Κατ΄ αρχήν θα πρέπει να αναφερθούμε στην Ιστορία της περιοχής , στην οποία ανήκει σήμερα το Πράσινο και στους προϋπάρχοντες οικισμούς αυτής της περιοχής. Όλη η επαρχία Καλαβρύτων , καθώς και η επαρχία Γορτυνίας Αρκαδίας , συνιστούσαν το τμήμα της αρχαίας Αρκαδίας , που είχε το όνομα Αζανία.Κατά μία θεωρία , υποστηριζόμενη , από τον Ηρόδοτο και τον Ευριπίδη , οι Αζάνες , ήταν διαφορετικός λαός από τους Αρκάδες και στις διάφορες θεωρίες καταγωγής των , λεγόταν , ότι οι Αζάνες , προϋπήρχαν στην περιοχή , των Αρκάδων. Οι Αρκάδες βέβαια , το ότι προϋπήρχαν των άλλων φύλλων , δεν αμφισβητείται και μάλιστα , λέγονταν εκτός από Πελασγοί και Προσέληνες , δηλαδή ότι υπήρχαν προ υπάρξεως της Σελήνης. Από παραφθορά του Προσέλην , λέγεται , ότι προήλθε το Έλλην.
Στους Ομηρικούς χρόνους , στην περιοχή εμφανίζονται σε γραπτή πηγή , την Ομήρου Ιλιάδα (ραψωδία Β΄ στίχος 605 ) , οι τρεις Ομηρικές πόλεις , Ρίπη , Στρατίη και Ενίσπη , που έστειλαν στρατό στην Τροία. Εκτός από αυτήν την πηγή , σε πρόσφατες ανασκαφές , τόσο στην Καμενίτσα Αρκαδίας , που βρίσκεται σε γειτονική περιοχή της αρχικής ροής του Λάδωνα , όσο και στην Δήμητρα Αρκαδίας , που βρίσκεται στην μέση ροή του Λάδωνα , βρέθηκαν νεολιθικοί οικισμοί , που μαρτυρούν ότι η περιοχή του Λάδωνα , κατοικήθηκε σε Ομηρικούς και προ-Ομηρικούς χρόνους.Οι τρεις αυτές πόλεις , Ρίπη , Στρατίη και Ενίσπη , κατά παλιά Αρκαδική παράδοση , ήταν πόλεις-νησιά στον ποταμό Λάδωνα , άποψη υπερβολική , όπως ισχυρίζεται και ο Παυσανίας ο Περιηγητής , καθ΄ όσον ο Λάδωνας , δεν είναι τόσο μεγάλος για να εμπεριέχει νησιά.Άρα , πρέπει να ήταν παρόχθειες του ποταμού Λάδωνα πόλεις , που βρίσκονταν κυρίως σε συμβολές παραποτάμων με τον Λάδωνα , όπως με τον Αροάνειο , τον Τράγο , και τον Πάϊο (Στρεζοβινό ξεροπόταμο) της περιοχής μας , που με μια οχυρωματική τάφρο , που συνέδεει τα δύο ποτάμια , ή με συνήθεις πλημμύρες , που αυτές ήταν και είναι συχνές στον Λάδωνα , έδιναν την αίσθηση νησιωτικών πόλεων. Η συμβολή του Πάϊου με τον Λάδωνα είναι μια περιοχή , που σήμερα λέγεται Σμίξη και σε αυτήν την περιοχή έχουν ευρεθεί πλήθος στοιχείων αρχαίων περιόδων , όπως κεραμικά , τάφοι , κίονες πρισματικοί , βάση πήλινου αγάλματος, βραχίων μαρμάρινου αγάλματος, αγωγοί νερού κλπ. τόσο στις όχθες , όσο και στους γύρω λόφους. Στην περιοχή του τέως Δήμου Κλείτορος πιστεύουν πολλοί αρχαιολόγοι πως ήταν η Αρχαία Τρίπολη. Ο Meyer επεκτείνει την περιοχή από την Κερπινή ως το Γαλατά, όπου βρήκε και μελέτησε πολλά σημαντικά ερείπια. Ο Παυσανίας (174 μ.Χ.) απλώς την αναφέρει χωρίς να την επισκεφτεί γιατί είχε πια παρακμάσει από χρόνια πολλά κι’ ήταν πολύ δασώδης κι’ επικίνδυνη από τα θηρία (λύκους, αρκούδες, αγριογούρουνα, τεράστιες χελώνες). Ακολούθησε το Λάδωνα (πού έχει το καλύτερο νερό, λέει, ο δε Αροάνιος πού 'ρχεται από τα Μαζέϊκα έχει ψάρια που κελαηδούν, χωρίς ο ίδιος να το διαπιστώσει) κι’ αναφέρει τους οικισμούς: Λευκάσιον, Μεσόβοα, Νάσους, Όρυγα και Αλλούντα, Θαλιάδες. Το Λευκάσιον