ZESDE EEUW 1427 Madeira en de Azoren ontdekt door de Portugees Diogo de Silves. 1434 De Portugees Gil Eanes rondt Kaap Bojador.1441 Nederlandse schepen in de Sont in oorlog met de Duitse Hanze om de handelsbelangen. De Nederlanders krijgen vrije doorvaart in de Sont. 1460 Kaap Verdische Eilanden ontdekt door de Venetiaan Alvise de Cadamosto in dienst van koning Hendrik ("De Zeevaarder") van Portugal. De eilanden zijn genoemd naar Kaap Verde bij Dakar (Senegal), het dichtstbijgelegen punt van het vasteland. De eilanden worden een Portugese provincie. 1462 De Portugezen ontdekken Sierra Leone en de Sierra Leone rivier in West Afrika. 1462 Het vuurbaken "Steenen Baak" voor de scheepvaart bij Den Briel opgericht. 1469 Een wereldkaart ontworpen door de Belg Mercator. Het was echter niet de eerste. Zijn nieuwe manier van kaarten tekenen wordt de Mercator-projectie genoemd: de meridianen zijn recht en evenwijdig en de onderling afstanden zijn gelijk; de parallellen zijn rechte evenwijdige lijnen en de onderlinge afstand is ongelijk, toenemend naar de polen. De projectie van Lambert daarentegen is een kegelvlak, zodat de meridianen elkaar raken bij de polen. 1470 De Portugezen ontdekken Sao Tomé en Gabonkust. Het wordt een centrum voor slavenhandel door Europese handelsposten. 1471 De Portugezen vestigen zich in Guinee (W-Afrika) vanwege de handel in ivoor, goud en slaven. 1473 De Duitsers Didrik Pining en Hans Pothorst ontdekken Noord-Amerika. 1482 De Portugees Diogo Cào ontdekt Congo en de Congo rivier. 1485 Diogo Cào bereikt op zijn derde reis Kaap Kruis (Namibië). 1488 Kaap de Goede Hoop gerond door de Portugees Bartholomeus Diaz. 1493-96 Columbus ontdekt de Bahama's, Guadeloupe, Puerto Rico, Jamaica en Trinidad. Hij verkent de monding van de Orinoco en dacht dat Zuid-Amerika ook een eiland was (Isla Santa). 1497 De Portugees Vasco da Gama ontdekt het Afrikaanse land Natal, genoemd naar het feit dat dit op 1e kerstdag plaatsvond; later ontdekt hij Mozambique aan de oostkust van Afrika. Van daar voer men naar India, waar de westkust werd ontdekt. 1497 John Cabot lukt het niet de noordwestelijke doorvaart van Europa via de noordkust van Noord-Amerika naar het Verre Oosten te vinden. 1498 De Portugees Vasco da Gama bereikt Calicut (Calcutta) aan de westkust van India. 1499 De Italiaan Amerigo Vespucci ontdekt Venezuela (Klein Venetië) en zet het in kaart. Amerika is naar hem genoemd. 1499 De Spanjaarden ontdekken Bonaire en Curaçao (Reuzeneiland). ZESTIENDE EEUW 1500 Brazilië wordt bij het huidige Bahia per ongeluk ontdekt door de Portugees Pedro Álvarez Cabral. Hij was op zoek naar Indië en werd door de Noord-Oost passaat winden naar het westen afgedreven. 1500 Madagascar ontdekt door de Portugezen. 1501 De Portugees Gaspar Corte Real bereikt Newfoundland. 1501 De Italiaan Amerigo Vespucci vaart zo'm 850 mijl langs de oostkust van Zuid-Amerika. 1502 Columbus ontdekt Guatemala. 1503 Binot Paulmier de Gonneville wordt na Kaap de Goede Hoop door een storm oostwaarts gedreven naar een kust en noemde het Zuid India (mogelijk Australië). 1507 Voor de eerste maal staat de nam America op een wereldkaart 1509 De Portugees in Spaanse dienst Fernào de Magalhàes vindt als eerste Europeaan de weg rond Zuid-Amerika. 1511 De Portugezen gaan de Grote Oceaan verkennen 1512 De Spanjaard Juan Diaz de Solis vaart langs de oostkust van Zuid-Amerika tot Rio de la Plata. 1512 De Portugezen bereiken Ternate op de Molukken (Specerij Eilanden) 1513 Florida in kaart gebracht door de Spanjaard Hernan Cortés. 1513 De Portugezen stichten handelsposten in Macau en Kanton (China). 1516 De Spanjaard Hernan Ponce de Lion bereikt Darien (Panama) en de Parel Eilanden. 1517 Hernan Cortés ontdekt ook Mexico. 1518 In Colombo (Ceylon) wordt door de Portugezen een fort aangelegd. 1518 Panama gesticht door de Spanjaard Hernan Ponce de Lion. 1520 De Portugees Magalhàes ontdekt de doorvaart tussen Vuurland en het zuiden van Zuid-Amerika (Straat Magalhaes), waarna hij Chili ontdekt. Van de 265 bemanningsleden overleefden slechts 19 deze reis om de wereld. Magalhaes kwam zelf ook om. 1520 Begin van de slavenhandel. Slaven worden uit Indië, Voor-Indië (India) en Afrika aangevoerd. Het aandeel van de Nederlanders bedroeg hierin 7%. 1532 De Spanjaard Francisco Pizzaro ontdekt Peru, reizend vanuit Panama. 1535 De Fransman Jacques Cartier ontdekt de Sint Laurensbaai in Canada en noemt een berg met prachtig uitzicht de Mont Royal. In het dal wordt Montreal gesticht. In 1608 wordt - ook Frans - Quebec gesticht, zoals de Inboorlingen het noemen. 1536 Buenos Aires in Argentinië gesticht. 1540 Californië in Spaanse handen. 1543 De Portugezen arriveren in Japan. 1544 Chili veroverd door de Spanjaarden. 1553 Een Engelse poging een noordwestelijke doorvaart door Canada van Europa naar het Verre Oosten te vinden, mislukt. 1571 De Portugezen vestigen een handelspost te Nagasaki. 1578 Het zoeken naar een poolroute door een Nederlands schip via een noordoostelijke doorvaart mislukt. Het was een poging om een andere route naar Indië te vinden. 1584 De eerste zeeatlas wordt samengesteld door stuurman Lucas Waghenaer. 1594 De vuurtoren Brandaris op Terschelling wordt opgericht op een kerktoren. Het krijgt kunstlicht in 1837. Het lichtbereik wordt later 30 zeemijlen. 1595 Na de Spaanse havenblokkade van Antwerpen tijdens de 80-jarige oorlog nemen de Hollanders de specerijen van Portugese schepen over. Filips II, óók koning van Portugal, steekt hier echter een stokje voor, zodat de Hollanders besluiten om zelf maar naar Indië te gaan. Ze waren er nog nooit geweest, maar de route kwam men te weten door spionage in Lissabon door de gebroeders Cornelis en Frederick De Houtman. 1595 Cornelis De Houtman, Pieter Dirckx en De Keyser zeilen met vier schepen voor het eerst op weg naar Oost-Indië. Via Sint Helena, Kaap de Goede Hoop en Madagascar bereiken ze Straat Soenda op 6 juni 1596. Één schip gaat verloren en veel bemanningsleden komen om. Daarna bereikt men Bantam op Java. Op 22 februari 1597 vertrekken ze van Bali naar Amsterdam, waar zij in augustus 1597 arriveren. 1596 Spitsbergen wordt door Willem Barentsz ontdekt tijdens zijn derde reis en door hem in bezit genomen. 1598 Van Waerwijck ontdekt Mauritius en noemt het naar prins Maurits. Mauritius is Nederlands tot 1712. Tevens is dit de derde reis van Cornelis De Houtman naar Oost-Indië. 1598 Olivier van Noort zeilt via Straat Magelhaes naar Oost-Indië en via Kaap de Goede Hoop terug naar Nederland. Het is de eerste reis rond de wereld door een Nederlander gemaakt. ZEVENTIENDE EEUW 1600-1800 Nederlanders stichten nederzettingen in o.a. Indië, Kaap de Goede Hoop, Formosa, Japan, Goudkust en in de Kraalzee. 1600 Quota voor haringvangst ingesteld; hevig protest door de visserij. 1600 Stadhouder Maurits gaat met een leger op weg naar Duinkerken om de kapers aldaar, die de Hollandse schepen telkens weer overvallen, uit te schakelen. Maurits wordt bij Nieuwpoort tegengehouden door een Spaans leger (De Slag bij Nieuwpoort). Maurits wint de slag, maar ziet er van af naar Duinkerken door te stoten. 1600 Op 19 april bereikt het Nederlandse schip "De Liefde" na een handelsreis van twee jaar Japan. Er wordt een Hollandse factory opgericht op het eiland Deshima. 1601 Ceylon en de plaats Colombo door de Nederlanders veroverd op de Portugezen en blijft in Hollandse handen tot 1796. 