| Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu büyük devlet adamı Gazi Mustafa Kemal’in, günlük yaşamının akışı hakkında fikir veren bu kısa görüntü, onun insanî ilişkilerinde sergilediği içten tavrı ve yüksek karakterini de göstermektedir. Videonun ilk bölümünde Gazi’nin, Grew’e bilgi verdiği ve çiftlik müdürü Tahsin (Coşkan) Bey’i takdim ettiği görülmektedir. Tahsin Bey çiftliğin kuruluşunu ve o güne kadar yapılanları anlatmaktadır. Daha sonra çiftlik toplu olarak gezilmekte ve yaşayan hayvanlar hakkında bilgiler alınmaktadır. Traktörle yapılan küçük gösteri ise, çiftlikte teknolojinin kullanımına dair iyi bir örnektir. 1930 sonbaharında çekilen 7 dakika 18 saniyelik görüntü, merhum Celal Bayar tarafından Türkiye İş Bankası’na yaptırılan “Atatürk Sevgisi” adlı filmden alınmıştır.
![]() Günümüzün bilim
ve teknolojisinin bel kemiği olan matematik, kendine özgü doğulara,
yanlışlara ve dile sahiptir. Bir dile sahiptir diyorum çünkü,
sadece matematik ile yakından ilgilenenlerin anlayabileceği veya
"üçgen, kare, dikdörtgen, çember, daire vb.." gibi
herkesin yakından bildiği terimler ve çeşitli sembolik gösterimlere
sahiptir matematik. Hiç düşündünüz mü, nereden geliyor bu
terimler? Kim, neden üç kenarı olan kapalı eğriye üçgen adını
vermiş diye. Bu konu üzerine bir araştırma yaptığınızda
karşınıza çıkacak tek isim vardır ki O da şüphesiz önünde saygıyla
eğildiğimiz, büyük önder Mustafa Kemal Atatürk'tür.
Mustafa Kemal bu geometri kitabını yazarak matematiğe daha anlaşılır yeni terimler kazandırmak isteğini Sivas'ta girdiği bir geometri dersinde ortaya koymuştur. Atatürk 13 Kasım 1937 tarihinde Sivas'a gitmiş ve 1919 yılında Sivas kongresinin yapıldığı lise binasında bir geometri (o zamanki adıyla hendese) dersine girmiştir. Bu derste öğrencilerle konuşmuş ve geometri üzerine çeşitli sorular yöneltmiştir. Ders esnasında eski terimlerle matematik öğreniminin ve öğretiminin zorluğunu bir kez daha saptayan Atatürk "Bu anlaşılmaz terimlerle bilgi verilemez. Dersler Türkçe terimlerle anlatılmalıdır." Diyerek bu konudaki kesin yargısını açıkladıktan sonra, dersi kendi buluşu olan Türkçe terimlerle ve çizimleriyle anlatmıştır. Bu sırada derste Pisagor teoremini de çözümlemiştir. Elbette ki, matematik ve geometri bilgisi yeterli olmayan bir insanın bilimsel ve dolayısıyla toplumsal açıdan bu denli önemli bir çalışmayı ortaya çıkararak nesiller boyu kabul edilebilir bir forma sokması mümkün değildir. Böylece Atatürk sadece siyasi ve idari alandaki dehasıyla değil, sayısal dünyadaki üstün başarısıyla da karşımıza çıkmış oluyor. Sizin de gördüğünüz gibi Atatürk’ün yaşamında matematiğin önemi bugüne kadar bildiğimiz veya ilkokullarda öğrenmiş olduğumuz gibi matematik öğretmeninin ona "Kemal" ismini vermesinden çok ötedir. Matematiğin bilimsel gelişme acısından anlaşılır bir dilde öğretilmesi gerektiği düşüncesi ve bu konudaki çalışmaları sayesinde bize kazandırdığı onca güzelliğe bir yenisini daha eklemiştir. Umarım bu yazıyla birlikte onun başlattığı bilimsel gelişme arzusunun bizler için de ne kadar gerekli olduğunu hatırlar ve bunun yanında sade ve anlaşılır bir dile sahip olmanın bir toplumda her alanda ne denli gerekli olduğunu daha iyi anlamış oluruz. Atatürk'ün Öğretmenlik Mesleği İle İlgili Sözleri
