AiLENiN KiŞiLiK GELiŞiMiNE ETKiLERi

Çocuk iyi ve kötü örnekleri ilk defa aile fertlerinden görür. Aile hayatının temeli sevgiye, güvene, bağlılığa ve karşılıklı anlayışa dayanır. Böyle bir aile yuvası çocuk eğitiminde en elverişli çevredir.

Aîle etkilerini şu şekilde sıralayabiliriz:

1- Anne-babanın etkisi (otorite)

2- Aileyle birlikte oturan varsa diğer yetişkinlerin etkisi (nine, dede, hala)

3- Hizmetçilerin,bakıcıların etkisi

4- Ailedeki çocuk sayısı ve sırasının etkisi

5- Aile hayatındaki düzensizlikler. ( Anne veya babanın hastalanması, ölümü, birinin uzun süre diğerlerinden ayrı kalması, anne ve baba arasıdaki geçimsizlikler, ayrılma ve boşanmalar, üvey anne veya babanın çocuğa etkisi)

6- Çocuklar arasında ayrım yapmak

7- îlgisizlik dayak ve cezalar

8- Hatalı eğitim, sayılabilir.

Kazandırılacak davranışlar

Oyunlar toplu eğlenceler bakımından da aile çocuğa örnek olmalıdır. Piknikler, Sporlar, Okuma ve Müzik bir ailenin üyeleri arasındaki bağı kuvvetlendirir .Evde ve okulda çocukların yetenekleri, güzel davranışları, örnek ve zekice söylediği bir söz değerlendirilmeli, el becerilerinin gelişmesi için bozulan, kırılan eşya ve araçları onarmasına fırsat vermelidir .Çocuklar ve ergenler niçin yalan söylerler? Birçok neden bulabiliriz. Korku azar gibi bir takım üzücü olaylardan kaçınma arzusu, gerçeğin tam olarak ne olduğunu bilmemekten gelen heyecan, başka bir yalancıya benzeme, bencillik, gerçekte olduğundan daha mert ve akıllı, saygıdeğer görünme isteği, kuruntu gibi nedenler sıralanabilir.

Küçük yaştan başlayarak çocuğun yaptığı her yanlış işi göze batmadan önce itiraf etmesi sağlamalıdır. Tekin ve yapıcı bilgiler verilmelidir. Belki çocuğun yalanları zararsız gibi görülebilir, önemsenmezse büyüdüğünde yalanlar devam ederse karakterinin zayıflamasına neden olur. Yalancılığın alışkanlık haline gelmesinde en büyük faktör; çocukların yanında yetişkinlerin sık sık yalana başvurmalarıdır. Bu nedenle çocukların yanında büyüklerin göz göre göre yalan söylememeleri, konuşmalarına dikkat etmeleri gerekmektedir. Çocuklar büyükleri örnek alırlar. Yetişkinlerin yalan söylemekten çekinmediklerini gören çocuk zor durumdan kurtulmak için, bazen de övünmek için yalana başvurmayı alışkanlık haline getirebilir.

Okuma Alışkanlığı

Çocuklara okuma zevkini aşılamalı ve okuyacakları kitapları dikkatle seçmeliyiz. Anne-baba kitap okuma konusunda, kendileri çocuklarına yol gösterecek yeterlikte bulamayabilir. Bu durumda kütüphanelerden yararlanılabilmelidir. Çocuklar eline geçen her kitabı okuyacaktır. Dikkatli bir öğretmen öğrenciye iyi kitapları tanıtmalı, çocuk kendi başına buyruk bırakılmamalıdır .Aile öğretmenin tavsiye ettiği kitapları incelemeli, gözden geçirilmeli kendiside okumalı fîkir edinmelidir. Eve dergi, gazete almalı büyüklerin bunları okumalı davranışlarıyla çocuğa örnek olmalıdır. Bu gün çocuklara yönelik seviye dergileri yayınlanmakta gazetelerde çocuk sayfalarına yer verilmektedir. Bunlar gözden geçirilmelidir. Sürümü yüksek tanımmış bir dergi veya gazetedeki hikayeleri çoğu faydalı olmaktan çok zararlı olabilecek durumda olabilir. îlkin kendimiz dikkatle gözden geçirmeliyiz ana-baba ve öğretmen olarak göz alıcı bir kapağa güvenerek çocuğumuzun eline tutuşturuvermekten kaçınmalıyız.Öğrencilere boş zamanlarında kitaplardan yararlanma alışkanlığı kazandırmalıdır. îhtiyaç duydukları kitapları ve konulan arayıp bulma yollan kendilerine öğretilmelidir. Bu konuda her şeyden önce onların okuma eğilimlerinin saptanması gerekmektedir kimi çocuklar basit serüven kitaplarından kimileri masallardan, resimli hikayelerden hoşlanır. Kimileri ise rastgele okumalarla yetinirler. Okumaktan kaçanlara sevebilecekleri kısa yalın kitaplar verilmelidir. Öbürlerine eğilimlerine göre derece derece üstün eserler seçilir. Okuma sevgisi kazandırmanın bir diğer yolu da çocuğa ilgi duyacağı bir hikaye, masal veya yazıyı çocuğa fark ettirmeden büyüğün okuması bunu daha sonra çocukla sohbeti sırasında anlatması beğendiyse bunu temin edeceği söylenmeli sürpriz bir hediye olarak da verilebilir. Bunun terside uygulanabilir, Çocuk okuduktan sonra anlatması istenir.Okuma sevgisi ödev olarak verilebileceği gibi ilgi uyandırıcı meraklandırıcı yönleriyle de aşılanabilir. Odasında bir kitaplık kurması sağlanmalıdır. Kitap listesi yapması okuduğu, okumadığı kitapları tespit etmesi istenmelidir.

ANA-BABAYA NOT:

• Ödevin yapıldığı saatte çocuğun dikkatini dağıtacak(TV,radyo)gibi bir etken olmamasına özen gösterin.
• Birden çok çocuğunuz varsa çocuklarınızın ödevlerini farklı odalarda yapmalarını sağlayın.
• Çocuğunuz ödevini yaparken yardıma hazır olduğunuzu belirtin;arada bir yanına giderek övgü dolu ve yüreklendirici sözler söyleyin.Ama hiçbir zaman çocuğunuzun yanında sürekli kalmayın.
• İçten ve gerçek bir çaba göstermişse,bir-iki yanlışı bile olsa,başarılı olduğu bölümü vurgulayın,nerede daha fazla çaba göstermesi gerektiğini bırakın sınıfta öğretmen söylesin.
• Çocuk adına onun ödevini arkadaşından öğrenerek,onun yerine yapmayın.Gerektiğinde okula ödevsiz gidebilir.Bu durumda öğretmene karşı savunmasını kendisi yapabilir.
• Yanlışı yüzünden çocuğa ödevini yeniden yaptırmayın.Elinden geleni yaptığı halde ödevini tekrar yapmak zorunda kalan çocuk,kendisini haksızlığa uğramış ve cezalandırılmış hisseder.
• Ödevini yaptıktan sonra çocuğu ödüllendirin.En güzel ödül onaylamak ve övmektir.En sevdiği faaliyete izin vermekte bir başka ödüldür.
• Okul ödevini gereken dikkat ve çabayı göstererek bitirdikten sonra dışarı çıkıp oynayabilmesine ya da ev içinde istediği bir etkinliğe olanak tanıyın,ama bitirmeden buna izin vermeyin.