1602 Aandelenmaatschappij Vereenigde Oost-Indische Compagnie (V.O.C.) opgericht op initiatief van raadpensionaris Johan van Oldebarnevelt. De VOC heeft een monopolie op de Indische handel, zodat de Portugezen uit Indië worden verjaagd. De belangrijkste VOC-vestigingen zijn de Kaapkolonie (Zuid-Afrika), gebieden in Voor-Indië (India), Ceylon, de Molukken, Java, Celebes (later geheel Indië), Malakka en Deshima bij Nagasaki. 1606 Willem Janszoon verkent met het VOC-schip "Duyfken" de noordkust van Australië, maar denkt dat dit een verlengstuk is van Nieuw-Guinea. 1606 Luis Váez de Torres met de schepen "San Pedrico" en "Los tres Reyes " ontdekt de Torres Straat. 1607 De Engelsman Hudson zoekt een noordwestelijke doorvaart van de Atlantische naar de Grote Oceaan via Groenland. Dit mislukt door vastlopen in de ijsvelden. 1609 De Pilgrim fathers, groepen puriteinen, verlaten Engeland en vertrekken via Leiden met de "Mayflower" naar Noord- Amerika. Andere bronnen spreken van 1620. 1609 Hudson zoekt opnieuw een zeeweg naar de Stille Oceaan via het noorden. Hij komt langs Canada en Amerika en vaart een rivier op, die nu de Hudson heet en bij New York ligt. 1610 Hudson poogt voor de derde keer de Stille Oceaan te bereiken. Hij steekt door Canada (de Hudson Baai), maar komt niet verder. Hij wordt door de muitende bemanning overboord gezet en komt om. 1614 Jan Mayen Eilanden in de Noordelijke IJszee ontdekt door de Nederlander Jan Jacobsz. May. Hij is eigenlijk de derde ontdekker van deze eilanden. 1616 Kaap Hoorn (zuidpunt van Chili en Zuid-Amerika) voor het eerst gepasseerd door Schouten en Lemaire. Hoorn is de geboorteplaats van Schouten. 1616 Dirck Hartog ontdekt met de "Eendracht" een eiland voor de Australische westkust en noemt het naar zichzelf. 1619 Batavia gesticht op de puinhopen van Djajacatra of Jacatra door de vierde gouverneur-generaal J.P. Coen, die het Nieuw- Hoorn wil noemen, omdat hij uit Hoorn afkomstig is. Hij krijgt hier geen toestemming voor. 1619 Frederik de Houtman met de schepen "Dordrecht" en "Amsterdam" ontdekt de Abrolhos Eilanden voor de westkust van Australië. (de naam is een verbastering van het Portugese Abri voll olos [oppassen, ogen open houden]). 1621 De West-Indische Compagnie (W.I.C.) opgericht voor handel op de oostkust van Afrika en geheel Amerika. 1622 Het VOC-schip "Leeuwin" komt op haar reis naar Batavia op de Australische zuidkust terecht op 35 graden zuiderbreedte. 1644 Abel Tasman verkent de noordkust van Australië en noemt het continent Nieuw Holland. 1644 De W.I.C. moet het stuk van Brazilië rond Recife opgeven. 1648 Spanje geeft Sint Maarten terug aan Nederland. Het eiland is nu voor de helft Frans gebied. 1652 Jan van Riebeeck sticht de kolonie Kaapstad in Zuid-Afrika als tussenstation op de weg naar Oost-Indië. Het wordt Engels in 1806. Na Kaapstad wordt Stellenbosch gesticht. 1653 De Nederlandse VOC-boekhouder Hendrik Hamel strandt met het schip "De Sperwer" op Jeju Island en ontdekt aldus Korea. Na een gevangenschap van 13 jaar weet hij te ontsnappen naar Japan. 1655 De V.O.C. vestigt zich op Celebes. 1655 De Engelsen veroveren Jamaica op de Spanjaarden. 1664 Nieuw Nederland met hoofdstad Nieuw Amsterdam door de Engelsen veroverd, die het New York gaan noemen. Peter Stuyvesant kreeg geen steun van de eigen Hollandse bevolking. Hij bouwde nog een muur door het gebied om de Engelsen tegen te houden. De straat die er langs liep, is nu Wall Street. 1665 Het Korps Mariniers wordt opgericht door Michiel Adriaensz. De Ruyter. 1667 Met zijn vlaggeschip "De Zeven Provinciën" verslaat luitenant-admiraal Michiel Adriaensz. de Ruyter de Engelsen bij Chatham op de Medway door de aldaar gespannen ketting te rammen. Hierop volgt de Vrede van Breda, waarbij de republiek Nieuw Amsterdam (New York) plus omgeving afstaat aan de Engelsen en in ruil daarvoor Suriname krijgt. 1675 De W.I.C. gaat failliet; later heropgericht en weer failliet in 1791. 1675 De sterrenwacht te Greenwich opgericht, voornamelijk bedoeld om de navigatie op sterren te ontwikkelen. 1676 Admiraal Michiel Adriaensz. de Ruyter (68) overleden na strijd in de baai van Syracuse (Sicilië). 1677 Deense en Zweedse schepen onder leiding van Niels Juel raken slaags tussen Fehmarn en Warnemümde. De Denen verslaan de Zweden en maken een aantal schepen buit. 1678 In mei loopt de Franse admiraal d'Estrees met zijn hele vloot bij Curaçao aan de grond. 1682 De Franse ontdekkingsreiziger René Robert de la Salle verklaart de monding van de Mississippi tot Frans gebied. Hij noemt het land naar zijn koning: Louisiana. 1690 Het grote oorlogsschip "Princes Maria" wordt als eerste met behulp van scheepskamelen over Pampus gehaald. 1691 Op 26 mei overlijdt Cornelis Tromp op 61-jarige leeftijd. Hij was de zoon van admiraal Maarten Harpertsz. Tromp en bracht het tot opperbevelhebber van de Nederlandse en Deense vloot. 1697 Tsaar Peter de Grote volgt een stage in de scheepsbouw te Zaandam. ACHTTIENDE EEUW Hadley. 1750 De slavenhandel is op zijn hoogtepunt. Het Nederlandse aandeel in de slavenhandel bedraagt 7%. 1751 De eerste plannen voor een Kanaaltunnel. 1754 Waterbouwkundige en Schout van Spaarndam N. Cruquius (75) overlijdt. Hij vatte het idee op om de latere Nieuwe Waterweg te graven. Dit werd later uitgevoerd door Ir. Caland. 1759 De zeechronometer (klok) gefabriceerd door de Brit John Harrison. 1760 De instrumentmaker James Watt (1736-1819) te Glasgow ontwerpt de eerste bruikbare stoommachine voor schepen met een scheprad. 1764 Het navigatieprobleem met lengtegraden werd opgelost door een Engelse kapitein na een zeereis van Portsmouth naar Barbados. De oplossing was: Een goede klok in Portsmouth op 12 uur zetten bij de hoogste zonnestand, deze meenemen op de reis en tijdens de reis dagelijks de hoogste zonnestand meten; het tijdsverschil met Portsmouth aflezen. 1 uur = verschil per 15 lengtegraden en daartussen het aantal minuten. Zodoende weet men op welke lengtegraad men zich bevindt. De geografische breedte was al lang geen probleem meer, daarvoor moet alleen de hoogte van de zon t.o.v. de evenaar gemeten worden. 1769 De Britse ontdekkingsreiziger James Cook herontdekt Nieuw Zeeland na Abel Tasman. In de door en naar hem genoemde Straat Cook gaat hij aan land. 1783 Op de Saòne in Frankrijk vaart de eerste raderboot die op stoom kan varen. 1787 De stoomboot wordt uitgevonden door de Amerikaan John Fitch. 1788 Australië "ontdekt" door de Engelsen. Zij pikken het in en maken er een kolonie van. In 1606 werd de westkust van Australië al ontdekt door de bemanning van het Nederlandse schip "Duyfken". Toen leek het niet interessant. In 1770 ging Cook aan wal op de oostkust. In 1788 werd Australië een strafkolonie van Engeland. Tasman omzeilde Australië als eerste en landde in 1642/43 op Van Diemensland, het tegenwoordige Tasmanië. Daarna in december 1642 op de westkust van Statenland, het tegenwoordige Nieuw Zeeland. 1799 Vereenigde Oost-Indische Compagnie failliet. 1799 Het met goud geladen schip "Lutine" vergaat tussen Vlieland en Terschelling. NEGENTIENDE EEUW 1802 Napoleon wil beginnen met de bouw van de Kanaaltunnel, maar een oorlog met Engeland verhindert dat. 1805 Beaufort ontwerpt de schaal voor windsterkte; het werd pas in 1873 internationaal erkend, in 1905 hergeformuleerd voor de zeevaart en in 1921 nog eens geheel herzien. 1807 De Amerikaan Robert Fulton ontwerpt de stoommachine en legt 240 km af met een raderstoomboot. 1808 De vuurtoren van Westkapelle in dienst gesteld; het bevindt zich op een kerktoren uit 1470. In 1876 kwam er een nieuwe vuurtoren. In 1906 is de opbouw met lamp vervangen zoals het er tegenwoordig uitziet. 