A-UYGULAMA ÖNCESİ

Perkeyi döşetmeyi düşündüğünüz tarihten en az iki hafta önce, döşenecek mekana koyunuz. Eğer parkeleriniz ambalaj içindeyse mutlak surette amlajından çıkartınız. Parke döşenecek zeminin düzgünlüğünü ve kurluğunu expertize kontrol ettiriniz. Zemin; istenilen kuruluk düzeyine gelmeden parkenizi döşetmeyiniz.

B-UYGULAMA ESNASINDA

Parke uygulanacak ortam ısısının 15 C 'den az olmaması önerilir. Parkenizi solvent veya poliüretan esaslı tutkal ile uygulatın. Su esaslı tutkal kullanmayınız. Döşeme işlemi bittikten sonra, en az bir hafa sistre ve cila işlemi yapmayınız. Bu bekleme esnasında, parke yüzeyini korumak için kesinlikle örtü kullanmayınız..

C- PARKE DÖŞEYECEĞİNİZ ŞAP ZEMİNİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

Şap oldukça sıkı olarak dökülmüş olmalıdır. Çekiç ile şapın üzerine vurarak veya çivi veya benzeri ucu sivri bir malzemeyi şapın üzerine sürterek, zeminin sıklığı ve ve yüzeyin sertliği hakkında bilgi sahibi olabiliriz. Bu vasıftaki şapı elde etmek için, şapın 400 dozda düşük olmaması gerekir. şapın yüzeyine çekiç ile vurulduğunda iz kalmamalı ve çivi gibi maddelerle şapı çizmeye çalıştığımızda da şapın yüzeyinde derin izler ve aşırı toz oluşturmamalıdır. Eğer şap aşırı derecede tozlanma yapıyorsa tutkal uygulama öncesi ,tozlanmayı kesecek bir astar malzeme uygulanmalıdır.

Şap yeterince dinlendirilmiş ve kuru olmalıdır. Çimento bazlı hertürlü şap en az 30 gün dinlendirilmelidir. şap içindeki nem oranı, yüzeyden en az 2 -3 cm derinliğe inerek kontrol edilmelidir. GANN tipi higrometre ile ölçüldüğünde, çimento esaslı şapın azami nem değeri 30 olmalıdır. Nem oranı bu değere düşmeden, kesinlikle parke uygulamayınız. Ancak bu sureler kesinlikle bağlayıcı olmayıp, bağıl nem; mekanın ısıtılması ve havalandırılması, şapa eklenen katkı malzemeleri gibi değişik faktorlere göre değişiklikler gösterir. Şapın rütübeti istenilen değere düşmeden parke döşenmesi gerekiyorsa, mutlak surette rutubeti engelleyecek kimyasal tedric malzemeleri kullanılmalıdır. şapta çatlak olmamalıdır. şapın kuruma süreci içinde yüzeyde oluşan küçük çatlaklar kabul edilebilir çatlaklardır. Bunun dışında oluşan hertürlü çatlaklar tamir edilmelidir. Bunun için özellikle çatlaklar, V şeklinde açılmalı ve sentetik reçine katkılı harç ile doldurulmalıdr. şap üzerinde aşırı seviye farkı olmamalıdır. Parke döşenecek zemin yeterince düz, dalgasız ve kendi içinde aşırı seviye farklılıkları göstermemelidir. Düz ve uzunca bir lata ile yapılan kontrol değerleri içinde kalan seviye kabul edilebilir azami değerlerdir. Parke döşenme aşamasında iyi bir netice almak için 4 metre boyunca bir aluminyum mastar ile değişik yönlerde yapılacak olan bir seviye konrolunde hiçbir noktada 9/10 mm yi aşan seviye farklılıkları görülmemelidir. şap fazla pürüzlü olmamalıdır. Parke döşenecek şapın aşırı derecede pürüzlü olması, aşırı bir yapıştırıcı sarfiyatına sebep olaceği gibi, buna bağlı olarak yapışkanın kuruma süresini de uzatacaktır. Tavsiye edilen şap kalitesi "ahşap mala perda" tabir edilen yüzeydir.

