Wiel
Is new age (VolZin, 2S augustus) niet het wiel
opnieuw aan het uitvinden?
In de jaren dertig hadden Freud en Einstein
een dispuut over de emancipatie van religie. Volgens Freud zou religie
evolueren tot filosofie en ethiek. Einstein stelde daar tegenover dat
emancipatie geen verandering van handelen is, maar vernieuwing vanuit de
traditie. In deze vernieuwing zullen wel bepaalde oude ideeën als een 'oude
huid' achtergelaten worden, maar de kern blijft onaangetast.
Rudolf Otto blijft met zijn beroemde werk Het heilige bij voortduring de bron voor het doorgronden van het heilige. Eliade heeft dat werk aangevuld met zijn welhaast even beroemde antwoord Het heilige en het alledaagse. De joodse filosoof en ethicus Abraham Joshua Heschel laat ons zien hoe het heilige zich in de tijd kan manifesteren.
Het heilige is soeverein, het laat zich niet exclusief opeisen door welke overtuiging dan ook. Het is vermoedelijk het claimen van die exclusiviteit die velen ertoe brengt om hun kerk te verlaten. Maar laten we oppassen het kind niet met het badwater weg te gooien. De mens is een historisch wezen, mede gevormd door zijn omgeving, die voor de meesten hier wel joodschristelijk/humanitair is. Laten wij het goede toch vooral bewaren en vanuit dat goede verder groeien.
Julia Boulanger, per email
VolZin[22 SEPTEMBER 2006]