1811 De door Fulton ontworpen stoomraderboot "New Orleans" in dienst genomen voor passagiers- en vrachtvaart op de Mississippi. ± 1815 Er varen nu koopvaardijschepen met stoommachine, scheprad en zeilen. 1815 Koning Willem I laat het Groot Noord-Hollandsch Kanaal, het Voornsch Kanaal, de Zuid-Willemsvaart en het Kanaal Gent- Terneuzen graven. 1815 Sterfjaar van Robert Fulton (geb. 1765), de uitvinder van torpedo's, onderzeeboten en stoommachines in schepen (raderboot). 1815 De Fransman Pierre Andriel steekt met het stoomschip "Élise" Het Kanaal over, waarmee dit het eerste zeegaande stoomschip werd. 1819 Op 17 juni werd een schip in brand gesignaleerd bij Cape Clear in Ierland. Een marineschip vaart vanuit Cork, maar kan het schip niet inhalen. Na een paar schoten draait het schip, de "Savannah" bij. Het blijkt geen brand te zijn, maar de rokende schoorsteen. De "Savannah" vertrok op 24 mei uit Savannah onder zeil èn een 90 pk machine met bestemming Liverpool. Er werd slechts 85 uur gebruik gemaakt van de stoommachine. 1820 Scheepswerf Van der Giessen te Krimpen aan de IJssel opgericht. In 1962 gefuseerd met de werf De Noord te Alblasserdam. In augustus 2003 wordt de werf gesloten. 1824 Het Groot Noord-Hollands kanaal geopend. 1824 De Noord- en Zuidhollandse reddingsmaatschappij (NZHRM) opgericht. In 1949 K(oninklijke)NZHRM. 1825 Verbeterde scheepschronometers voor astronomische plaatsbepaling op zee. 1827 Het Nederlandse s.s. "Curaçao" volbrengt als eerste schip een Atlantische oversteek volledig onder stoom door in 13 dagen van Willemstad naar Hellevoetsluis te varen. 1833 Op 17 augustus vertrekt het s.s. "Royal William" uit Nova Scotia naar Engeland met 7 passagiers en 324 ton steenkool als vracht. Geraakt eerst in een storm, waardoor een machine uitvalt. Na tien dagen weer verder op twee machines. Aankomst op Wight na 21 dagen, Londen na 25 dagen. Afstand 4000 km, gemiddelde snelheid 4 knopen. Het schip werd in Londen verkocht voor 10.000 pond en daarna aan de Spaanse marine. In 1837 werd ze afgedankt wegens slecht houtwerk. 1834 De vuurtoren van Egmond aan Zee wordt in bedrijf genomen; lichtbereik 16,8 zeemijlen. De toren is tevens een monument voor Van Speyk. 1836 De vuurtoren van Vlieland wordt in bedrijf genomen. 1837 De Amerikaanse natuurkundige en kunstschilder Samuel Finley Breeze Morse bedenkt het Morse-alfabet en vindt de electromagnetische machine uit waarmee men met behulp van een seinsleutel aan beide einden van een telegraaflijn op een lopende papierstrook met inktstift berichten kan telegraferen in morse. 1837 Scheepvaartrederij Phs. Van Ommeren te Rotterdam opgericht. 1838 Vanuit Bristol wordt de eerste transatlantische dienst geopend door de schepraderboot s.s. "Great Western". 1840 De vuurtoren West Schouwen in bedrijf; het lichtbereik is 30 zeemijlen (55 km). 1840 De vlag de "Blauwe Wimpel" geïntroduceerd voor schepen die in recordtijd van Bishop's Rock (4 mijl west van Scilly Isles) naar New York varen. 1841 Standbeeld van admiraal Michiel Adriaensz. de Ruyter onthuld in Vlissingen. 1841 De eerste Blauwe Wimpel gewonnen door de Britse "Brittania" van 1145 ton en een 750 pk machine in 14 dagen en 8 uur met een snelheid van 8,19 knopen. 1842 Zeesleepvaartbedrijf te Rotterdam opgericht, wat in 1892 L. Smit & Co wordt. 1844 Vuurtoren van Urk in bedrijf. 1847 De Engelse rederij Peninsula & Oriental (P & O) opgericht. 1848 Bishop Rock Lighthouse in aanbouw, doch het houten skelet is na één storm verwoest. 1851 De Blauwe Wimpel wordt gewonnen door het Amerikaanse s.s. "Pacific" van 2860 BRT; snelheid 13,02 knopen in 9 dagen 20 uur en 30 minuten. 1854 Het K.N.M.I. in Utrecht opgericht door Buys Ballot. De West van Buys Ballot: Op het noordelijk halfrond waait de wind met de klok mee om een hogedrukgebied en tegen de klok in om een lagedrukgebied. Op het zuidelijk halfrond is het andersom. Het KNMI verhuist in 1897 naar De Bilt. 1854 Meteorologisch instituut Metoffice in Bracknell (GB) opgericht. 1854 De vuurtoren van Schiermonnikoog in bedrijf; lichtbereik thans 28 zeemijlen (52 km). 1856 De Blauwe Wimpel wordt gewonnen door het Britse s.s. "Scotia" van 3300 BRT met een 4000 pk machine in 8 dagen en 3 uur, wat een snelheid betekent van 14 knopen. De wedstrijd ging door tussen GB en de VS tot in 1897, toen Duitsland in het strijdperk trad. 1857 Het s.s. "Great Eastern" gebouwd. Ze meet 18.915 BRT, heeft een dubbelwandige ijzeren romp met waterdichte schotten, is 230 m. lang, maakt een snelheid van 18 knopen met schepraderen en een schroef van 7 m., er zijn twee machines van resp. 1600 pk voor de raderen en 1000 pk voor de schroef. Vervoert 3000 ton steenkool. Ze heeft vier schoorstenen, 800 luxe hutten en 4000 slaapplaatsen. Ze voert 6000 m2 zeil, dat alleen werd gebruikt als de ketels moesten worden schoongemaakt. Het schip is een ontwerp van Brunel. De opdrachtgever is Eastern Steam Navigation Company, die in 1864 failliet ging. De "Great Eastern" werd gekocht door een Amerikaanse kabellegger, die het schip door zijn opslagcapaciteit perfect kon gebruiken om telegraafkabels van de V.S. via de Atlantische Oceaan naar Europa aan te leggen. Het schip was door schroef en raderen bij uitstek geschikt om te manoevreren. In 1885 werd ze verkocht en gedegradeerd tot drijvend pretpark. Tot nu toe zijn de meeste schepen van hout geweest. 1858 Bishop Rock Lighthouse wederom in aanbouw, maar bouw al weer snel gestopt. 1859 Begin van het graven van het Suezkanaal tussen Port Said en Suez in Egypte. Het kanaal wordt gegraven door een Franse maatschappij, die in 1858 werd opgericht. De directeur is Ferdinand de Lesseps en de plannen zijn van de Oostenrijkse ingenieur Negrelli, die inmiddels was overleden. De aanleg was tegen de zin van Engeland, dat de achteruitgang van Kaapstad vreesde. Het kanaal werd in 1869 geopend met voornamelijk Britse belangen. Het verbindt de Middellandse Zee met de Rode Zee en is 164 km lang (Amsterdam-Maastricht). Het loopt via een meer naar Suez. De minste bodembreedte is 45 meter hetgeen dus éénrichtingsverkeer betekent. Daarom vertrekken de schepen uit Port Said en Suez in konvooi. Het konvooi uit Port Said passeert het wachtende konvooi uit het zuiden in het Grote Bittermeer. Aan beide einden van het kanaal bevinden zich lange pieren om het zand buiten te houden, dat door de stroom langs de kust verzet wordt. 1859 Het eerste Nederlandse lichtschip Noord Hinder in dienst gesteld. Later volgen de lichtschepen Goeree, Haaks (later Texel geheten) en Terschellingerbank. 1860 Na 20 jaar transataltische dienst zijn 13 schepen vergaan, waarbij met dan 2200 mensen verdronken. De turbine wordt uitgevonden door Parsons. De turbine drijft ook een dynamo aan. 1863 In de V.S. werd een onderzeeboot uitgerust met een stoommachine voor boven water en een electromotor voor onder water. 1864 Vuurtoren "Eierland" in De Cocksdorp (Texel) in dienst; lichtbereik 29 zeemijlen (54 km). 1865 Er wordt een begin gemaakt met de aanleg van het Noordzeekanaal onder leiding van Ir. W.A. Froger. 1866 Op 26 juli werd door de "Great Eastern" de eerste telegraafkabel gelegd tussen Ierland en New Foundland. Binnen acht jaar nog vier kabels en één van Aden naar Bombay. 1867 Maxwell voorspelt het bestaan van radiogolven op basis van de wetenschap over het licht. 1867 De vuurtoren bij Breskens (Westerschelde) in bedrijf; lichtbereik 14 zeemijlen (26 km). 1873 De Nederlandsch-Amerikaansche Scheepvaartmaatschappij (NASM), het latere Holland-Amerika Lijn (HAL) opgericht. 