Schapenstal Site

Deze site doorzoeken

HEROPBOUW HISTORISCHE KEMPENSE SCHAPENSTAL OP HET SCHUPLEER IN VORSELAAR




EEN UNIEK PROJECT OP EEN UNIEKE PLEK 


De schaapsstal werd waarschijnlijk opgetrokken rond 1771 en is ongeveer 16 bij 8 m groot. De originele constructie bestond uit een houten skelet met vulling uit leem, op stenen voet.  Oorspronkelijk had de stal een  rieten dak, dat later vervangen werd door pannen. De stal is een zeldzaam historisch monument dat dreigde te verkommeren. Momenteel is er in Vlaanderen slechts één gelijkaardige stal gekend. Deze is afkomstig uit Neerpelt en werd heropgebouwd in het openluchtmuseum van Bokrijk. 

Vrijwilligers van Natuurpunt en JNM brachten de stal naar Vorselaar. Onder deskundige begeleiding van onze restauratiespecialist Etienne Mahieu en van  architect Johan De Walsche  werden alle onderdelen van de stal bestudeerd, gefotografeerd en genummerd.

De stal krijgt nu een nieuw leven in de unieke omgeving van het natuurgebied Schupleer, in de Aavallei in Vorselaar. Het "educatief perceel" aan de Dijkbaan waar de stal komt, is de toegangspoort tot het natuurgebied en werd gekocht van de Zusters van Vorselaar. 
Op het terrein werden verschillende houtkanten en een hoogstamboomgaard aangeplant, en enkele amfibiepoelen uitgegraven. Een deel werd afgebakend als schaapsweide

Op enkele jaren tijd groeide het  perceel uit tot een landschappelijk pareltje, met hoge natuurwaarde. Het  educatief perceel  wordt momenteel al geregeld gebruikt door de Vorselaarse scholen voor excursies en aanschouwelijk onderwijs.  Studenten van de Katholieke Hogeschool Kempen verrichten er onderzoek in het kader van hun eindwerk of stageopdrachten.


EEN MODERNE BESTEMMING VOOR HISTORISCH ERFGOED

Met de heropbouw van de stal op het Schupleer willen we een stuk Kempens erfgoed van de ondergang redden  en een nieuwe bestemming geven. Respect voor het originele materiaal en de authentieke bouwstijl worden gekoppeld aan een modern en actief gebruik van de stal door scholen, verenigingen, wandelaars en bezoekers. 
Een gedeelte van de stal zal blijvend gebruikt worden als veebeschutting voor de schaapskudde die het Schupleer begraast. 
Maar daarnaast voorzien we in de stal een ontmoetings- en educatieve ruimte die gebruikt kan worden als rustiek les- en vormingslokaal, als vertrekplaats en rustpunt voor recreatieve activiteiten, als tentoonstellingsruimte, als kader voor openlucht evenementen. De stal zal ter beschikking staan van scholen en Hogeschool Kempen, van verenigingen en van geïnteresseerde particulieren of bedrijven uit heel de regio. De stal wordt ook een toeristisch infopunt en op termijn willen we er natuurhistorische vondsten uit het gebied, foto's en  kaarten, ten toon stellen. We willen daarbij speciaal aandacht hebben voor de geschiedenis van het winnen van "ijzermaal" in het Schupleer.
De combinatie van duurzame bouwtechnieken uit het verleden (gebruik van lokale en hernieuwbare materialen zoals leem, inheems hout en riet), met moderne elementen (composttoilet,  toegankelijkheid voor gehandicapten) geven de stal ook een voorbeeldfunctie in tijden waarin duurzaam gebruik van energie en grondstoffen steeds belangrijker worden.
Het project kreeg overigens een eervolle vermelding bij de uitreiking van de Herman Delaunoisprijs van de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon, editie 2007.