''Unutulmaz Atatürk'ün büyük hatırası Türk ulusu kadar ebedidir.'' Mareşal Fevzi Çakmak ''Atatürk, seni sevmek, tebcil etmek, her Türk vatanseverinin millî ödevi ve namus borcudur.'' Celâl Bayar ''... Atamız öldü! Bu ölümle
yalnız büyük bir millet, şanlı bir millet, oğlunu kaybetmedi; tarih en
yiğit kahramanını, insaniyet en yüce dehasını kaybetti.'' Orhan Seyfi Orhon ''... Bugün ona ağlayıp
yanmak için bir tek kalbiz; yarın onun eserini ve davasını müdafaa
etmek için bir tek irade gibi kaynaşacağız.'' Falih Rıfkı Atay ''Atatürk, istiklâl hissini taşıyan bütün milletler için ölmez bir semboldür.'' Alman Basını ''Dünya, bir harp ve sulh kahramanı Büyük Adam'ın ölümü ile fakir düşmüştür.'' Macar Basını ''Atatürk'ün, birçok
insanların başarmaya maddeten muktedir olmadıkları işleri başarmakta
gösterdiği azim ve cesarete ve ortaya koyduğu esere bütün Amerika
hayrandır.'' Amerikan Basını ''Atatürk, olağanüstü bir
devlet adamı, savaş sonrası dünya tarihinin en önemli simalarından biri
idi. Atatürk olmasa idi, yeni Türkiye var olmazdı.'' Finlandiya Basını ''Atatürk adı kadar, çağdaş hiçbir isim büyük saygı telkin edememişti.'' İngiliz Basını ''Atatürk, şecaat ve kabiliyetin en büyük sembolüydü. O, yirminci yüzyılın en büyük gerçeğini yaratan adamdır.'' Danimarka Basını ''Atatürk, en elverişli
anları bulup seçmekte eşsizdi. Bu anlarda evrimci değil daima inkılâpçı
olmuştur. Görenleri hayretten hayrete düşüren bu kadar büyük eserleri
başarmak ancak onunki gibi bir dehaya vergidir.'' ''O, gerektiği yerde amansızca yıkıp atmış. Fakat aynı şekilde, soğukkanlılıkla yapmasını ve yaratmasını da bilmiştir.'' Alman Yazarı Dr. Reinhard Hüber Tarihte Mustafa Kemal gibi,
yurdunu kurtaran, daha doğrusu dirilten büyük insanlar vardır. Böyle
korkunç bir serüvene atılmak bile, çoğu zaman kişinin ölümsüzlüğe
ulaşması için yeter. Vercingetori bunun en güzel örneğidir. Galyalı
kahraman gibi Türk kahramanı, tam herşeyin bitti sanıldığı anda ortaya
çıktı. Böylece, bütün meseleler masanın üstüne kondu. Ben de Sevres'ten
sonra TÜRKİYE'nin öldüğünü sanmıştım. Ama TÜRKİYE yaşıyor; hem, Mustafa
Kemal başına geçeli beri öylesine canlı yaşıyor ki, bir Lloyd George'un
bütün çabaları, bütün imkânları, sağduyuya meydan okuyan bu şiddetli
yaşama isteğinin karşısında erimekten başka bir şey yapamıyor... Kişi,
bir ölünün, tıpkı Lazare gibi tabutunun kapağını atıp yürüdüğünü
görseydi bundan daha çok şaşmazdı doğrusu. Fransız Yazarı Claude Farrere Mustafa Kemal, beslediği
umutları, giriştiği işleri bir yaygara konusu yapmaksızın çalışmıştır.
