© DHVP Economics, 11-6-2010 -- Chính sách kiềm chế lạm phát (inflation targetting - IT) ở các nước đang phát triển được áp dụng đầu thập niên 1990. Ban đầu, nó là một bộ phận của hệ thống tổng thể, trong đó chính sách kiểm soát tỷ giá có phần vai trò trội hơn. Cho tới nửa đầu thập niên 2000, chính sách tiền tệ kiềm chế lạm phát dần trở thành mục tiêu trung tâm của hệ thống chính sách tiền tệ.
Một số nhà nghiên cứu đã đưa ra khái niệm điều kiện tiên quyết cần được thỏa mãn để chính sách IT có thể vận hành được. Với kinh nghiệm thực tiễn, hiện nay giới kinh tế nhắc tới 3 điều kiện cơ bản để vận hành IT: (i) Mục tiêu ưu tiên của việc hạn chế lạm phát trong hệ thống chính sách tiền tệ; (ii) Hệ thống tài khóa không đóng vai trò áp đảo; (iii) Tính độc lập về phương tiện điều tiết của ngân hàng trung ương.
Thực ra, hướng nhân quả lại xuất phát từ việc áp dụng hệ thống chính sách IT, và dẫn tới đòi hỏi thỏa mãn các yêu cầu vừa nêu, chứ không phải vì đã thỏa mãn các yêu cầu đó, thì hệ thống chính sách IT ra đời!
Câu hỏi khiến chúng ta cần quan tâm là: Liệu có phải các điều kiện này tồn tại vào thời điểm áp dụng chính sách IT thì việc vận hành thuận lợi và hiệu quả hơn?
Trong các nghiên cứu liên quan tới khuôn khổ IT, nhiều học giả đưa thêm vào rất nhiều điều kiện và thành tố khác nhau, nhưng căn bản nhất vẫn chỉ là 3 đã nhắc ở trên. Những yếu tố bổ sung quan trọng giúp cho IT vận hành hiệu quả hơn có thể bao gồm: Mô hình dự báo chính thức, minh bạch về lạm phát; Đánh giá thường xuyên về hiệu quả cơ chế truyền dẫn; Phát hành định kỳ các báo cáo chính sách tiền tệ và lạm phát; Củng cố hệ thống giám sát pháp lý đối với hệ thống tài chính; Khuyến khích phát triển các thị trường trái phiếu nội địa dài hạn.
Điều đáng chú ý là thậm chí ngay cả khi môi trường kinh tế và thể chế ở các quốc gia đang phát triển chưa phải là lý tưởng đi chăng nữa, thì việc đưa vào áp dụng khuôn khổ IT và bản thân việc cải thiện dần môi trường cũng đều mang lại những lợi ích rất lớn cho nền kinh tế.(*) Kết luận này có được nhờ kết quả thực tiễn của tất cả các quốc gia phát triển và những nước đang phát triển ở bậc cao hơn đã ứng dụng hệ thống tiền tệ kiểm soát mục tiêu lạm phát - IT.
(*) Charles Freedman and Inci Ötker-Robe "Important Elements for Inflation Targeting for Emerging Economies," IMF Working Paper, No. WP/10/113, May 2010.
| 
