • İşyerlerinde çalışanların maruz kalacağı gürültü seviyesinin en aza (Gürültü Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen sınırlara) indirilmesi,
  • Yerleşim yerlerinde ve binaların içinde gürültü rahatsızlığını önlemek için yeni inşa edilen yapılarda ses yalıtımı sağlanması,
  • Radyo, televizyon ve müzik aletlerinin evlerde rahatsızlık verecek seviyede seslerinin yükseltilmemesi gerekmektedir.