Bu nedenledir ki, bu göz kamaştıran eserin büyüklüğü gereği gibi
bilinmemektedir. Öbür yandan bu eser; İngiliz, Fransız, Rus devrimlerinin başarılarından bambaşkadır. Örneğin, hiçbiri dil, yazı gibi konulara el atmamıştır. Ne Cramwel, ne Robespierre, ne Lenin, ne de ondan sonra gelenler, çekip çevirdikleri ulusların bilim felsefesini, düşünme metodlarını, kısacası bütün bir alın yazısını değiştirme yükünü omuzlarına alamamışlardır. Fransız Akademisi Üyesi George Duhamel ATATÜRK ihtilâlinin
getirdiği en büyük yenilik, yönetimde, toplumda ve kültürde Avrupa
yaşama yolunun kabul ve uygulanması olmuştur. Hiç şüphe yoktur ki, Batılılaşma ihtilâli Türk ulusal hayatının geniş ve önemli alanlarından artık geri dönülmeyecek bir tarzda gerçekleşmiş bulunmaktadır. Prof, Bernard Lewis O, kalben o derece imanlı
bir barışseverdir ki, geçmişin bütün düşmanlıklarına son verip bütün
komşularıyla dost olmuştur. Böylece komşuları da yurdu kadar onun
çabalarından yararlanmıştır. Amerikan Eski Elçisi Charles H. Sherril Ölümüyle, dünya büyük bir
dâhi önderini, Türk milleti en seçkin ve kahraman evlâdını, insanlık
da, ileri görüşlü ve korkusuz bir savaşçısını kaybetmiştir. A.B.D'li General Mc Arthur
1881: Selanik'te doğdu. 1893: Askeri Rüştiye'ye girdi ve Kemal adını aldı. 1895: Selanik Askeri Rüştiyesi'ni bitirdi, Manastır Askeri İdadisi'ne girdi. 1899 Mart 13: İstanbul Harp Okulu Piyade sınıfına girdi. 1902: Harp Akademisi'ne girdi ve burada gazete çıkardı. 1905 Ocak 11: Harp Akademisi'ni Yüzbaşı olarak bitirdi, Şam'a 5. Ordu'nun 30. Süvari Alayı'nda staj yapmak için atandı. 1906 Ekim: Şam'da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdu. Şam'da topçu stajını yaptı ve Kolağası oldu. 1908 Temmuz 23: Meşrutiyet'in ilan edilmesi için çalışmaları. 1909 Mart 31: 31 Mart ihtilalinde Hareket Ordusu Kurmay Subayı olarak çalıştı. 1911 Eylül 13: Mustafa Kemal, İstanbul'a Genelkurmay'a naklen atandı. 1911 Kasım 27: Mustafa Kemal, Binbaşılığa yükseldi. 1912 Ocak 9: Mustafa Kemal, Trablusgarp'ta Tobruk saldırısını yönetti. 1913 Ekim 27: Mustafa Kemal, Sofya Ateşemiliterliği'ne atandı. 1914 Mart 1: Mustafa Kemal, Yarbaylığa yükseltildi. 1915 Şubat 2: Mustafa Kemal, Tekirdağı'nda 19. Tümeni kurdu. 1915 Şubat 25: Mustafa Kemal'in Maydos'a gidişi. 1915 Nisan 25: Mustafa Kemal, Arıburnu'nda İtilaf Devletleri'ne karşı koydu. 1915 Haziran 1: Mustafa Kemal'in Albaylığa yükselişi. 1915 Ağustos 9: Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanlığı'na atandı. 1915 Ağustos 10: Mustafa Kemal, Anafartalar'dan düşmanı geri attı. 1916 Nisan 1: Mustafa Kemal'in Tuğgeneralliğe yükselişi. 1916 Ağustos 6: Mustafa Kemal, Bitlis ve Muş'u düşman elinden kurtardı. 1917 Eylül 20: Mustafa Kemal, memleketin ve ordunun durumunu açıklayan raporunu yazdı. 1917 Ekim: Mustafa Kemal, İstanbul'a döndü. 1918 Ekim 26: Mustafa Kemal, Halep'in kuzeyinde bugünkü sınırlarımız üzerinde düşman saldırılarını durdurdu. 1918 Ekim 30: Mondros Mütarekesi'nin imzalanması. 1918 Ekim 31: Mustafa Kemal'in Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı'na atanması. 1918 Kasım 13: Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı'nın kaldırılması ve Mustafa Kemal'in İstanbul'a dönüşü. 1919 Nisan 30: Mustafa Kemal'in Erzurum'da bulunan 9. Ordu Müfettişliği'ne atanması. 1919 Mayıs 15: İzmir'e Yunan'lıların asker çıkarması. 1919 Mayıs 16: Mustafa Kemal, Bandırma vapuruyla İstanbul'dan ayrıldı. 