Şap temiz olmalıdır. Parke döşenmeye başlanmadan önce şapın yüzeyi iyice temizlenmelidir. şap üzerinde herhangi bir sebeple kalmış olan alçı, çimento yığınları çelik bir spatula ile temizlenmelidir. şap üzerine damlayan hertürlü yağlı malzeme, boya vs.. şapa nufuz etmeden temizlenmelidir. Yapıştırma işlemi başlamadan önce zemin nemli bir bezle silinmeli veya elektrikli süpürge ile süpürülmelidir. yukarıda belirtilen hususların kontrolü basit araçlarla sağlanabilir. Nem oranının higrometre ile tesbit edilmesi dışında tüm diğer kontroller parkeyi döşeyecek ustanın bilgi ve tecrubesine bağlıdır.

MASİF BOY PARKELERDE ZEMİN HAZIRLIĞI

Boy parkelerin uygulanması düşünülen mekanlarda zemin hazırlığı son derece önemlidir. Yüksek kalitede şap dışında, uzun boy parkeler için tercih edlilen zemin hazırlıkları şunlardır. şapın arasına kadran yerleştirmek, talaşlı şap dökmek, şap veya kaba beton üzerine MDF, sunta, kontratabla yerleştirmek,şap veya kaba beton üzerine ahşap kontruksiyon hazırlamak. Kadran yerleştirme metodu seçilecek ise şu ayrıntılara dikkat eilmesi gerekir; Kadranlar 25- 30 cm aralıklarla dizilmelidir. Bu mesafe kullanılacak olan parkenin uzunluğuna göre değişebilir. Kadranlar parke döşeme yönüyle 90 C açı yapacak şekilde olmalıdır. Dökülecek olan şap en az 3-4 cm . kalınlıkta olmalıdır. Kadranlar mümkünse düz lata yerine, eş kenar yamuk (trapez) profili olmalıdır. kadranlar için tercih olan ağaçlar, mümkünse olduğunca kuru çam veya kestanedir.

PARKE DÖŞENECEK ORTAMDA OLMASI GEREKENLER

Kullanılacak olan parkenin nem oranı, 8-12 arasında olmalıdır. Tüm su tesisatı gözden geçirilmelidir, herhangibir nedenden dolayı meydana gelen su sızıntıları mutlak surette giderilmelidir. Ahşabın en büyük düşmanı nem ve doğrudan su temasıdır.

Seçilen zemin tipi her ne olursa olsun, mutlak surette zeminin seviyesi her noktada aynı olmalıdır. Parke döşenecek ortam ısısının 15 c civarında olması, tutkalın daha kolay ve kısa sürede donması için tercih sebebidir. Boya sonkatı dışında herhangibir tamirat, alçı, sıva vb. gibi inşaat ve dekorasyon işleminin kalmaması sağlanmalıdır. Parke döşenecek mekanın tüm doğramaları ve pencere camları takılı olmalıdır. Parke uygulanacak zemin şap esaslı ise, şap en az 3 cm kalınlığında ve kuru olamlıdır. şapın kuruluğu konusunda tereddütünüz varsa higrometre ile şap nemini ölçtürünüz. şapın sertleşmesi Yeni şap uygulandıktan donra şapın sertleşmesi bir kaç gün içinde gerçekleşir. Ancak üzerine doğrudan parke uygulanabilecek kuruluğa ulaşması için mevsim şartlarına ve diğer faktörlere bağlı olarak, en az 30-45 güne ihtiyaç vardır. İyi kurumayan şapın üzerine uygulanan parke, kısa sürede şaptaki nemi emer ve bunun sonucunda şişer. Parke döşeme işlemi bittikten sonra, enaz 2-3 haftalık bir süre geçmeden, sistre ve cilalama işlemlerini yaptırmayın. Unutmayın ki ahşap,yaşayan bir malzemedir ve uygulandığı ortamın nemine ısısına göre azda olsa bası ufak tefek hareketlenmeler gösterebilir. Sistre ve cila işlemleri parke döşeme işlemlerinden hemen sonra yapılırsa parkenin, gözenekleri zımpara tozu ve cila ile kapanacağından ağaç, ortamın ısı ve nemine daha uzun surede uyum sağlayacak ve eğer ortam nemi parke neminden fazla ise muhtemelen parke yüzeyinde, küçük iç bükey toplanmalar olacaktır.