1873 Bishop Rock Lighthouse in aanbouw en gereed in 1887. De vuurtoren op het rotseiland is 49 meter hoog en is opgetrokken uit staal en leisteen. De vuurtorenwachter verbleef er 56 dagen, waarna er per boot aflossing kwam. In 1976 wordt de vuurtoren van een heliplatform voorzien. Sinds 1992 volledig geautomatiseerd. 1874 Men begint te graven aan de Kanaaltunnel, maar de klus wordt weer snel opgegeven. 1875 De zeevaartschool op Terschelling opgericht. 1875 De vuurtoren van Scheveningen in dienst gesteld; lichtbereik 29 zeemijlen (54 km). 1876 Na het Suezkanaal begint Ferdinand de Lesseps aan de planning voor het Panamakanaal. Het karwei wordt in 1889 opgegeven. 1876 Het Noordzeekanaal is gereed. De lengte is 30 km. Velseroord gaat IJmuiden heten. 1876 De Nieuwe Waterweg wordt na 10 jaar graven onder leiding van Ir. Caland geopend. Hierbij werden ook al baggermolens gebruikt. Het dorp Hoek van Holland is toen ontstaan. 1876 De vuurtoren bij Westkapelle in bedrijf gesteld. Lichtbereikt 16 zeemijlen (30 km). 1877 Vuurtoren "Lange Jaap" van Huisduinen (Den Helder) in bedrijf genomen. Lichtbereik 30 zeemijlen (56 km). Met zijn 57 meter was deze toren de hoogste in Nederland. Sinds 1974 is dat nu de vuurtoren Maasvlakte met 65 meter. 1877 De vuurtoren van IJmuiden in bedrijf. Het hoge licht heeft een lichtbereik van 29 zeemijlen (54 km); het lage licht 16 zeemijlen (30 km). Beide lichten moeten recht boven/onder elkaar te zien zijn (de lichtlijn) om de pieren van IJmuiden veilig binnen te varen. 1880 De vuurtoren van Ameland in bedrijf. Lichtbereik 30 zeemijlen (56 km). 1881 De "Servia", het eerste schip met schroeven aan een zuigerstoommachine, loopt 16,7 knopen (30 km/u). Het vermogen van de machine was 9.900 pk. Het brandstofverbruik 1,49 kg steenkool per pk. Bij de schepraderen was dat 2,27 kg per pk. 1881 Voor de tweede keer gaat men pogen het Panamakanaal te graven o.l.v. Ferdinand de Lesseps. Men geeft het op, maar in 1907 begint men opnieuw. 1883 De stoomturbine wordt uitgevonden door Gustav de Laval volgens het actieprincipe. 1884 De stoomturbine volgens het reactieprincipe wordt uitgevonden door Charles Parsons, die er scheepsvoortstuwing in voorzag door de scheepsschroef aan de stoomturine te koppelen. De turbine drijft een dynamo aan, die elektriciteit opwekt. 1884 In de V.S. vindt de Internationale Meridiaanconferentie plaats. Er wordt een tijdzonesysteem vastgesteld om kleine plaatselijke tijdsverschillen op te heffen en om in alle landen 12 uur 's middags in het midden van de dag te laten vallen. In Nederland is de hoogste zonnestand om ca. 12.42 uur (wintertijd) en rond 13.42 (zomertijd). Het astronomische tijdsverschil tussen onze kust en de Duitse grens is 13 minuten. 1885 Guglielmo Marconi (1874-1937) maakt een radioverbinding met morsetekens over een afstand van 2 km. 1885 De kustwacht in Nederland wordt opgericht. 1889 Marconi maakt een radioverbinding met morsetekens over Het Kanaal. 1890 Het International Reglement ter Voorkoming van Aanvaringen op Zee wordt ingevoerd. 1893 Fridtjof Nansen onderneemt een expeditie naar de Noordpool. 1893 Het Kanaal van Korinthe in Griekenland komt gereed. Het is 22 m. breed, 8 m. diep, met bergwanden tot 80 m. hoogte en is 6,345 km lang. 1894 Ferdinand de Lesseps, de ingenieur van het Suez- en Panamakanaal, overlijdt op 88 jarige leeftijd. 1894 De vuurtoren van Hoek van Holland komt in bedrijf. Sinds 1974 buiten dienst. 1895 Het Duitse passagiersschip "Elbe" vergaat op 75 km van IJmuiden. 358 personen verdronken. Het wrak wordt in 1992 teruggevonden. 1896 De tweede sluis, de zg. Middensluis, in IJmuiden wordt geopend. Lengte 225 m., breedte 25 m., waterdiepte 10 m. 1897 Tijdens een vlootschouw in juni t.g.v. het 25-jarig regeringsjubileum van koningin Victoria stuurt Parson ongevraagd zijn nieuwe schip "Turbania", 30 m. lang, 2,74 m. breed, 44 ton en met een turbine van 2100 pk, met een snelheid van 34 knopen (65 km/u) tussen de schepen door om te bewijzen dat de turbine een uitstekende machine is. Het werd een groot succes. 1897 De Blauwe Wimpel wordt gewonnen door de "Kaiser Wilhelm der Grosse", 14.000 ton, 27.000 pk met 22,33 knopen in 5 dagen, 17 uur en 23 minuten. 1897 De dieselmotor wordt uitgevonden door Rudolf Diesel (1858-1913) 1899 Voor het eerst een radiozend- en ontvanginstallatie aan boord van een schip, nl. op het Duitse passagiersschip "Kaiser Wilhelm der Große". 1899 De vissershaven en vishallen te IJmuiden geopend. TWINTIGSTE EEUW 1900 De Blauwe Wimpel wordt gewonnen door de "Deutschland" in 5 dagen, 15 uur en 5 minuten; snelheid 22,84 knopen. 1901 Marconi maakt met morsetekens een radioverbinding over de Atlantische Oceaan tussen Ierland en New Foundland. Voor de zekerheid koos hij de kortste afstand (2500 km). 1901 De eerste Nederlandse radiotelegrafieverbinding tussen lichtschip Maas en de wal. 1902 De Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) opgericht. Deze werf bouwt o.a. de "Nieuw Amsterdam" (1938) en de "Rotterdam" (1959). 1904 De "Noordam" wordt het eerste Nederlandse koopvaardijschip met radiotelegrafie in de lange- en middengolfband. 1904 De Blauwe Wimpel wordt gewonnen door de "Kaiser Wilhelm II", 19.161 ton met 23,58 knopen in 5 dagen, 11 uur en 5 minuten. 1904 Op 19 december komt het PTT kustradiotelegrafiestation "Scheveningen Haven" in dienst. Het zal later Scheveningen Radio gaan heten. 1905 Het radiotelegrafisch noodsein CQD (Seek you, distress) wordt voor het eerst gebruikt. 1905 Het s.s. "Carmania" met turbines voor de Cunard Line gebouwd. 19.650 BRT, 2600 passagiers. 1907 Op 21 februari loopt de veerboot "Berlin" bij windkracht 10 op de pier van Hoek van Holland. Vijftien van de 143 opvarenden overleefden de ramp. De "Berlin" wordt ook wel de Nederlandse Titanic genoemd. 1907 De veerdienst Den Helder - Texel wordt geopend. 1907 Het graven van het Panamakanaal wordt opnieuw ter hand genomen. Zie 1913. 1907 De "Mauretania" en de "Lusitania", beide breed 26,20 m., 32.000 ton met turbines 68.000 pk, 4 schroeven, 6600 ton steenkool, 4 schoorstenen en 2335 passagiers en 900 bemanningsleden voor Cunard Line gebouwd. Gesloopt in 1936. De "Lusitania" veroverde driemaal de Blauwe Wimpel. In 1907 met een snelheid van 24 mijl in 4 dagen, 19 uur en 52 minuten. Ze werd op 6 mei 1915 getorpedeerd door de U-20, te wijten aan nalatigheid van de kapitein. Deze negeerde de navigatie-instructies van het Ministerie van Oorlog. De "Aquitania", 45.650 ton, was het laatste stoomschip met vier schoorstenen. 1908 Het radiotelegrafische noodsein CQD (seek you, distress - ik zoek u, noodgeval) wordt vervangen door SOS (..._ _ _ ...), als één teken geseind. Ook in 1908 (?) wordt het radiotelefonische noodsein MAYDAY (m'aidez - help mij) ingesteld. 1909 Op 22 januari komt op de Atlantische Oceaan het s.s. "Republic" van de White Star Line met 461 passagiers in aanvaring met het Italiaanse s.s. "Florida" met 830 passagiers op 26 mijl ZW van Nantucket. Er vallen hierbij vijf slachtoffers. 1910 In Hamburg wordt de kiel gelegd voor het Duitse s.s. "Vaterland", een oceaanreus van 50.000 BRT en een lengte van 285 m. De kielplaten zijn 3,5 cm dik en de klinknagels wegen 2¼ kg. Met vier schroeven van 6,9 meter doorsnede bij 180 omw./min. loopt het 23 knopen. Er zijn drie schoorstenen, 46 kolengestookte ketels, goed voor 61.000 pk. De proefvaart vindt plaats op 26 april 1914. De maximum snelheid bedroegtoen 26,3 knopen. In 1917 werd het schip in New York onttakeld en in beslag genomen en omgedoopt in "Leviathan". In 1922 werd ze verbouwd o.a. voor oliestook i.p.v. steenkool. In 1938 ging ze naar de sloop. 