Digitale fotografie

In deze sectie kunt u zoeken naar begrippen die te maken hebben met digitale fotografie. Uitgebreide en actuele informatie over de mogelijkheden en specificaties van de vele merken en typen camera's krijgt u door vergelijkende testrapporten te lezen. De Consumentenbond en medewerkers van computertijdschriften voeren regelmatig dergelijke testen uit en publiceren de resultaten in hun magazines. In zo'n testrapport kunt u de onderlinge verschillen goed vergelijken.

Bij de aankoop van een digitale camera komt u de volgende punten tegen:

Resolutie en megapixels
Beeldsensor
Het geheugen
LCD-scherm en zoeker
De lens
Batterij of accu
Optische zoom en digitale zoom
Instelmogelijkheden
Foto's overzetten naar computer
Foto's overzetten van camera naar computer
Scanners
Foto-cd-rom

Resolutie en megapixels

De resolutie van een digitale camera wordt uitgedrukt in pixels. Een pixel is een beeldpunt. Hoe meer beeldpunten, hoe gedetailleerder de foto. De resolutie van een camera is dus in feite de hoeveelheid beeldpunten ofwel detail die het apparaat kan vastleggen. Fabrikanten schermen vaak met het aantal megapixels van hun digitale fotocamera's. De prijs van een camera stijgt met de hoeveelheid megapixels. Voor uw keuze is het interessant om te bedenken wat u wilt met uw digitale foto's. Wilt u uw digitale foto’s op groot formaat kunnen afdrukken? Dan heeft u een camera met veel megapixels nodig. Wilt u de foto’s alleen gebruiken op het internet, of heeft u voldoende aan kleine afdrukken, dan kunt u met aanzienlijk minder pixels toe.

Resolutie en afdrukgrootte

Hoe meer beeldpuntjes (pixels) een foto heeft, hoe groter de afdruk die u kunt (laten) maken op een goede kwaliteit (300 DPI).
In de onderstaande tabel ziet u het verband tussen de resolutie en de maximale afdrukgrootte:

De opnames die u maakt met een digitale camera worden vastgelegd door de beeldsensor, de CCD (Charge-Coupled Device). De CCD is een chip die bestaat uit lichtgevoelige elementen. Deze chip zet binnenkomend licht via een ingewikkeld procedé om naar een digitaal signaal. Dat signaal wordt opgeslagen in het geheugen van de camera. Belangrijk punt bij CCD's is het aantal kleurtinten dat deze kan onderscheiden en de kleurkwaliteit. Hoe beter de kwaliteit van de CCD, hoe hoger de prijs. Een goedkopere, kwalitatief mindere variant op de CCD is de CMOS-chip.

Het geheugen

De meeste digitale camera's worden geleverd met een standaard geheugenkaartje waarop u niet zo heel veel foto's kunt vastleggen. Dat kan onhandig zijn als u veel foto's wilt maken op een dag en niet tussentijds het kaartje kunt legen. De capaciteit van het meegeleverde geheugenkaartje is dus van belang. Wilt u het geheugen van uw digitale camera uitbreiden? Let er dan op dat het geheugenkaartje in de camera gewisseld kan worden voor een exemplaar met meer opslagcapaciteit.

Geheugen
Het standaardgeheugen is de hoeveelheid geheugen die u bij aanschaf van de digitale camera krijgt. Bij sommige typen goedkopere camera's is er alleen een intern geheugen. Bij andere wordt er gewerkt met geheugenkaarten. Zo'n geheugenkaartje is een beetje te vergelijken met een ouderwets fotorolletje: is het geheugenkaartje vol, dan moet dit worden vervangen door een lege geheugenkaart om door te kunnen gaan met fotograferen. De foto's van een vol geheugenkaartje brengt u over naar uw computer, waarna u het geheugenkaartje kunt wissen. U kunt op deze manier uw geheugenkaartjes eindeloos blijven gebruiken, dit in tegenstelling tot het ouderwetse rolletje.
Deze kaartjes hebben meestal een opslagcapaciteit tussen 512 MB en 1 GB of zelfs aanzienlijk meer. Dit zijn de meest gebruikte geheugenkaartjes:

Smartmedia card	Memory stick	Compactflash card

Besparing van geheugen
Hoe meer capaciteit het geheugenkaartje heeft, hoe meer foto’s er opgeslagen kunnen worden. En hoe hoger de resolutie van de foto des te minder foto’s kunt u opslaan. Om geheugen te sparen kunt u de camera op een lagere resolutie instellen, dit heeft echter wel consequenties voor de afdrukkwaliteit. Daarom is het van belang om vooraf te bepalen waar u de foto's voor wilt gebruiken. Wanneer u de foto’s op uw internetpagina wilt zetten, dan is een lage resolutie goed genoeg om uw foto’s op te slaan. Wanneer u de foto’s op groot formaat wilt afdrukken, zult u een hoge resolutie moeten aanhouden.