PARKE UYGULAMASI SIRASINDA KARŞILAŞILAN ÖNEMLİ BİR SORUN : PARKENİN ŞİŞMESİ VEYA ZEMİNDEN AYRILMASI

Uygulama esnasında veya sonrasında meydana gelebilecek en büyük sorun masif parkenin yapıştırıldığı zeminden ayrılması ve şişmesidir.

Parkenin yerden ayrılması veya şişmesinin genelde tekbir nedeni vardır. Ancak bazan parkeyi uygulayan ustanın belli başlı şartları yerine getirmemesi, zeminin istenen özelliklere sahip olmaması veya ustanın işi çabuk bitirmek için acele etmesi de arzu edilmeyen bu arızanın meydana gelmesine sebep olur. Parkenin yapıştırıldığı zeminden ayrılması veya şişmesine sebep olan belli başlı faktörler şunlardır;

• Parkenin aşırı derecede kurutulmuş olması,
• Kullanılan tutkalın çok beklemiş olması,
• Zeminin zayıf ve kalitesiz olması,
• Zeminin yeterince temiz olmaması,
• Zeminin aşırı nemli olması.

Parkenin yerden ayrılması veya şişmesi, tutkalın kuruması ve priz yapması sırasında olabilecek gibi, parkenin üzerine uygulanan cilanın kuruması ve sertleşmesi esnasında da olabilir. Eğer şişme veya zeminden ayrılma döşeme işlemini takip eden ilk 10 saat içinde oluşmuş ise ; bunun tek nedeni, parkenin aşırı bir nem emmiş olmasıdır. Bu nemin nedeni parkenin iyi kurumaması ve/veya gereğinden fazla, hatalı tutkal kullanılması olabilir. Parkenin aşırı derecede kurutulmuş olması da bu sureci hızlandırabilir. Döşenecek olan parkenin nemi %8-12 arasında olmalıdır.

Eğer parkenin nem oranı bu yüzdelerin çok altında ise, parkenin zemindeki ve/veya tutkaldaki nemi emmesi, tutkalın kuruma ve priz yapması süresinden çok daha hızlı olacak ve doğal olarak parke zeminden ayrılacaktır. Tutkaldan kaynaklanacak problemlerin tamamen önüne geçmek için (özellikle uzun boy parkeler için), mutlak surette poliüretan esaslı tutkal kullanılması tavsiye edilir. Su bazlı kullanılan uygulamalarda (sadece kısa boy parkeler için tavsiye edilir- ahşabına göre değişiklik arz eder), gereğinden fazla miktarlarda tutkal kullanımı parkelerin altına su dökmek ile eş değerdir. Parke döşenmesi esnasında su bazlı tutkal sarfiyatının 600-800 gr./m2 geçmemesi gerekir. Tutkal hiçbir zaman şap bozukluklarını gideren dolgu malzemesi olarak kullanılmamalıdır. Parkenin zeminden ayrılması veya şişmesi cilalama işleminden hemen sonra meydana gelmiş ise bunun nedeni zemin şapının dozajında dökülmemiş olması, şapın yeterince temiz olmaması veya kullanılan tutkalın gereğinden fazla bekletilmiş olmasıdır. Bekletilen tutkal yüzeysel olarak sertleşmeye başlar ve üzerinde yapışma işlemini engelleyen kuru bir tabaka oluşur. Cila işlemi, parkenin üzerinde oldukça önemli bir gerilime sebep olacaktır. Dolayısıyla kötü bir zemin ve/veya bekletilmiş tutkal ile uygulanan parke zemine gerektiği gibi yapışmayacak ve cila işleminin sebep olduğu aşırı gerilimin nedeni ile zeminden ayrılabilecektir.