1912 Het s.s. "France" (23.769 BRT) wordt gebouwd. Het schip werd berucht om het slingeren. 1912 Op 14 april raakt het s.s. "Titanic" (270 m. lang, 46.000 BRT, 2206 passagiers) een ijsberg en vergaat op 900 km ten zuiden van Newfoundland, waar het 4000 meter diep is. Het noodbericht dat kapitein E.J. Smith de marconist Philips liet uitzenden, luidde: CQD SOS from MGY we have struck iceberg sinking fast come to our assistance position lat 41.46N lon 50.14W = MGY. Het aantal reddingboten was berekend voor 1178 personen. 703 opvarenden overleefden de ramp, 1503 kwamen om. Het schip werd onzinkbaar geacht met de dubbele bodem en 16 automatisch werkende waterdichte compartimenten. Dertien schepen hebben het radio noodsein opgevangen. Het eerste de Duitse "Frankfurt". Het Cunard lijnschip "Carpathia" bevond zich op 85 km afstand. Het Japanse schip "Ypiranga" en de Rus "Birma" waren ook in de buurt. De Britse "Californian" bevindt zich zeer dichtbij en ziet wel vuurpijlen, maar denkt dat daar een feest aan de gang is. Op 2 september 1985 wordt het wrak gevonden. 1913 Het Panamakanaal wordt geopend. Het werd aangelegd door de Amerikanen en het verbindt de Atlantische Oceaan met de Groote Oceaan. De doorvaart duurt negen uur. Het tarief per schip in 1989: gemiddeld $ 30.000. Sinds 2000 is Panama de eigenaar. 1913 In Kopenhagen wordt het beroemde beeldje van de zeemeermin geplaatst. 1913 Het PTT kustradiostation Scheveningen Haven, opgericht in 1904, gaat weerberichten voor de scheepvaart uitzenden. 1914 Het kuststation Scheveningen Haven gaat navigatiewaarschuwingen uitzenden t.b.v. de veiligheid op zee. 1916 Telegraafmaatschappij Radio-Holland wordt opgericht. Dit bedrijf levert de radio apparatuur voor Nederlandse schepen plus de marconisten. Waarschijnlijk is Radio-Holland hierdoor het eerste uitzendbureau in Nederland. 1918 Spido haventaxi in Rotterdam opgericht; later wordt het een rondvaartbedrijf. internationaal aanvaard. kortegolf telegrafie installatie. 1927 Begin met de bouw van het Duitse s.s. "Bremen" en het Duitse s.s. "Europa". 1927 29 mei Proefvaart van het Franse passagiersschip "Ile de France". Ze meet 43.450 BRT, is 242 m. lang, 28 m. breed en heeft drie schoorstenen. De machine levert 64.000 PK en een snelheid van 24 knopen. De proefvaart begint slecht. Al in de haven kunnen de machines niet meer worden afgezet; het schip vaart door een in de haast geopende brug, waar de doorgang 30 m. breed is. Nog op tijd kunnen de machines weer bediend worden, zodat het schip nog net kan stoppen voor een sluis. Ze wordt eind 1958 uit de vaart genomen. 1928 De Blauwe Wimpel wordt veroverd door de Britse "Mauretania" met 26,2 mijl per uur in 4 dagen, 21 uur en 44 minuten over een langer traject. 1929 De Blauwe Wimpel veroverd door de Duitse "Bremen" (100.000 pk) met een snelheid van 27,83 mijl per uur in 4 dagen, 17 uur en 42 minuten. 1930 De Blauwe Wimpel wordt veroverd door de Duitse "Europa" (100.000 pk) met een snelheid van 27,91 mijl per uur in 4 dagen, 17 uur en 6 minuten. 1930 De derde sluis, "Noordersluis", te IJmuiden geopend; lengte 400 meter, breedte 50 meter, waterdiepte 15 meter. Deze sluis is dan de grootste ter wereld. Bij elke schutting komt er 1500 ton zeezout binnen. 1930 Proeven door de Nederlandse PTT om met radiotelefonie verbinding te maken met de schepen "Prinses Juliana" (veerboot Vlissingen-Harwich) en de "Colombia" van de KNSM. In 1931 wordt de proef als geslaagd beschouwd. 1931 Er wordt een radiomedische dienst t.b.v. de internationale zeescheepvaart opgericht, waarbij het Rode Kruis Ziekenhuis in Den Haag per telegram gratis medisch advies zal verstrekken. Schepen kunnen dan een medisch probleem, onstaan door ziekte of een ongeval, voorleggen aan de dienstdoende arts. Met ingang van 1935 kan ook radiotelefonisch advies worden aangevraagd. 1931 Op 11 februari overlijdt de ontwerper/bouwer van de turbine Parsons op 77-jarige leeftijd. 1932 Scheveningen Radio gaat dagelijk radiotelegrafische nieuwsberichten uitzenden naar de Nederlandse koopvaardijschepen. 1932 Op 28 mei is De Afsluitdijk (32,5 km) dicht. Hier is 11 jaar en 334 dagen aan gewerkt. 1932 In oktober wordt de Franse "Normandie" te water gelaten; 80.000 BRT, 313 m. lang, 36 m. breed. 11 dekken en 1972 passagiers. Snelheid 32 knopen, 32.000 pk op 4 schroeven bij 225 omw/min. 6100 ton stookolie voor 29 ketels. Drie schoorstenen. De "Normandie" beschikt over een primitieve radar tegen ijsbergen. Le Havre-New York in 4½ dag. Ze verovert in 1935 de Blauwe Wimpel na een oversteek van 4 dagen, 3 uren en 25 min. Op 9 februari 1942 is de "Normandie" in de haven van New York door brand verwoest. Op 20 september 1945 is ze verkocht voor de sloop. 1933 Op 7 februari wordt de hoogste golf op zee (34 meter) waargenomen door het Amerikaanse schip "Ramapo" in de noordelijke Grote Oceaan na een langdurige periode van storm. 1933 De Blauwe Wimpel wordt voor de tweede keer veroverd door het s.s. "Bremen", 51.656 BRT met 100.000 pk met een snelheid van 28,51 knopen in 4 dagen, 16 uur en 15 minuten. 1933 Het Italiaanse vlagge-/passagiersschip "Rex" in de vaart; 51.062 BRT, lengte 264 meter, snelheid 28,92 knopen bij 120.000 pk. Ze verovert de Blauwe Wimpel op de "Bremen" in 4 dagen, 13 uur en 58 minuten. Op 8 september 1944 wordt de "Rex" in de Italiaanse wateren tot zinken gebracht door de geallieerden. 1934 Scheveningen Radio opent de radiotelefonische dienst voor kustvaarders en visserijschepen. 1934 Het passagiersschip m.s. "Bloemfontein" wordt voor de VNS gebouwd bij de NSM. Ze meet 10.081 BRT en heeft een "Maier" steven. De ontwerper is Ir. Van Dieren. Deze is ook de ontwerper van de sleeptboot "Holland" van Doeksen, Terschelling. 1935 De radar wordt tot ontwikkeling gebracht door de Brit Watson-Watt. 1935 De Blauwe Wimpel wordt - naast de vlag - ook als trophee ontworpen. 1936 De Franse passagiersvloot bestaat uit: "Paris', "Île de France", "Lafayete", "Champlain" en het vlaggenschip de "Normandie". 1936 Ook de luchtvaart (KLM) krijgt radiotelegrafie en radiotelegrafisten. 1936 Op 27 mei begint de eerste reis van de "Queen Mary" , lengte 310,59 m., 81.000 BRT, drie schoorstenen en een snelheid van 28 knopen. Ze wordt ingezet als troepentransportschip in W.O. II. Eind september 1967 uit de vaart genomen en permanent afgemeerd in Long Beach. Veroverde de Blauwe Wimpel met 30,63 knopen in 3 dagen, 23 uur en 57 minuten. 1937 De "Normandie" verovert de Blauwe Wimpel met 31,2 knopen in 3 dagen, 22 uur en 7 minuten. 1938 De "Queen Mary" verbetert het record voor de Blauwe Wimpel met 31,9 knopen in 3 dagen, 20 uur en 42 minuten. 1938 Het s.s. "Nieuw Amsterdam" in de vaart voor de H.A.L. 1938 De "Berengaria" (52.000 ton) van de Cunard Line gesloopt. 1938 Op 27 september wordt het Britse passagiersschip "Queen Elizabeth" te water gelasten door Elizabeth I, de gemalin van koning George VI. Het schip meet 83.673 BRT, is 314,25 m. lang, heeft twee schoorstenen en herbergt 3500 passagiers en bemanningsleden. In W.O. II deed ze dienst als troepentransportschip. In 1968 werd ze uit de vaart genomen. 1939 Het m.s. "Oranje" van de Maatschappij Nederland in de vaart genomen. Snelheid: 26 knopen. 1940 Het s.s. "America" (33.350 BRT) in de U.S.A. gebouwd. 1941 Op 27 april wordt het s.s. "Slamat" van de K.R.L. getorpedeerd bij Kreta. Van de 1000 opvarenden overleefden er slechts 60 de ramp. 1942 Op 27 februari woedt de Slag in de Javazee, overgave van Nederland aan Japan. 