LCD-scherm en zoeker

Een LCD-scherm is handig om als 'zoeker' te gebruiken en om de gemaakte foto's direct te kunnen bekijken. Nadeel van een LCD-scherm is het hoge energieverbruik en de soms matige weergave, bijvoorbeeld in zonnige weersomstandigheden. Een combinatie van een zoeker en een LCD-scherm is praktisch. U bent dan niet afhankelijk van de weergave van het LCD-scherm.

De lens

Voor digitale camera's zijn inmiddels speciale lenzen ontwikkeld waarbij het licht zo recht mogelijk op de CCD valt. Daarmee wordt het eerdere bezwaar van minder goed belichte hoeken en randen op digitale foto's, opgelost. Ook hier geldt: hoe beter de lens, hoe duurder de camera.

Batterij of accu

Digitale camera's verbruiken flink wat energie, zeker als u gebruik maakt van het LCD-scherm en/of van een eventuele filmfunctie. Voorkeur gaat daarom uit naar een camera met oplaadbare batterijen of een accu die u buiten de camera kunt opladen. Als u beschikt over een dubbele set kunt u gewoon doorgaan met fotograferen terwijl de batterij of accu opgeladen wordt.

Optische zoom en digitale zoom

De meeste digitale camera’s hebben niet zoals een gewone camera, verwisselbare lenzen. U kunt dus niet een andere lens op de camera plaatsen om een groot zoombereik te krijgen en beelden dichtbij te halen. Daarom moet het hele zoombereik door de camera zelf geregeld worden. Voorkeur gaat uit naar de optische zoom. Bij een optische zoom wordt de beeldhoek aangepast en gebruikt de camera bij elk zoombereik de volledige resolutie. De kwaliteit van de foto blijft gelijk. Een andere vorm is de digitale zoom. Daarbij wordt het beeld als het ware elektronisch opgeblazen, maar daardoor verliest het scherpte.

Instelmogelijkheden

Net als bij 'gewone' camera's bestaan er ook bij digitale camera's grote verschillen in instelmogelijkheden. Laat u bij uw keuze leiden door uw eigen wensen en ook vooral door het gebruiksgemak van een camera. Advies is om vóór aankoop uitgebreid te laten demonstreren hoe de camera werkt, welke mogelijkheden er zijn en dit vooral ook zelf uit te proberen. Sommige camera's hebben een menu-gestuurde bediening. Op het LCD-scherm kunt u dan bepaalde instellingen activeren. Niet iedereen vindt dat handig. Bekijk zelf of u dat prettig vindt.
Let er ook op dat een eventueel menu en de bijgeleverde handleiding in een taal is opgesteld die u begrijpt.

Foto's overzetten naar computer

De meeste digitale camera's zijn tegenwoordig voorzien van een USB-aansluiting of Firewire-aansluiting. Deze aansluitingen zijn ook op de meeste computers aanwezig. Bestanden vanaf de camera naar de pc overzetten, gaat heel snel door middel van een kabeltje tussen deze aansluitingen. Andere mogelijkheid is het geheugenkaartje van de camera in een speciale kaartlezer plaatsen die met de pc verbonden is. In nieuwe typen computers zijn dit soort kaartlezers vaak al ingebouwd in de pc.

Foto's overzetten van cam

era naar computer

U kunt foto's op verschillende manieren vanaf de camera naar de computer overzetten. Bij een camera met een USB-aansluiting wordt altijd een kabeltje meegeleverd waarmee u de verbinding tussen de pc en de camera kunt maken. Het smalle stekkertje stopt u in de camera, het bredere stekkertje in de USB-aansluiting van de computer. U kunt de foto's nu rechtstreeks in een fotobewerkingsprogramma binnenhalen.

In Windows XP en Windows Vista worden de meeste camera's zelfs direct herkend. In dat geval kunt u bestanden op de gebruikelijke Windows-manier gemakkelijk kopiëren naar de vaste schijf. Bij oudere Windows-versies heeft u de software nodig die bij de camera is geleverd.

Als u het geheugenkaartje uit de camera kunt halen, en u beschikt over een kaartlezer waar u het kaartje in kunt stoppen, kunt u ook de volgende werkwijze aanhouden: U haalt het geheugenkaartje uit de camera:

U doet het kaartje in een kaartlezer die via de USB-poort met uw computer is verbonden: In Windows XP en Windows Vista wordt zo'n kaartlezer gezien als externe schijf of verwisselbare schijf. Met de gebruikelijke Windowshandelingen kunt u nu de bestanden op het kaartje kopiëren naar de vaste schijf. Bij oudere Windows-versies heeft u de software nodig die bij de camera is geleverd.

Heeft u een laptopcomputer, dan kunt u de foto's binnenhalen met

 een adapter waarin het kaartje past: Bij camera's die geen geheugenkaartjes hebben, of bij webcams, kunt u de foto's alleen via een USB-kabeltje naar uw computer overbrengen.

