|
Van Spaanse Bloedraad tot Europees Aanhoudingsmandaat De Verslaggever van de Verenigde Naties is verontrust dat het systeem van 'incomunicado-opsluiting', waarbij de gedetineerden niet het recht hebben om een advocaat of een dokter van eigen keuze te raadplegen, en geen enkel contact mogen hebben met familieleden, door een recente wetswijziging (november 2003) nog uitgebreid is van maximum vijf tot maximum dertien dagen, en dit in weerwil van eerdere adviezen van de VN. Het is tijdens de incomunicado-opsluiting dat volgens Van Boven het risico op foltering het grootst is. Dit systeem schept volgens hem de voorwaarden waarin foltering kan plaats vinden zonder veel controlemogelijkheden. Rakel García en Luis Moreno Het Spaanse rechtssysteem maakt nauwelijks een onderscheid tussen daderschap van aanslagen, medeplichtigheid, sympathie of zelfs maar het onderschrijven van de doelstelling van een onafhankelijk Baskenland. Deze verwarring is niet alleen van toepassing op het geval van Luis Moreno en Rakel García, zij heeft in Baskenland geleid tot steeds verontrustender vormen van schending van burgerrechten en politieke vrijheden. In de afgelopen jaren werden twee dagbladen, Egin (oplage 60.000) en Egunkaria (oplage 40.000, het enige volledige Baskischtalige dagblad) verboden. Martxelo Otamendi Egiguren, de directeur van dit blad, dat zeker niet als een spreekbuis van ETA kan worden beschouwd, werd eveneens gefolterd. Toen hij daarover klacht neerlegde werd die door de Spaanse regering beantwoord met een klacht tegen hém. Otamendi en drie andere journalisten worden ervan beschuldigd "samen te werken met een gewapende bende (ETA) en valse verklaringen over foltering af te leggen als deel van een ETA strategie om de democratische instellingen te ondermijnen". Mensenrechtenorganisaties in Baskenland die foltering van gevangen laken werden eveneens onder verdenking geplaatst wegens het 'ondermijnen van de democratische instellingen'. De Belgische Senaat stelt voor In het licht van deze praktijken moeten er wettelijke garanties komen dat het Europese aanhoudingsbevel niet wordt misbruikt voor politieke doeleinden. Door het 'Europees aanhoudingsbevel' geven de Europese lidstaten immers elkaars rechtssystemen onbeperkt vertrouwen omdat uitlevering een quasi-automatisme is. Mogelijkerwijze ontsnappen Luis Moreno en Rakel García hieraan, omdat het in hun geval gaat om een 'oud' uitleveringsverzoek. Maar dat zal in de toekomst haast zeker anders liggen. In plaats van dat de lidstaten met een langere democratische traditie hun democratisch rechtssysteem exporteren, worden totalitaire praktijken in een land als België ingevoerd. Daarbij moet worden aangestipt dat ook Belgen die zich naar Spaanse normen 'misdragen' kunnen uitgeleverd worden. Ondergetekenden steunen dan ook uitdrukkelijk het voornemen van Advocaten voor de Wereld om de Belgische wet inzake het 'Europees aanhoudingsmandaat' voor het Arbitragehof aan te vechten.
Het Europees aanhoudingsmandaat mag geen late opvolger worden
8 april 2004 - Opinietekst "De Tijd" Kort na de goedkeuring door de Belgische Kamer (op 12 december 2003) van het 'Europees aanhoudingsmandaat' probeerde de Spaanse justitie (op basis van inbeschuldigingstelling) opnieuw de uitlevering te verkrijgen (alhoewel er voldoende argumenten tegen zijn) van het Baskisch echtpaar Moreno-García, dat al twaalf jaar in ons land verblijft. De onderzoeksrechter en het Hof van Beroep wezen het Spaans verzoek af, omdat het eigenlijk om een 'oud' dossier gaat. Toch tekende het Openbaar Ministerie Cassatieberoep aan. Het gaat hier nochtans om een zeer zwak dossier: de aantijgingen tegen Moreno-García zijn gebaseerd op verklaringen die door foltering zijn verkregen. De Spaanse autoriteiten moesten in 1996 al toegeven dat ze de Bijzondere Verslaggever van de Verenigde Naties, de heer Kooijmans, daarover hadden voorgelogen. Bekentenissen afgelegd na foltering zijn volgens internationale rechtsnormen van nul en generlei waarde. Ook los van de beslissing inzake het lot van Moreno-García zijn ondergetekenden van mening dat het Europees aanhoudingsbevel een onwenselijke maatregel is waardoor totalitaire praktijken uit landen die het niet te nauw nemen met de mensenrechten bij ons geïmporteerd worden. Ook Belgische staatsburgers kunnen hiervan het slachtoffer worden. Het is nodig om de situatie in Spanje onder de loep te nemen. Het Baskenlandbeleid van