1945 Het Duitse passagier- en vlaggenschip "Wilhelm Gustloff" wordt getorpedeerd door een Russische onderzeeboot 30 km uit de kust van Gdansk. Aan boord waren volgens berekeningen 10.614 vluchtelingen, waarvan er slechts 996 werden gered. 9618 slachtoffers verdronken in zee of waren opgesloten in het schip. De ramp werd door de Duitsers geheim gehouden. Het schip was gebouwd in 1937, mat 25,000 BRT en was 217 meter lang. Ze fungeerde eerst als hospitaalschip, maar tijdens de laatste reis bij vertrek uit Gdansk waren de herkenningstekens zoals het rode kruis, verwijderd. Met de beschikbare gegevens en computer animaties is alles nagegaan. Het schip ligt op 50 meter diepte. De ramp was qua aantal slachtoffers de grootste scheepsramp uit de geschiedenis. 1946 Wegens groot gebrek aan vetten en olieën gaat Nederland aan walvisvaart doen. Op 27 oktober vertrekt de walvisvaarder "Willem Barendsz" naar het zuidpoolgebied. 1947 Thor Heyerdal vaart met het vlot "Kon Tiki" van Peru naar Polynesië in de Stille Oceaan. 1947 Na een ICAO conferentie op 7 mei over de noodzaak van weerschepen op de Atlantische Ocean t.b.v. de luchtvaart en de meteorologische diensten aan de wal, worden op diverse posities op de oceaan varende weerstations in dienst genomen. Engeland, Noorwegen, Frankrijk en Nederland nemen de oostelijke helft van de Atlantische Oceaan voor hun rekening. Nederland doet mee met het weerschip s.s. "Cirrus", een omgebouwd Amerikaans fregat. In januari 1950 zet Nederland nog een weerschip in, het s.s. "Cumulus", eveneens een omgebouwd Amerikaans fregat. De "Cirrus" vaart tot 7 augustus 1970 en de "Cumulus" tot april 1963. In 1963 komt Nederland met een nieuw motorschip, eveneens "Cumulus" genaamd. De weerschepen organisatie wordt in 1996 opgeheven. Het Nederlandse schip wordt verkocht en is in 1998 verbouwd tot Arabisch privéjacht met een lengte van 73 meter. 1949 Van 18 mei tot 30 juli legt Nederland het weerschip "Air Mas" bij de Andanamen Eilanden (13.18N 82.29O) in de Indische oceaan t.b.v. de KLM voor vluchten tussen Mauritius en Batavia. Ze heeft een radiobaken aan boord. 1950 De "Aquitania" (45.000 ton) uit 1907 van de Cunard Line wordt gesloopt. 1951 Scheveningen Radio wordt gevestigd op het Sluiseiland in IJmuiden. Het telefoonnummer 19104 duidt op het jaar dat het station werd opgericht (negentien honderdvier). Het station was eerder gevestigd in IJmuiden in het postkantoor aan de Houtmanstraat. 1951 Op 28 december woedt een zeer zware storm op de Atlantische Oceaan. Vele schepen zenden een noodoproep uit, waaronder de "Flying Enterprise", een 7000 ton metend Liberty-schip met thuishaven New York, op 300 mijl ZW van Ierland met 30 graden slagzij. Later tot 90 graden. De kapitein is de Zweed Kurt Carlsen (37). De kranten volgen de gebeurtenis op de voet, omdat de gezagvoerder niet van boord wil gaan en daardoor als een held wordt gezien. Pas toen het schip ten onder ging, sprong hij op de sleeptboot. Het gerucht ging later dat hij een geheime lading had, die zou worden prijsgegeven als het schip op sleeptouw een haven zou bereiken. Op 29 december maakt de "Flying Enterprise" 60 graden slagzij. 1952 Op 2 januari maakt de "Flying Enterprise" meer dan 60 graden slagzij. De sleepboot "Turmoil" is onderweg. Een week lang verschijnen grote krantenkoppen over deze operatie. Op 4 januari bereikt de "Turmoil" de "Flying Enterprise". De slagzij is 65 graden. Vastmaken mislukt. De crew stapt over, behalve de kapitein. Op 5 januari stapt stuurman Kenneth D. Dancy (27) van de "Turmoil" over op de "Flying Enterprise" om te assisteren. Op 6 januari maakt de "Turmoil" vast. ETA Falmouth 9 januari. Op 8 januari breekt de tros. De slagzij is intussen 80 graden. Op 10 januari zinkt de "Flying Enterprise" op 70 km van Falmouth. In 1968 wordt bekend, dat het schip nucleaire brandstof aan boord had voor de atoomonderzeeboot "Nautilus". 1952 Op 12 januari loopt het Britse vrachtschip "Radmar" aan de grond bij Hoek van Holland. 1952 Op 14 juni wordt aangevangen met de bouw van de eerste Amerikaanse atoom-onderzeeboot "Nautilus", die op 21 januari 1954 te water wordt gelaten. 1952 Op 7 juli, tijdens de eerste reis van het s.s. "United States"/KJEH (297 m. lang, 240.000 pk met turbines, snelheid 36 knopen) wordt de Blauwe Wimpel veroverd op de "Queen Mary", dat deze 14 jaar bezat. New York - Bishop's Rock werd in 10 uur en 2 minuten sneller afgelegd. Met een snelheid van 35,59 knopen deed ze er 3 dagen, 10 uur en 40 minuten over. De "United States" is het laatste schip dat de wimpel veroverde. In november 1967 gaat ze in de mottenballen. 1952 Op 15 juli wordt het m.s. "Maasdam"/PFQR door Wilton opgeleverd aan de H.A.L. Ze meet 15.024 BRT, is 153,42 m. lang en 21.09 m. breed. Ze kan 861passagiers vervoeren. 1952 Op 6 november slaat bij noordwester storm het Panamese vrachtschip 'Faustus' door de pier van Hoek van Holland. Het vaarwater is onbruikbaar tot 11november. Op 18 november tracht men met dieptebommen de kleibodem van de Nieuwe Waterweg open te scheuren, waardoor het wrak in de bodem moet verdwijnen. 1953 De Zwitserse profesoor Piccard bereikt met een bathyscaaf een diepte van 3150 meter en in 1956 3700 meter. De bathyscaaf is door hem uitgevonden in 1947. Zijn zoon bereikt in 1960 een diepte van 10.914 meter. 1953 Op 6 januari komen de passagiersschepen "Oranje" en "Willem Ruys" met elkaar in aanvaring in de Rode Zee. De oorzaak was het elkaar te dicht naderen om de passagiers een plezier te doen. 1953 Op 8 januari stoot het passagiersschip "Klipfontein" lek en zinkt voor de kust van Moçambique. Allen overleven de ramp. 1953 Op 25 januari wordt het Britse passagiersschip "Empress of Canada" door brand verwoest in de haven van Liverpool. 1953 Op 31 januari doen zware stormen het Britse passagiersschip "Princess Victoria" vergaan in de Ierse Zee. Hierbij vielen 133 doden; tientallen schepen verkeren in nood. 1953 Op 13 juni komt kapitein Kurt Carlsen van de "Flying Enterprise" naar Wijk aan Zee om de nieuwe reddingboot zijn naam te geven. 1954 Op 21 december loopt het Panamese vrachtschip "Katingo"/HOPY in een zeer zware storm op het strand van Bergen aan Zee. Op 18 februari werd ze weer vlot getrokken. 1955 Op 12 januari strandt de Noorse tanker "Gatt" bij Hoek van Holland. 1955 Op 15 januari wordt de grootste Nederlandse tanker "Vasum" van de Shell gedoopt door prinses Beatrix. 1955 Op 18 januari redt de reddingboot "Brandaris" van Terschelling de gehele crew van het gestrande s.s "Theta". 1955 Op 18 mei loopt het Belgisch vrachtschip "Limbourg" in een storm op de dijk bij Petten. Op 25 mei weer vlot. 1955 Op 09 juni vindt er een aanvaring op Noordzee tussen het Panamese vrachtschip "Buccaneer" (7256 brt) en de Zweedse tanker "Johannishus" (10.788 brt) op 30 mijl W van het lichtschip Noordhinder. Beide schepen raken in brand. Er vallen meer dan 20 doden. De sleepboten "Maas" en "Scaldis" contracteren. 1955 Op 9 juli wordt de walvisvaarder "Willem Barendsz II" in dienst gesteld. Het nieuwe schip met 26.500 ton draagvermogen heeft waterverplaatsing van 44.000 ton. Lengte 206,49 m., snelheid 14 knopen (26 km/u). Er is accomodatie voor 506 personen. De bouwprijs bedraagt ƒ 36 miljoen. Het schip vaart tot 1964. 1956 De eerste hovercraft (luchtkussenboot) wordt gebouwd door het Britse Cockerell. 1956 Op 25 juli zinkt het 3½ jaar oude Italiaanse passagiersschip "Andrea Doria" na een aanvaring in de mist met het Zweedse passagiersschip "Stockholm"/SEJT bij Nantucket (V.S.). Er waren 1706 opvarenden aan boord, waarvan 1134 passagiers. Er werden 1662 opvarenden gered. De schuldvraag is nooit beantwoord. 