POLİÜRETAN ESASLI TUTKALLARDA DİKKAT EDİLECEK ESASLAR:

Poliüretan esaslı tutklalar ile su veya solvent esaslı tutkallar arasındaki en önemli fark, malzemelerin kap ömrüdür. Su veya solvent esaslı tutkallarda, ambalaj açılıp tutkalın zemine tatbikinden sonra, kuruma süreci başlar. Zemine tatbik edilen tutkalın yüzeyinde oluşan kabuk, üzerine parke tatbik edildiği zaman; patlayarak tutkal açığa çıkar. Ancak iki bileşenli poliüretan esaslı tutkallarda, karışım yapıldıktan sonra süre tutkalın tüm kütlesinde aynı anda başlar. Karışım yapıldıktan sonra kab ömrü kısa olan tutkallar; zemine tatbik edildiğinde, eğer üzerine parke yapıştırma işlemi geciktirilir veya tutkal kabında fazla bekletilirse, tutkal kesinlikle işlevini yerine getiremez.

YERDEN ISITMALI ZEMİNLERDE MASİF PARKE UYGULAMASI

Parke yakın geçmişe kadar bazı kalitesiz ve standart dışı imalatlar yüzünden, genellikle sorunlu malzeme olarak tanınmış ve bundan dolayı uygulamada pek fazla rağbet görmemiştir. Son zamanlarda ise, özellikle ithal lamine parkelerin (çok katlı ahşap ve orta katmanı mutlak surette HAVEA türü ahşap kullanılanından) tüketiciye tanıtılmasından sonra, yerden ısıtmalı sistemlerde masif parkenin kesinlikle uygulanmaması gerektiği yönünde yanlış ve haksız bir düşünce oluşmuştur. Yerden ısıtmalı sistemlerde serpantinler içinde dolaşan sıcak suyun ulaşabileceği ısı teorik olarak 60 C derece civarındadır. Bu ısı serpantinleri çevreleyen koruyucu şap tabakasına 45 C derece dolayında aktarılır. şaptaki bu ısı ise; üzerinde yürünen taban malzemesine, malzemenin cinsine göre ve ulaşılmak istenen ortam ısısına bağlı oalarak 24 C ila 30 C arasında aktarılır. Parkede kaliteyi etkileyen en önemli faktör, ahşabın kuruluk derecesidir. Parke imalatı için kullanılan ahşap mutlak surette önce açık havada bekletilip, hava kurusu tabir edilen kuruluğa getirildikten sonra kurutma fırınlarında % 7 mertebesine düşünceye kadar suni olarak kurutulmalıdır. Kurutma fırınlarındaki süreç içinde, parke taslaklarına uygulanan ısı 70 C'ye kadar çıkar. Bu işlem sırasında kurutmadan dolayı ahşapta meydana gelen dönme, çatlama vb. arızalar fire olarak ayrıldıktan sonra, geriye kalan sağlam parçalar parke imalatına verilir.

Diğer bir ifade ile; parke yapımında kullanılan ham malzeme, yerden ısıtmalı sistemde maruz kalabileceği ısının çok üstünde bir ısıda kurutulur. Parke imalatına geçilmeden önce de, %7 mertebesinde kurutulan ahşap; mevsim şartlarına ve ahşabın cinsine bağlı olarak, 10-20 gün civarında tekrar ortam rutubetine gelmesi için dinlendirilir.Bu dinlendirilme süreci sırasında ham ahşap, denge rutubetine ulaşır ve daha sonra harici bir suni rutubetlenme olmadığı sürece, herhangi bir şekil bozukluğuna uğramadan ortamın +/- rutubetine uyum sağlar.