Madrid roept herinneringen op aan de praktijken van Inquisitie en bloedraad, die ons ook hier te lande zijn vertrouwd geweest. In de zestiende eeuw kenden de Lage Landen een bewogen geschiedenis. Door de economische crisis en door onrechtvaardige misstanden in de kerk, die onder meer in Erasmus' Lof der Zotheid aangeklaagd werden, groeide een klimaat waarin nieuwe opvattingen over religieuze kwesties en politieke verhoudingen ontstonden. Mede door de opkomende boekdrukkunst vond het protestantisme een breed publiek. Plaatselijke vorsten (zoals de graven van Egmont en Hoorn) bleven de katholieke leer getrouw, maar toonden zich tolerant ten opzichte van de andersdenkenden. Zij drongen aan op matiging van de Inquisitie die Karel V in 1529 nog had verscherpt (In de Zuidelijke Nederlanden zouden bijna 3.000 mensen voor godsdienstzaken ter dood gebracht worden). Het brak hen hen zuur op want de Spaanse koning Filips II liet hen ter dood brengen wegens 'hoogverraad'. Daarvoor werd een speciale rechtbank opgericht, de 'Raad van Beroerten', in de volksmond de 'Bloedraad' geheten (Hij zou 18.000 mensen ter dood brengen). Op 5 juni 1568 werden Egmont en Hoorn op de Brusselse Grote Markt onthoofd. Ongelofelijk maar waar: in het hedendaagse Spanje zijn foltering, ideologische en politieke vervolging, eens het waarmerk van de Spaanse Inquisitie en de Bloedraad van Filips II, nog steeds aan de orde. Dat blijkt nog uit het zeer recente rapport (6 februari) van de Bijzondere Verslaggever van de Verenigde Naties, Theo van Boven. De Spaanse autoriteiten legitimeren hun beleid door te verwijzen naar de 'strijd tegen het terrorisme'. Nochtans stelt Van Boven dat het verbod op foltering "absoluut en dwingend is, en onder geen enkele omstandigheid mag wijken of ondergeschikt gemaakt worden aan andere belangen, beleidsdoelen of praktijken, met inbegrip van de legitieme nood om terroristische aanslagen te voorkomen en zij die dergelijke aanslagen financierden, planden, steunden of pleegden voor het gerecht te brengen." Geconfronteerd met veelvuldige getuigenissen van "geloofwaardige gesprekspartners uit de gere100telijke en academische wereld en uit het middenveld" in Baskenland noteert de Bijzondere Verslaggever de mening dat "veiligheidsmensen en politieagenten, in het bijzonder bij hun antiterrorismeactiviteiten, meer dan sporadisch folterpraktijken en andere onmenselijke of vernederende behandeling aanwenden. Deze mening werd gedeeld door een aanzienlijke aantal niet-gouvernementele organisaties en werd bevestigd door getuigenissen van personen die gearresteerd werden en ondervraagd door de staatsveiligheid en politiemacht. Deze verklaringen gingen over behandeling als slagen, gedwongen uitputtende fysieke arbeid, verstikking met een plasticzak, en vernederende seksuele intimidatie. Gezien de interne consistentie van de informatie en de nauwgezetheid van de feitelijke details, is het de overtuiging van de Bijzondere Verslaggever dat het niet kan gaan om valse verklaringen", aldus het rapport.
Vrijdag 14 mei 2004 | Bron: Belga BERGEN - De kamer van inbeschuldigingstelling (KI) in Bergen heeft gisteravond beslist gevolg te geven aan het Europese aanhoudingsmandaat tegen de vermeende ETA-leden Jon Lopez Gomez en Diego Ugarte Lopez de Arkaute. De twee werden in Boussu (Henegouwen) opgepakt in de nacht van 30 op 31 maart 2004. De beslissing betekent dat ze mogelijk kunnen worden uitgeleverd aan Spanje. Het parket meldt echter dat ze eerst in België zullen worden berecht. Twee Spanjaarden die in eigen land gezocht worden omdat zij banden zouden hebben met de ETA mogen aan Spanje uitgeleverd worden nadat zij in België zijn berecht en hun eventuele straf hebben uitgezeten. Dat heeft het Belgische openbare ministerie maandag gezegd. Jon Lopez Gomez en Diego Ugarte Lopez de Arkaute werden op 31 maart 2004 aangehouden toen bij een routinecontrole valse nummerplaten werden aangetroffen. Ze zijn aangeklaagd wegens vervalsing. Een eerdere uitspraak die de uitlevering verbood, werd vrijdagavond in beroep ongedaan gemaakt. Beide zullen op 6 juli 2005 uitgeleverd worden aan Spanje. Spanje en België ruziën al jaren over de uitlevering van verdachten. Zo stelde het hooggerechtshof in België onlangs opnieuw een uitspraak uit in de zaak rond het Spaanse verzoek om uitlevering van een Baskisch echtpaar, Luis Moreno en Rakel García, dat al meer dan tien jaar in België verblijft. |