1956 In december begint de bouw van het nieuwe t.s. "Rotterdam"/PHEG (nr. 5) van de H.A.L. bij de R.D.M. werf op de Heyplaat. 1956 Op 16 december krijgt het nieuwe passagiersschip "Statendam" van de H.A.L. een blackout tijdens de proefvaart in slecht weer op de Noordzee. Na een hevige concurentiestrijd tussen Smit (Rotterdam) en Wijsmuller (IJmuiden) wordt ze door Wijsmuller binnengesleept. 1956 Tijdens politiek tramelant met de Britten over het Suezkanaal heeft Egypte vele schepen laten zinken. Op 27 december wordt nu een begin gemaakt met de opruimingswerkzaamheden. Ook Nederlandse bergers werken hieraan mee. 1957 Scheveningen Radio onderhoudt een nieuw soort telexverbinding met het Griekse jacht "Creole" van reder Niarchos. Deze verbinding moet letterlijk foutloos werken, doordat de zender en de ontvanger elkaar controleren d.m.v. een computersysteem, zodat bij atmosferische storingen even gewacht wordt met zenden. Deze techniek is door een PTT-technicus ontwikkeld. Het oude systeem dat nog bij de NAVO en persbureaux in gebruik is, houdt geen rekening met radiostoring en kan dus ook verkeerde tekens afdrukken. 1957 Op 14 maart keert het passagiersschip "Waterman" van de Nederlandse staat terug in Rotterdam na een aanvaring met een Italiaans schip op de Atlantische Oceaan. 1957 Op 23 september vergaat de Duitse viermastbark "Pamir"/DKEF bij de Azoren in een storm. Zes opvarenden worden gered, 86 mensen komen om het leven. 1957 Op 15 oktober besluit de Suezkanaalmaatschappij deel te nemen aan de bouw van de Kanaaltunnel tussen Frankrijk en Groot-Brittannië. 1957 Op 1 december wordt in Indonesië beslag gelegd op de aanwezige Nederlandse koopvaardijschepen vanwege de Nieuw- Guinea kwestie. 1957 Op 4 december wordt de atoomturbine ijsbreker "Lenin" in Leningrad te water gelaten. Ze meet 16.000 ton waterverplaatsing en de turbine lever 44.000 pk. 1958 De "Ile de France"/FNSM (1927) wordt uit de vaart genomen. 1958 Op 13 september wordt het t.s. "Rotterdam"/PHEG door koningin Juliana te water gelaten. Het is het grootste schip ooit in Nederland gebouwd. Ze is 228 meter lang. 1958 Op 23 september wordt de laagste luchtdruk 873 mBar gemeten op de Grote Oceaan in een typhoon. aan de horizon. 1959 De "Oriana" van 42.000 BRT voor P & O in de vaart. 1960 De "France"/FNRR te water gelaten. 1960 De "Canberra" van 45.000 BRT voor P & O te Belfast te water. 1963 Het lichtschip "Noordhinder" vervangen door een nieuw schip. In 1994 wordt het station opgeheven en vervangen door een (meet)boei; het schip gaat als museumschip naar Hellevoetsluis. 1963 Het nieuwe weerschip "Cumulus"/PBVQ in dienst genomen. Ze vervangt de oude "Cumulus"/PBVD. 1965 Het Nederlandse passagiersschip "Willem Ruys"/PIQF van de Rotterdamsche Lloyd wordt verkocht aan de Italiaanse rederij Lauro en gaat na de verbouwing "Achille Lauro"/IBHE heten. 1967 Op 22 januari kantelt na een ontploffing aan boord de Nederlandse ertstanker "Jacob Verolme" (18.734 BRT) met lading en al upside down in positie 120 mijl west van Las Palmas en wordt dagen later tot zinken gebracht. Het schip bleef met de kiel boven drijven en werd aanvankelijk op sleeptouw genomen, maar men realiseerde zich, dat het schip nooit geborgen kon worden, omdat de lading op de luikhoofden lag. Later kwam er een model van dit schip met blusbootjes langszij in Maduromdam te liggen. De blusbootjes doofden telkens na een explosie de weer oplaaidende vlammen. 1967 Op 25 maart strandt de supertanker "Torrey Canyon" met 120.000 ton ruwe olie aan boord aan de Britse zuidwest kust. De berging mislukt. De "Torrey Canyon" is tenslotte door de RAF gebombardeerd en tot zinken gebracht. 1967 Op 20 september wordt het Britse passagiersschip “Queen Elizabeth II” gedoopt en te water gelaten. Moet nog worden afgebouwd. De “Queen Mary” wordt uit de vaart genomen en wordt dan drijvend hotel in V.S. In 2004 komt een nieuwe “QM 2” in de vaart. 1967 In november wordt de "United States"/KJEH (1952) uit de vaart genomen. 1968 De "Queen Elizabeth"/GBSS (1938) wordt uit de vaart genomen. 1968 Op 29 september keert de "Maasdam"/PFQR terug van haar laatste reis. Ze wordt verkocht aan de Polish Ocean Line en “Stefan Batory”/SPYM gedoopt. Het brandstofverbruik is 61 ton per dag. 1968 De Eurogeul (12 km) in zee voor Hoek van Holland wordt gereed en geschikt voor schepen tot 260.000 brt. 1968 Op 31 december wordt de hoogste luchtdruk 1083,9 mBar gemeten op een weerstation aan het Agatha meer in Siberië (67 N.B. 93 O.L.). 1969 De papyrusboot "Ra" met Thor Heyerdahl vergaat op de Atlantische Oceaan. Thor Heyerdahl wordt gered. 1969 Op 13 december zinkt de gloednieuwe Nederlandse Shell tanker “Marpessa”/PJ??, (200.000 ton), bij Senegal na explosie en brand. Ze voer op haar eerste reis in ballast van Rotterdam naar de Perzische Golf. 1970 Thor Heyerdahl steekt in de Egyptische papyrusboot "Ra II" de Atlantische Oceaan over van Marokko naar Barbados in 57 dagen. 1970 Het Ocean Station Vessel/weerschip s.s. “Cirrus"/PBVC van de Rijksluchtvaartdienst/KNMI uit de vaart genomen en naar de sloop. De Cirrus is het laatste Nederlandse koopvaardijschip met een ouderwetse stoommachine. Blijft over weerschip m.s. “Cumulus”/PBVQ (1963-1996) 1971 Het lichtschip "Goeree" vervangen door een lichteiland. 1972 Op 9 januari wordt het passagiersschip "Seawise University", de ex "Queen Elizabeth" (1938) in de haven van Hongkong door brand verwoest. 1971 Op 11 januari zinkt een tanker bij Folkestone in het Nauw van Calais. Een dag later stoot een schip er op en zinkt. Op 27 februari stoot er weer een schip op en zinkt ook; in totaal 52 slachtoffers. 1971 Scheveningen Radio verhuist naar een nieuw gebouw aan het Marktplein te IJmuiden. 1972 Transatlantische solozeilrace met o.a. de Nederlandse deelnemer Gerard Dijkstra. De reeds bejaarde Britse solozeiler Sir Francis Chicester wordt ziek, heeft pech en komt ook nog in botsing met het Franse weerschip "France I", dat op thuisreis was van het Atlantische weerstation Kilo naar La Pallice. 1973 Het passagiersschip "Prinsendam"/PJTA (8655 brt) in dienst genomen. 1974 Het graven voor de Kanaaltunnel wederom gestaakt. 1975 Voor de eerste keer Sail Amsterdam, een manifestatie van grote zeilschepen (windjammers). 1976 Het Nederlandse schip "Stardust" loopt op 3 januari in een storm op het strand van 's-Gravenzande. 1977 Het produktieplatform Bravo in het Ekofiskveld spuit op 22 april 170 ton olie per uur in zee gedurende 8 dagen. 1978 Op 16 maart vergaat de tanker "Amoco Cadiz"/A8AN bij Bretagne. 210.000 ton olie op de kust verspreid over 150 km. Op 29 maart wordt het wrak gebombardeerd. 1978 Op 25 maart wint Conny van Rietschoten de Whitbread-zeilrace om de wereld met het jacht "Flyer" en 11 bemanningsleden. Dirk Nauta met de "Tielsa" werd zevende. 1979 De Franse oceaanreus "France" wordt op 19 maart de Noorse "Norway". 1979 Op 18 juli spuit er in de Golf van Mexico meer olie uit een put dan er is weggestroomd uit de "Amoco Cadiz". 1979 Op 20 juli vergaat na een aanvaring bij Trinidad de "Atlantic Empress"/SVKP, met 293.000 BRT het grootste schip dat ooit is vergaan. 1979 Een Atlantische oversteek door vier Nederlanders op het zeilvlot "Sterke Yerke III". Na 4½ maand varen kwamen ze terecht op de rotsen van Bonaire. 1979 Op 19 december bestaat Scheveningen Radio/PCH 75 jaar. Ter gelegenheid hiervan wordt een postzegel van 75 cent uitgegeven met daarop afgebeeld een seinsleutel met in letters en morsetekens PCH. 1980 Op 18 januari vaart de Liberiaanse "Star Clipper"/5MFZ pijlers onderuit van een verkeersbrug over het Kungalv fjord in Zweden. 