 

 

Scanners

Om bezig te zijn met digitale fotobewerking, heeft u niet per se een digitale camera nodig. U kunt zelf digitale fotobestanden 'maken' door uw afgedrukte foto's te scannen. Ook negatieven en dia's kunt u met een speciale scanner omzetten naar digitale bestanden.

Flatbedscanner
De meest verkochte scanners zijn zogenaamde flatbed-scanners. Daarbij legt u de foto op een glazen plaat en wordt de foto ingelezen door een apparaatje dat er onderdoor beweegt. Net als bij digitale fotocamera's wordt ook bij scanners over resolutie gesproken. Hier wordt als maat het aantal dots (puntjes) per inch genomen. Deze maat wordt aangeduid als DPI. Hoe meer DPI, hoe scherper en gedetailleerder de foto wordt gescand. Naast de resolutie is de zogenaamde kleurdiepte van belang: het aantal kleuren dat de scanner kan onderscheiden. De kwaliteit van een scanner is afhankelijk van de resolutie, de kleurdiepte en de snelheid waarmee wordt gescand.

Negatief- en diascanners
Sommige flatbedscanners zijn ook geschikt voor het scannen van dia's en negatieven. Daarvoor is in de klep een extra lamp ingebouwd. Voor het plaatsen van een negatievenstrook of een serie dia's wordt meestal een speciaal rekje meegeleverd. De bijgeleverde software zorgt ervoor dat de negatieven als afzonderlijke bestanden worden gescand en opgeslagen.

Er bestaan ook speciale scanners die alleen geschikt zijn voor dia's en negatieven. Hiermee kunt u op een zeer hoge resolutie scannen. Deze scanners zijn meestal aanzienlijk duurder dan gewone flatbedscanners.

Instellingen van een scannerBij een scanner wordt software meegeleverd. Die software installeert u op uw pc. Daarna is directe toegang tot zo’n apparaat vanuit een fotobewerkingsprogramma mogelijk. U ziet wel altijd de vensters van de scansoftware die bij de scanner is meegeleverd. Die vensters zien er bij ieder merk scanner weer anders uit.
U kunt het scanprogramma ook apart starten.
In het venster van de scansoftware kunt u de scankwaliteit instellen. Deze kwaliteit wordt ook wel resolutie genoemd en wordt uitgedrukt in DPI. Dat betekent dots per inch. Afhankelijk van het gebruik van de gescande foto kiest u een instelling van 75 tot maximaal 1200 DPI. Een foto die u bijvoorbeeld wilt e-mailen of op een website wilt zetten, heeft geen hoge kwaliteit nodig. Dan is bijvoorbeeld 75 DPI voldoende.
Wilt u een foto na het scannen meteen afdrukken, dan kunt u een resolutie kiezen die overeenkomt met de maximale resolutie van uw printer. Heeft u een inkjetprinter met een resolutie van 720 DPI, dan kunt u deze resolutie kiezen bij het scannen.
Wilt u echter de foto nog uitgebreid bewerken, dan kunt u deze op de hoogste resolutie scannen. Realiseert u zich wel dat dit soort hoge resoluties (zoals 1200 DPI) enorme bestanden van vele Megabytes oplevert.

Bij veel scanners kunt u nog meer zaken kiezen, vooral wat betreft de instelling van kleuren. Die instellingen kunt u veranderen wanneer blijkt dat de kleuren van een ingescande foto sterk afwijken van die van het origineel.
Als u alle benodigde instellingen heeft gemaakt, kunt u het werkelijke scannen starten. Meer informatie over scannen vanuit een fotobewerkingsprogramma vindt u in de Visual Stepsboeken over fotobewerking.

Scanresolutie
De resolutie van een foto wordt aangegeven in DPI. Dat betekent dots (punten) per inch (2,54 cm). Afhankelijk van het gebruik van de ingescande foto bepaalt u de resolutie waarop u gaat scannen. Bijvoorbeeld:

75 DPI	Beeldscherm, internet
200-300 DPI	Kleurenafdruk inkjetprinter
720 DPI	Hoge resolutie inkjetprinter
600-1200 DPI	Laserprinter
2400 DPI	Professioneel drukwerk

Foto-cd-rom

Beschikt u niet over een digitale camera of een scanner en wilt u toch digitale foto's bewerken? Dan kunt u gebruikmaken van een speciale service van een fotoontwikkelcentrale. U kunt namelijk bij veel van deze centrales uw gewone fotorolletje laten ontwikkelen en direct op een cd-rom laten zetten. De foto's op cd-rom zijn digitale bestanden die u kunt bewerken op uw computer.

Foto-cd Bij het ontwikkelen van uw kleinbeeld- of APS-film kunt u de foto’s ook op cd-rom laten zetten.

Deze cd-rom bevat soms wat software om de foto’s te bekijken. U kunt de foto’s echter ook openen in een fotobewerkingsprogramma om ze daarin zelf te bewerken. Met een geschikt programma kunt u er ook een diashow van maken.