Οι επιζωγραφίσεις στις φορητές εικόνες είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο, που οφείλεται εν μέρει στον λατρευτικό χαρακτήρα της εικόνας. Οι εικόνες, λόγω της εκτεταμένης χρήσης τους μέσα στην εκκλησία κατά πρώτον δέχονται πολλαπλούς παράγοντες φθοράς και κατά δεύτερον οφείλουν να είναι σε καλή κατάσταση, δεδομένης και της «μεταφυσικής» τους ιδιότητας. Έτσι κατά καιρούς ενδέχεται να δεχτούν τροποποιήσεις για τον καλλωπισμό και τη διατήρηση της λάμψης τους.

Οι αγιογράφοι που δρουν ως «επιζωγραφιστές» πολλές φορές θέλουν να δώσουν τη δική τους πινελιά πάνω στο έργο, κάνοντας προσθήκες, αλλοιώνοντας τη σύνθεση, και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και επαναζωγράφισης με νέο θέμα. Είναι γεγονός ότι η δυσκολία ανεύρεσης υποστρώματος ζωγραφικής έχει πολλές φορές οδηγήσει τους αγιογράφους να βάλουν νέα προετοιμασία σε μία παλαιά εικόνα και να την ξαναζωγραφίσουν από την αρχή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως ό νέος αγιογράφος «πατάει» πάνω στην παλαιότερη εικόνα με σκοπό να τη διορθώσει. Έτσι τα νέα χρώματα μιμούνται τα ήδη υπάρχοντα, χωρίς όμως να ανταποκρίνονται στα αυθεντικά, καθώς αυτά καλύπτονται συνήθως από παχύ στρώμα οξειδωμένου βερνικιού.

Διακρίνουμε δύο βασικές περιπτώσεις επιζωγράφισης: με την απευθείας προσθήκη χρώματος και με την παρεμβολή προετοιμασίας.

Ο εντοπισμός των επιζωγραφίσεων γίνεται αρχικά με οπτική παρατήρηση και ψηλάφηση για την ανεύρεση τυχόν  ανωμαλιών στην επιφάνεια, διαφορές στην υφή ή ενδείξεις μέσα από απώλειες για την ύπαρξη και άλλων ζωγραφικών στρωμάτων. Οι παρατηρήσεις γίνονται πιο ξεκάθαρες με τη χρήση εφαπτομενικού φωτισμού.

Το επόμενο στάδιο είναι η χρήση οπτικών και ραδιοχημικών τεχνολογιών για την καλύτερη ανάγνωση των επιζωγραφίσεων. Οι μη καταστρεπτικές μέθοδοι που προτείνονται είναι:

·         Υπεριώδης ακτινοβολία φθορισμού

·         Υπέρυθρη φωτογράφιση

·         Ραδιογραφία (Ακτίνες Χ)

Στη υπεριώδη ακτινοβολία φθορισμού παρατηρούμε τις επιζωγραφίσεις επιφανειακά, καθώς τα βερνίκια έχουν την τάση να φθορίζουν ενώ το καθαρό χρώμα όχι. Να αναφερθεί ότι η μέθοδος αυτή δεν έχει χρησιμότητα όταν υπάρχει υπερκείμενο στρώμα βερνικιού.

Η υπέρυθρη φωτογράφιση διεισδύει μέσα από τις χρωστικές με διαφορετικούς τρόπους, δίνοντας έτσι περισσότερα στοιχεία για το βάθος της ζωγραφικής και αποκαλύπτοντας σε κάποιες περιπτώσεις στοιχεία για τις επιζωγραφίσεις.

Η περισσότερο όμως διεισδυτική μέθοδος είναι αυτή της ραδιογραφίας ή ακτινογραφίας Χ, όπου οι ακτίνες Χ προβάλλουν τα στοιχεία της εικόνας σε όλο το βάθος κατά μοριακό βάρος. Στοιχεία με μεγάλο ΜΒ όπως τα μέταλλα εμφανίζουν μεγάλη απορρόφηση, επομένως εμφανίζονται σαν λευκή εικόνα. Σημαντικό είναι να διακρίνουμε τις διαφορές μεταξύ της πραγματικής εικόνας και της ραδιογραφίας, στα σημεία των επιζωγραφίσεων.