1919 Mayıs 19: Mustafa Kemal, Samsun'a çıktı. 1919 Haziran 15: Mustafa Kemal, 3. Ordu Müfettişi ünvanını aldı. 1919 Haziran 21: Mustafa Kemal, Ulusal Güçleri Sivas Kongresi'ne çağırdı. 1919 Temmuz 8/9: Mustafa Kemal, askerlikten çekildi. 1919 Temmuz 23: Mustafa Kemal'in başkanlığı altında Erzurum Kongresi'nin toplanması ve bir Temsil Kurulu seçerek dağılması. (7 Ağustos 1919) 1919 Eylül 4: Mustafa Kemal'in başkanlığı altında Sivas Kongresi'nin toplanması ve 11 Eylül'de sona ermesi. 1919 Eylül 11: Mustafa Kemal, Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk Cemiyeti Heyet Temsiliyesi Başkanlığı'na seçildi. 1919 Ekim 22: Amasya Protokolü'nün imzalanması. 1919 Kasım 7: Mustafa Kemal, Erzurum'dan milletvekili seçildi. 1919 Aralık 27: Mustafa Kemal, Heyeti Temsiliye'yle birlikte Ankara'ya geldi. 1920 Mart 20: İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından ele geçirilmesi, Mustafa Kemal'in protestosu, Ankara'da yeni bir Millet Meclisi toplama girişimi. 1920 Mart 18: İstanbul'da Meclis-i Mebusan'ın son toplantısı. 1920 Mart 19: Mustafa Kemal tarafından Ankara'da üstün yetkiyi taşıyan bir Millet Meclisi toplanması hakkında illere duyuruda bulunulması. 1920 Nisan 23: Mustafa Kemal, Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açtı. 1920 Nisan 24: Mustafa Kemal, Büyük Millet Meclisi Başkanı seçildi. 1920 Mayıs 5: Mustafa Kemal'in başkanlığında ilk Hükümet'in toplantısı. 1920 Mayıs 11: Mustafa Kemal, İstanbul Hükümeti tarafından ölüm cezasına çarptırıldı. 1920 Mayıs 24: Mustafa Kemal'in cezası Padişah tarafından onaylandı. 1920 Ağustos 10: Osmanlı İmparatorluğu delegeleriyle İtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması'nın imzalanması. 1920 Ocak 9/10: Birinci İnönü Savaşı. 1921 Ocak 20: İlk Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) Kanunu'nun esas maddelerinin kabulü. 1921 Mart 30 / Nisan 1: İkinci İnönü Savaşı. 1921 Mayıs 10: Mustafa Kemal tarafından Büyük Millet Meclisi'nde Anadola ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu'nun kurulması ve Mustafa Kemal'in Grup Başkanlığı'na seçilmesi. 1921 Ağustos 5: Mustafa Kemal'e Başkumandanlık görevinin verilmesi. 1921 Ağustus 22: Mustafa Kemal'in yönetiminde Sakarya Meydan Savaşı'nın başlaması. 1921 Eylül 13: Sakarya Meydan Savaşı'nın kazanılması. 1921 Eylül 19: Mustafa Kemal'e Mareşallik rütbesinin verilmesi ve Mustafa Kemal'in Gazi ünvanını alması. 1922 Ağustos 26: Gazi Mustafa Kemal'in Kocatepe'den Büyük Taarruz'u yönetmesi. 1922 Ağustos 30: Gazi Mustafa Kemal'in Dumlupınar Başkumandanlık Meydan Savaşı'nı kazanması. 1922 Eylül 1: Gazi Mustafa Kemal'in: "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir, İleri !" emrini vermesi. 1922 Eylül 9: Türk Ordusu'nun İzmir'e girmesi. 1922 Eylül 10: Gazi Mustafa Kemal'in İzmir'e gelişi. 1922 Ekim 11: Mudanya Mütarekesi'nin imzalanması. 1922 Kasım 1: Gazi Mustafa Kemal'in önerisi üzerine saltanatın kaldırılması. 1922 Kasım 17: Vahdettin'in bir İngiliz harp gemisiyle İstanbul'dan kaçması. 1923 Ocak 29: Gazi Mustafa Kemal'in Latife Hanım'la evlenmesi. 1923 Temmuz 24: Lozan Antlaşması'nın imzalanması. 1923 Ağustos 9: Gazi Mustafa Kemal'in Halk Fırkası'nı kurması. 1923 Ağustos 11: Gazi Mustafa Kemal'in 2. Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na seçilmesi. 1923 Ekim 29: Cumhuriyet'in ilan edilmesi. 1923 Ekim 29: Gazi Mustafa Kemal'in ilk Cumhurbaşkanı olması. 