RUIMTE VOOR SCHOLEN, VERENIGINGEN, EVENEMENTEN EN TOERISME

Zoals gezegd komen er nu al geregeld kleuters, scholieren en studenten naar het Schupleer. Voor kinderen is de aanwezigheid van de schapen in hun natuurlijke omgeving een extra aantrekkingselement. De stal zelf zal een schat aan informatie bieden over de manier van bouwen, leven en wonen van onze voorouders. De omgeving van het Schupleer is ook historisch en geologisch interessant. De gevolgen van de ijstijden en van verdwenen economische activiteiten zoals plaggenlandbouw en het winnen van moerasijzererts zijn nog te "lezen" in het landschap. In de toekomst zullen leraars, docenten en studenten kunnen beschikken over een eenvoudig lokaal ter ondersteuning van openluchtactiviteiten en ervaringsgericht onderwijs voor vakken als  biologie, aardrijkskunde, geschiedenis, wereldoriëntatie.
In weekends, schoolvakanties en 's avonds kunnen verenigingen de stal gebruiken als ontmoetings- en vormingslokaal, voor educatieve activiteiten en zachte recreatie. In het zomerseizoen is er in de weekends permanentie voorzien om het toeristisch infopunt te bemannen/bevrouwen.

De stal zal ook dienst kunnen doen als prachtig kader voor evenementen zoals een openluchtspel, de opening van het toeristisch seizoen, dag van de aarde, de Kempendag, de nacht van de geschiedenis, nacht van de duisternis, vertelwandelingen, ambachtenmarkt, een introductie rond ecologisch bouwen, als vertrekpunt voor fiets- en wandeltochten, maar evenzeer als originele  plek voor een  promotie-activiteit of een persconferentie.

Onze afdeling Nete en Aa, de gemeente Vorselaar en de bredere regio krijgen er met deze stal een trekpleister bij. De stal ligt op wandelafstand van het historische centrum van Vorselaar met zijn Frankisch marktplein en de geklasseerde sites van  kaak, kerk, klooster en kasteeldreef en de pas gerestaureerde Schranshoeve.
Verschillende wandelwegen zoals de Mie Broos-wandeling  en fietsroutes  passeren langs het educatief perceel. Wandelaars en fietsers verpozen nu al graag op de picknickplaats aan de oever van de Aa.


PROFESSIONELE AANPAK EN VRIJWILIGE INZET

De heropbouw van de stal gebeurt met respect voor de oorspronkelijke structuur en materialen. Het bouwproject wordt gestuurd door een groep enthousiaste vrijwilligers die daarbij zoals hoger gezegd kunnen rekenen op enkele deskundigen, die professioneel vertrouwd zijn met bouw- en restauratieprojecten.
Het "ruwbouw" werk van de constructie zal gebeuren door een aannemer. De afwerking zal volledig gebeuren door vrijwilligers. Ook de leerlingen het zesde BSO Houtbewerking van het Campus De Vesten in Herentals zullen actief meewerken aan het project. We voorzien ook enkele grote werkdagen (bijv. voor het maken en smeren van leem, voor het vlechten van de wilgentenen in de muren.......).
We vinden het erg belangrijk dat de heropbouw van de schaapsstal een echt gemeenschapsproject wordt. Dat kan de achterban van Natuurpunt alleen maar verbreden. We kregen al heel wat positieve reacties van Vorselaarse verenigingen en scholen. We zijn ook blij met de stevige medewerking die we krijgen van Natuurpunt Beheer in Mechelen en met de steun van het gemeentebestuur van Vorselaar.
Bij deze nodigen we ook alle geïnteresseerde leden uit onze brede afdeling Nete en Aa uit om mee de schouders te zetten onder  dit initiatief. Dat kan op verschillende manieren: door publiciteit te maken, door mee te komen "bouwen" op werkdagen, door tips te geven ivm sponsors en financieringsmogelijkheden, door uw eigen financiële bijdrage.
Alle steun, hoe klein en van welke aard ook, is welkom. Samen maken we van de stal op het Schupleer een aantrekkelijk  visitekaartje en een dynamische ontmoetingsplaats voor de werking van Natuurpunt Nete en Aa!


Meer info, suggesties of zin om mee te werken?

Dirk_Willems@pandora.be

Tel    014/50.12.63