1980 De tanker "Tanio"/5MRP breekt op 7 maart met lading 26.000 ton huisbrandolie in Het Kanaal. De kust van Bretagne wordt over een lengte van 70 km vervuild. 1980 Op 27 maart kapseist het boorplatform "Alexander L. Kielland"/LFOA. Er vielen hierbij 123 doden. 1980 Op 24 maart wordt het lek gestopt in de oliebron Ixtoc II dat sinds 3 juni 1979 in de Golf van Mexico lekt, maar gigantische oliemassa's blijven drijven in de Golf. 1980 Een Liberiaanse tanker vaart op 9 mei de pijlers van een verkeersbrug over de Tampa Bay onderuit. Er vallen hierbij 31 doden. 1980 Op 22 juli breekt de Liberiaanse supertanker "Energy Concentration"/5LRX in Rotterdam door verkeerd lossen. 1980 In augustus is er de tweede Sail Amsterdam. 1980 De "Prinsendam"/PJTA (8655 BRT) krijgt op 5 oktober brand in machinekamer en vergaat na enige dagen in de Golf van Alaska. 1980 In oktober wordt de Japanse "Shinaitoku Maru" (ca. 4000 BRT) te water gelaten. Ze is energie zuinig, doordat ze is voorzien van twee enorme zeilen. Het brandstofverbruik wordt aldus gehalveerd. 1980 Op 16 december is het Suezkanaal weer vrij van wrakken en wordt opengesteld. 1981 Scheepsbouwer Jacob Verolme op 5 april op 80-jarige leeftijd overleden. 1981 Op 10 augustus blokkeren binnenschippers de Nederlandse havens om een betere regeling op de vrachtenmarkt af te dwingen. 1981 In september wordt een kluis van het in 1956 gezonken passagierschip "Andrea Doria", dat in aanvaring kwam met het passagiersschip “Stockholm”, gevonden en wordt voorlopig bewaard in een aquarium met haaien tot de kluis, rechtstreeks op TV, wordt geopend. 1983 Op 9 juli wordt het passagiersschip "Nieuw Amsterdam"/PJRS voor de Holland Amerika Lijn opgeleverd in Le Havre. Het is het derde schip met deze naam. De thuishaven is St. Maarten. 1983 Goudstukken gevonden in wrak van "t Vliegent Hert", een VOC-schip dat in 1735 onder de Engelse kust zonk. 1984 Op 15 januari wordt de Nederlandse kustvaarder "Pergo" verlaten in een storm, maar vaart onbemand 400 km door van Noorwegen naar Schotland tussen booreilanden door, om dan aan de Schotse kust te stranden. 1984 Op 25 augustus komt de "Olau Britannia" in aanvaring met het Franse vrachtschip "Mont Louis"/FNIE, die zinkt met 30 vaten hexafluoride. 1984 Het Franse vrachtschip "Mont Louis"/FNIE, dat op 25 augustus is gezonken voor de Belgische kust, breekt op 10 september in tweeën. De vaten radioactief uranium hexafloride zijn drie weken later allemaal geborgen. 1985 Op 10 juli wordt het Greenpeace schip "Rainbow Warrior" door de Franse geheime dienst in Nieuw Zeeland tot zinken gebracht. 1985 In augustus is de derde Sail Amsterdam. 1985 Op 2 september wordt bij toeval het wrak van de "Titanic" gevonden op 900 km Z van New Foundland op 4000 meter diep te. 1985 Het Italiaanse passagiersschip "Achille Lauro" (ex "Willem Ruys") wordt op 7 oktober door Palestijnen gekaapt, waarbij een Amerikaanse passagier wordt gedood. 1986 Op 15 januari loopt bij zware storm het Griekse schip "Rio Grande"/SZYZ op het strand van Wasse naar. 1986 Frankrijk en Engeland sluiten op 20 januari een verdrag voor de bouw van de Kanaaltunnel. . 1987 Op 6 maart is de veerboot Oostende - Dover "Harald of Free Enterprise" met 538 personen met geopende boegdeuren gekapseisd voor Oostende. Er waren 538 personen aan boord, van wie 188 de ramp niet overleefden 1987 Op 14 augustus wordt onder Nederlandse supervisie in de Noordzee het Ekofisk platform 6,5 m opgekrikt. 1987 In december wordt er begonnen met de aanleg van de Kanaaltunnel. 1988 Op 31 januar zinkt een Argentijns schip in het zuidpoolgebied. 950.000 liter olie vervuilt de kusten. 1988 De chemicaliëntanker "Anna Broere"/PCRB zinkt op 27 mei na een aanvaring op 100 km van IJmuiden. Ze werd op 9 augustus geborgen. 1988 Op 6 juli wordt de veerdienst Anna Jacobapolder - Zijpe opgeheven, omdat de Philipsdam open is. Het veer begon de dienst op 1 mei 1900. 1988 Een brand op het Noordzee platform "Piper Alpha", dat tot 29 juli duurde, kostte 166 levens. 1988 In juli kost een virus in de Europese zeeën duizenden zeehonden het leven. 1989 De olietanker "Exxon Valdez" loopt op 23 maart aan de grond en slaat lek in de wateren van Alaska. 1990 In augustus is de de vierde "Sail Amsterdam". Het replica VOC-schip "Amsterdam" doet voor het eerst mee. 1990 Op 1 december wordt de aanleg van de Kanaaltunnel voltooid met handje schudden tussen Engelsen en Fransen. Er zijn drie 50 km lange buizen op 50 m diepte: twee voor de trein en één service buis. 1992 Vanaf 1 februari is aan boord van koopvaardijschepen de radio-officier niet meer verplicht, indien het satelliet- communicatiesysteem aan boord wordt ingevoerd. Een overgangsperiode van tien jaar biedt de rederijen geleidelijk over te stappen op satelliet. 1992 Op 3 december vergaat de Griekse tanker "Aegean Sea" bij La Coruna; 80.000 ton ruwe olie verontreinigt de zee. 1993 Op 4 januari vaart de Liberiaanse tanker "Braer" op de keien van Zuid-Shetland. 85.000 ton light crude aan boord. Het schip is geheel verloren gegaan. 1994 Op 6 juni gaat de Kanaaltunnel open voor vrachtvervoer. De oorspronkelijke begroting was ƒ 14 miljard. Het werd uiteindelijk ƒ 28 miljard. Voor passagiersvervoer is de tunnel in september beschikbaar. 1994 De eerste passagierstrein rijdt op 13 november door de Kanaaltunnel. 1994 Op 30 november raakt het passagiersschip "Achille Lauro"/IBHE (ex "Willem Ruys") in brand in de buurt van Somalië. Er vielen hierbij doden. Na twee dagen is ze gezonken. 1995 De "Oriana" van P&O wordt op 6 april gedoopt. 1995 Het VOC-schip "Batavia", gebouwd in Lelystad, wordt op 7 april gedoopt door koningin Beatrix. Het originele schip verging in 1629 bij Australië. 1996 Op 2 juni wordt het weerschip m.s. “Cumulus”, varend voor de Engelse Metorologische Dienst (Metoffice), door het KNMI uit de vaart genomen; verkocht en omgebouwd tot het Saudische superjacht “SALEM” (1998). 1997 De veerdienst Oostende-Ramsgate wordt op 28 februari na 150 jaar vanwege de Kanaaltunnel opgeheven. 1997 Op 10 mei worden de stormvloed deuren “Maeslantkering” in de Nieuwe Waterweg bij Hoek van Holland in gebruik gesteld. De bouw duurde 6 jaren. De kosten: ƒ 1 miljard. De prognose is, dat bij een verhoging van de waterstand met 3.10 m. eens in de zes jaar de vaarweg moet worden afgesloten. Dit is het 14e en laatste project van het Deltaplan. 1997 Het cruiseschip “Rotterdam” (5) (bouwjaar 1959) van de Holland Amerika Lijn wordt op 30 september uit de vaart genomen. De nieuwe “Rotterdam” (nr. 6) komt op 6 oktober in de vaart. Deze is gebouwd in Venetië. 1998 De film "Titanic" is een kassucces en wint 11 Oscars. 1998 Op 31 december wordt Scheveningen Radio opgeheven. Het station was sinds 1904 internationaal vooraanstaand en zeer gewaardeerd bij bemanningen en rederijen. De verbindingen met zeeschepen zijn tegenwoordig volledig geautomatiseerd middels satellieten. Ook de meeste buitenlandse kuststations zijn of worden gesloten. Slechts enkele blijven beschikbaar voor schepen waar nog een radio-officier nodig is. 1998 De reddingboot "Koning Willem I"/PCED wordt in dienst gesteld. Gebouwd op de werf Habbekee, Volendam. Ze heeft twee waterjets van 2x 100 pk, en heeft een snelheid van 65 km/u. 1999 Op 9 juli begon het boren van de Westerscheldetunnel (6600 m tussen Ellewoutsdijk en Terneuzen). Er wordt geboord tot een diepte van 60 meter. 1999 Op 12 augustus zinkt de Russische atoomonderzeeër "Kursk" in de Barentszee, waarbij 118 slachtoffers vallen. |