Kaldıki; pencere veya balkon kenarı gibi parkenin doğrudan güneş ışığına açık olduğu yerlerde, parke yüzeyinde oluşan ısı yaz aylarında rahatlıkla 30-35 C lere ulaşır. Sonuç olarak parkenin çalışması ile söz konusu parkenin döşendiği ortamın hangi metodla ısıtıldığı arasında, doğrudan bir ilişki kurmak ve yerden ısıtmalı zeminlerde masif parkenin kullanılmaması hükmüne varmak doğru değildir. Ancak uygulama öncesi ve sonrasında bazı husulara dikkat etmek gerekirki; aşağıda izah edilen bu hususlar sadece masif parkeler için geçerli olmayıp, iyi bir netice alabilmesi için lamine parke uygulamasında da dikkate alınmalıdır.

Dikkat edilmesi gereken hususların başında serpantinler ile şap tabakasının yüzeyi arasında en az 3 cm lik bir kalınlığın olmasıdır. Bu kalınlığın altındaki şap, yerden ısıtma olsun veya olmasın sağlıklı bir netice vermez. Koruyucu şap kuruduktan sonra, parke uygulamasına geçmeden önce yerden ısıtmalı sistemini çalıştırmakta büyük fayda vardır. Bunun neticesinde şap tamamen kuruyacak ve ayrıca şap yüzeyinde oluşabilecek büyük çatlamalar tesbit edilebilecektir. şap üzerindeki yüzeysel çatlamalar büyük boyutlara ulaşmış ve zeminden koparak oynamalara sebep verecek hale gelmiş ise, mutlak surette gerekli tamirat yapılmalıdır. şap yüzeyinde oluşması muhtemel yüzey çatlamaların, asgariye indirmek için tavsiye edilen usul; yerden ısıtma sistemi içindeki suyu 35 C civarında ısıtarak, şap rutubetini kontrollü bir şekilde istenen seviyeye indirmektir. Bu işlem bittikten sonra, ısıtma kapatılıp, şap 2-3 gün dinlendirilmelidir. Parke döşeme işlemi bittikten sonra, sistem birkez daha çalıştırılmalı ve ısı günde 3-5 C arttırılarak ulaşması amaçlanan azami ısıya getirilmelidir. Sistre ve Cila işlemi ise bu süreçten sonra yapılmalıdır. Parke döşenmesi esnasında dikkat edilmesi gereken diğer önemli esas ise; kullanılacak olan tutkalın mutlak surette yerden ısıtmalı sistemlere uygun bir tutkal olmasıdır. Tavsiye edilen tutkal 2 bileşenli poliüretan tutkal olup, su esaslı tutkal kesinlikle kullanmamalıdır.

AVRUPA PARKE ÜRETİCİLERİ FEDERASYONUNUN (FEP) YERDEN ISITMALI ZEMİNLERDE PARKE UYGULAMASI İÇİN TAVSİYELERİ

Parke zemin kaplamaları, yerden ısıtmalı zeminlerde kullanılmak için ideal malzemelerdir. Hem yere yapıştırmalı masif, hemde yüzer sistem lamine biçimindeki uygulamaların ikisi de mümkündür. Yüzer sistemin uygulandığı durumlarda ısı kaybının daha fazla olacağı kabul edilmelidir. Her iki uygulama durumunda da, aşağıdaki kurallara ve imalatçı uyarılarına uyulmalıdır. Sadece sağlık ile ilgili nedenler göz önüne alındığında bile, yüzeydeki azami ısı 26-27 C yi geçmemelidir.( azami ısı 30 C)