سابقه تاريخي آزمايش و آزمايشگاه در ايران

آنچه از صفحات تاريخ پزشكي جهان مستفاد مي‌گردد اين است كه قدما براي ادرار نقش بزرگي قائل بوده‌اند و با بررسي ظاهري آن به سلامت و بيماري افراد پي ‌مي‌بردند. مي‌گويند اولين كسي كه توجه به وجود قند در ادرار بيماران ديابتي نمود يك پزشك چيني بوده است. او ملاحظه كرده بود كه سگها، ادرار برخي از بيماران را با ولعي خاص مي‌ليسند، در حاليكه به ادرار ديگر بيماران توجهي ندارند. گفته فوق روايتي بيش نيست ولي آنچه مسلم است در قرن هفدهم ميلادي توماس‌ويليسWillis Thomas پزشكي انگليسي شيريني ادرار مبتلايان به ديابت را با چشيدن آن توصيف نمود و در حقيقت اولين آزمايش كيفي ادرار را به عمل آورد.

در تمدن‌هاي چيني و هندي در گفته‌هاي اطبا به نكاتي بر‌مي‌خوريم كه مؤيد نقش ادرار در شناسائي برخي از بيماري‌ها (البته به اعتبار زمان) بوده است.

در تاريخ پزشكي ايران، اطلاعاتي از ادرار و تغييرات آن در برخي از بيماري‌ها داده شده و در تمدن ساساني و فعاليت‌هاي مركز طبي جندي شاپور پزشكان مطالبي درباره تغييرات ادرار و عرق و مدفوع در بيماري‌ها ذكر نموده‌اند كه حائز اهميت است و در نوشته‌هاي رازي و ابن سينا نيز از خواص ادرار و تغييرات آن در بيماري‌ها بحث فراوان شده است.

اين نوع بررسي‌هاي ظاهري از مدفوعات مختلف بدن تا اوايل قرن نوزدهم بصورت كاملاً مقدماتي و ساده رواج داشت. از اواخر سده نوزدهم و اوايل سده اخير اين مراحل مقدماتي و ساده پشت سر گذاشته شد و با كشفيات ميكرب‌شناسي، انگل‌شناسي،شيمي‌حياتي و وجود دانشمنداني نظير پاستور و كخ تحولي در تشخيص بيماري‌ها و استفاده از روش‌هاي آزمايشگاهي به ظهور پيوست و با مطالعات و اكتشافات مختلف در زمينه ايمني‌شناسي و فيزيك و شيمي رو به تكامل رفت و با توسعه علوم ميكروبيولوژي و رشته‌هاي وابسته به آن و خون‌شناسي و بيوشيمي كه از اركان علم طب امروزي مي‌باشند، همگام با تكميل وسائل و اختراع دستگاه‌ هاي آزمايشگاهي مختلف، راه براي تشخيص بيماري‌ها و بررسي‌هاي علمي، بهداشتي و پزشكي هموار شد تا به وضع كنوني رسيد.

آنچه مورد نظر خاص ماست، بررسي تاريخي و مطالعه درباره تاسيس مؤسسات آزمايشگاهي در كشور عزيزمان و يادي از بينان‌گذارن آن مي‌باشد، زيرا در نتيجه توسعه و تكميل همان مؤسسات ساده اوليه و در تعاقب خدمات و زحمات ارزنده همان بنيان‌گذاران قديمي است كه امروز در ايران مؤسسات آزمايشگاهي مجهزي در دانشكده‌هاي پزشكي، بيمارستان‌ها، مؤسسات بهداشتي- درماني و بالاخره در سازمان‌هاي مستقلي مانند انستيتوپاستور، انستيتورازي، انستيتو تحقيقات بهداشتي، انستيتو تغذيه، انستيتو سرطان و آزمايشگاه‌هاي خصوصي كشور فعالانه به خدمات بهداشتي و درماني و بهداشت عمومي و سالم‌سازي محيط مبادرت نموده، مشكلات زيادي را از متخصصين بهداشت و پزشكان و بيماران حل مي‌نمايند .

در این راستا آزمایشگاه تشخیص پزشکی دکتر نظیری در زمستان سال 1375 در شهر هادیشهرشهرستان جلفا  تاسیس گردید .

دکتر سینوس نظیری