κοντά στις πηγές του Λάδωνα κι’ οι άλλοι δυτικότερα. Ο Γ. Παπανδρέου (Αζανιάς) τοποθετεί τις Νάσους κοντά στα Φιλέϊκα Καλύβια κι’ ανατολικότερα τη Μεσόβοα και το Λευκάσιον. Πού ήσαν όμως η Όρυξ και Αλούς (άλλοι λένε ότι ήταν μια πολίχνη); Ο Παπανδρέου ρωτά μήπως ήταν στον Παλιόπυργο Γλανιτσιάς. Ο Ανδρ. Παπαθεοδώρου, στ’ Αρκαδικά του του Παυσανία, τοποθετεί την Όρυγα κοντά στην Ποδογορά και την Αλούντα στην Αγια – Παρασκευή Γλανιτσιάς. Το λεξικό της Αρχαιολογίας γράφει: Όρυξ = πόλις κειμένη κατά τα βόρεια της Αρκαδίας. Χάρτης του Leake στα 1829 – 30 – 31 (Peloponnesiaca), που τοποθετεί αρχαίες πόλεις, έχει την Όρυγα Νότια και κοντά στην Ποδογορά και την Αλούντα Ν.Δ. της Γλανιτσιάς, σ’ απόσταση μισής ώρας περίπου. Ο Meyer τοποθετεί και τις δύο ανάμεσα Συριάμου – Ποδογοράς, πιο κοντά στο Συριάμου, στο βιβλίο του: Peloponnesische Wanderungen εκδόσ. 1938. Οι Θαλιάδες τοποθετούνται κοντά στη Βάχλια. Αλλοι τοποθετούν την Τρίπολη κοντά στην Μεγαλόπολη, λανθασμένα ασφαλώς. Είναι πολύ τολμηρή η ακριβής τοποθέτησή της και μάλλον ζημιώνουν όσοι μιλούν με σιγουριά, ώς τις ανασκαφές. Την Τρίπολη αποτελούσαν 3 πόλεις: Καλλία, Δίποινα, Νώνακρις. Πού ακριβώς βρίσκονταν καθεμιά είναι ριψοκίνδυνο να ορίζει Αυτήν, κατά τον Meyer πρέπει να την αναζητήσουμε στις πηγές του Γορτύνιου ποταμού. Στην Αζανία Καλαβρύτων υπήρξεν άλλη Νώνακρις, την οποίαν ο Ανδρ. Παπαθεοδώρου θεωρεί ως ανήκουσαν στην Τρίπολη. Στο Expedition scientifigue de Morée, σελ. 152, ο Boblaye M.C. Puilbon γράφει: «Στην Ορχομενία πρέπει ακόμη ν’ ανήκει μια πόλις, της οποίας τα ερείπια παρετηρήθησαν κοντά στο χωριό Γλανιτσιά, στ’ αριστερά του Λάδωνος…… ότι αυτή μπορεί να είναι η Καλλία, πόλις που ο Παυσανίας τοποθετεί μεταξύ Τευθίδος και Ελισσόνος. Είν’ ένα μέρος προς μελέτη. Η Νώνακρις στις σημερινές Κλουκίνες, άγνωστον που ακριβώς, στο βουνό Κράθις».
Ο Νίκ. Παπαχατζής στ’ Αρκαδικά του του Παυσανία (εκδ. Ελευθερουδάκη), γράφει: «Επειδή επιμελώς απέφυγαν να συμπεριλάβουν στο συνοικισμό της Μεγαλουπόλεως (371 ή 368 κ.ε.) πολύ μακρινές εγκαταστάσεις, είναι πιθανό οι τρεις πολίχνες, οι υπαγόμενες στην Τρίπολη να βρίσκονταν στην ορεινή χώρα προς βορράν του Μεθυδρίου και της Θεισόας. Η Νώνακρις έτσι ήταν διαφορετική από τη γνωστή πολίχνη της Φενεάτιδος, παρά τα ύδατα της Στυγός» (σελ. 030, υποσημ. 4). Στο χάρτη της σελ. 183 τοποθετεί μ’ ερωτηματικά την Ορυγα στην Ποδαγορά και την Αλούντα Νότια της Ποδαγοράς, τις Θαλιάδες Νότια της Βάχλιας. «Λευκάσιον Β. των πηγών του Λάδωνα, Μεσόβοα στη συμβολή Λάδωνος – Μαλοίτα (Τράγου)». «Νάσοι, άλλοι από το Δαρέϊκο κάμπο, στο Φιλέϊκο», απ’ όπου πέρασεν ο Παυσανίας. Την ύπαρξη των 3 πόλεων αναφέρει η Ιστορία και μαρτυρούν πολλά ευρήματα: Κάστρα, νομίσματα, αγάλματα, ναοί, τάφοι. Στην Καλλία υπήρχε νομισματοκοπείο. Τ’ όνομα Γλανιτσιά μήπως έχει σχέση με την Καλλία; Η Δίποινα, που πολύ πιθανόν να ήταν κοντά στο χωριό μας ήταν πλούσια (όπως και τώρα) στην περιοχή, καθώς αποδείχνουν χρυσά κι’ αργυρά κοσμήματα