1924 Mart 1: Gazi Mustafa Kemal'in Büyük Millet Meclisi'nde Halifeliği kaldırması ve öğretimin birleştirilmesi hakkında açış nutkunu söylemesi. 1924 Mart 3: Hilafetin kaldırılması, öğrenimin birleştirilmesi, Şer'iye ve Evkaf Vekaletiyle (Bakanlığıyla), Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaletinin kaldırılması hakkındaki yasaların Büyük Millet Meclisi'nce kabul edilmesi. 1924 Nisan 20: Türkiye Cumhuriyeti Teşkilatı Esasiye (Anayasa) Kanunu'nun kabul edilmesi. 1925 Şubat 17: Aşarın kaldırılması. 1925 Ağustos 24: Gazi Mustafa Kemal'in ilk defa Kastamonu'da şapka giymesi. 1925 Kasım 25: Şapka Kanunu'nun Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilmesi. 1925 Kasım 30: Tekkelerin kapatılması hakkındaki kanunun kabulü. 1925 Aralık 26: Uluslararası takvim ve saatin kabulü. 1926 Şubat 17: Türk Medeni Kanunu'nun kabulü. 1927 Temmuz 1: Gazi Mustafa Kemal'in Cumhurbaşkanı sıfatı ile ilk kez İstanbul'a gitmesi. 1927 Ekim 15 / 20: Gazi Mustafa Kemal'in Cumhuriyet Halk Partisi 2. Kurultayı'nda tarihi Büyük Nutku'nu söylemesi. 1927 Kasım 1: Gazi Mustafa Kemal'in 2. Kez Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi. 1928 Ağustos 9: Gazi Mustafa Kemal'in Sarayburnu'nda Türk harfleri hakkındaki nutkunu söylemesi. 1928 Kasım 3: Türk Harfleri Kanunu'nun Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilmesi. 1931 Nisan 15: Gazi Mustafa Kemal tarafından Türk Tarih Kurumu'nun kurulması. 1931 Mayıs 4: Gazi Mustafa Kemal'in 3.kez Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi. 1932 Temmuz 12: Gazi Mustafa Kemal tarafından Türk Dil Kurumu'nun kurulması. 1933 Ekim 29: Gazi Mustafa Kemal'in Cumhuriyet'in 10. Yıldönümünde tarihi nutkunu söylemesi. 1934 Kasım 24: Gazi Mustafa Kemal'e Büyük Millet Meclisi tarafından ATATÜRK soyadının verilmesi kanununun kabul edilmesi. 1935 Mart 1: Atatürk'ün 4. kez Cumhurbaşkanlığı'na seçilmesi. 1937 Mayıs 1: Atatürk'ün çiftliklerini Hazine'ye ve taşınamaz mallarını da Ankara Belediyesi'ne bağışlaması. 1938 Mart 31: Atatürk'ün hastalığı hakkında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin ilk resmi duyurusu. 1938 Eylül 15: Atatürk'ün vasiyetnamesini yazması. 1938 Ekim 16: Atatürk'ün hastalık durumu hakkında günlük resmi duyuruların yayınına başlanması. 1938 Kasım 10: Atatürk'ün ölümü. (Perşembe, saat: 09.05) 1938 Kasım 11: İstanbul Şehir Meclisi'nin olağanüstü toplantı yapması. Saraydaki Cumhurbaşkanlığı forsunun indirilerek yerine yarıya kadar indirilmiş Türk Bayrağı'nın çekilmesi. 1938 Kasım 15: Hükümet Atatürk'ün Ankara'da ebedi istirahat yerine konulacağı 21 Kasım 1938 tarihini ulusal yas günü olarak duyurdu. 1938 Kasım 19:Büyük bir törenle, Atatürk'ün Dolmabahçe'den alınan yüce cenazesi, önce Sarayburnu'na, oradan Zafer torpidosuyla Yavuz zırhlısına götürüldü. Yavuz zırhlısıyla İzmit'e kadar götürülen tabut, oradan Ankara'ya yolcu edildi. 1938 Kasım 20:Atatürk'ün naşı Ankara'ya ulaştı ve Ankara'da Büyük Millet Meclisi önündeki katafalka konuldu. 1938 Kasım 21: Atatürk'ün cenazesinin Etnoğrafya Müzesi'ndeki Geçici Kabre konulması. 1938 Kasım 25: Atatürk'ün vasiyetnamesinin açılması. 1938 Aralık 26: Atatürk'ün "Ebedi Şef" sanıyla anılmasının kabul edilmesi. 1953 Kasım 4: Atatürk'ün Geçici Kabri'nin açılması. 1953 Kasım 10: Atatürk'ün cenazesinin Anıt-Kabir'e nakledilmesi. |










































































Anadolu'dan Doğan Güneş
Atatürk ve 10 Kasım
"Ulusları kurtaranlar yalniz ve ancak öğretmenlerdir."