που βρέθηκαν κατά καιρούς παλιότερα. Το 1960, με τη διάνοιξη του δρόμου προς το Λάδωνα, βρέθηκε ένας σε βάθος 1,5 μέτρα με τούβλα, χωρία τίποτε σπουδαίο. Πρέπει κάπου να βρίσκεται και τάφος αρχοντικός. Μάλλον το λεγόμενο Σταυροπηγίο. Είχεν ακμάσει εδώ ο Μυκηναϊκός πολιτισμός. Αδιάψευστοι μάρτυρες τ’ ανωτέρω κοσμήματα, πλήθος νομισμάτων, είδη κεραμικής και πολλά αντικείμενα τέχνης, που άρπαξαν οι αρχαιοκάπηλοι. Οι κάτοικοι της Τρίπολης ελάτρευαν τους Ολύμπιους θεούς. Ναοί των ήσαν στην Αγία Παρασκευή Γλανιτσιάς (φτωχός ναΐσκος κατά τον κ. Χρήστο Κωνσταντινόπουλο, μετά τις εκεί ανασκαφές του 1939), στον Αγιοδημήτρη, στον Αγιοβασίλη, στον Αγιοκωνσταντίνο, στον Αγιοθανάση και στον Αγιώργη Κερπινής. Παλιότερα, Γερμανοί αρχαιολόγοι, ζήτησαν την άδεια γι’ ανασκαφές ανάμεσα Αγιοδημήτρη – Αγιοβασίλη κι’ οι ιδιοκτήτες δεν τους άφησαν, δυστυχώς Από τα διάφορα ευρήματα προκύπτει πώς η Δίποινα (ας τη λέμε έτσι), είχε συναλλαγές με διάφορες πόλεις: Τη Γόρτυνα (Ατσίλοχο) , το Μεθύδριο, τον Ορχομενό, την Τευθίδα (στα Λαγκάδια), τη Σπάρτη, την Αθήνα. Ακμάσανε οι τέχνες εδώ, κυρίως δε η κεραμική κι η επεξεργασία χαλκού κι αργύρου. Η Δίποινα υπήρχε πριν από την Κάθοδο των Δωριέων. Η Αρκαδική διάλεκτος ήτο παραφυάς της Δωρικής (Ελευθερουδάκη, Σύγχρόνος Εγκυκλοπαίδεια), Κάτοικοι της Τρίπολης πήραν μέρος στον Τρωικό πόλεμο μ’ αρχηγό τον Τεύθι και Αγαπήνορα, που ‘χτισε γυρνώντας αποικία στην Κύπρο μ’ άλλους. Αντιστάθηκαν στους Δωριείς (το 1120 και το 1100 π.χ.), μα τελικά υπέκυψαν και δέχτηκαν την επίδραση τους. Πήραν μέρος στους Περσικούς πολέμους. <<Και εις μεν τας Θερμοπύλας εξεστράτευσαν, πλην Τεγεατών και Μαντινέων, 1120 Αρκάδες ανήκοντες προδήλως εις τα την Γορτυνίαν οικουντα φύλα, ισάριθμοι δε παρετάχθησαν εν Πλαταιαίς μετά των Λακεδαιμονίων και επολέμησαν>> (479 π.χ.) (Τ. Κανδηλώρου: <<Η Γορτυνία>>, τόμος Α΄, σελ. 21) . Στον πόλεμο Θηβαίων – Σπαρτιατών πήγαν με τους πρώτους μ’ άλλες Αρκαδικές πόλεις. Το 371 π.χ. ο Θηβαίος Επαμεινώνδας ίδρυσε τη Μεγαλόπολη με κατοίκους 40 Αρκαδικών πόλεων, μαζί και της Τρίπολη, για ασφάλεια κατά των Σπαρτιατών επιδρομών : <<προσεγένετο δε και Τρίπολη ονομαζόμενης Καλλία και Δίποινα και Νώνακρις>> (Παυσανίας). Έτσι ερημώθη κι η Δίποινα και παρήκμασε. Στα χρόνια της Αχαϊκής Συμπολιτείας η Τρίπολη ανήκε σ’ αυτήν κι αποτελούσε τα σύνορα της. Λέγεται πώς Τριπολίτες έφυγαν στον Πόντο. Ο Στράβων (66 π.χ. – 25 μ.Χ.) επίσης με λύπη του διαπίστωσε πως από τις πόλεις γύρω από την Τρίπολη άλλες δεν υπήρχαν καθόλου κι άλλων μόλις διακρινόσαν ίχνη. Τονίζει επίσης τα ωραία άλογα και του <<ιπποβάτους>> όνους (για μουλάρια) που παρήγε η ερημωμένη σχεδόν τότε Αρκαδία, που ήταν πιο μεγάλη από τώρα, εκτεινόμενη προς Β. και προς Δ. Το 396 και 398 μ.Χ. ο Αλάριχος, βασιλιάς των Γότθων, ερήμωσε πάλι την Πελοπόννησο τελείως ( Π. Καρολίδης). |
ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ |
ΕΙΣΑΓΩΓΗ > ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ >
1. Αρχαία Χρόνια |