De Basken en hun Strijd

Deze site doorzoeken

Navigatie
10. Historiek ETA‎ > ‎ETA 03‎ > ‎

1ste Assemblee

 
Na de gebeurtenissen van 18 juli 1961 (*) en de daaropvolgende repressie, brak voor ETA een periode aan van geringe activiteit. De organisatie moest de mokerslagen van de repressie verwerken, en voorzag de mogelijkheid om een congres te organiseren. De bedoeling was de positie te bepalen en een formeel karakter te omschrijven van het gedachtegoed en de actie.
 
(*) Op 18 juli 1961, op de 25ste verjaardag van de Alzamiento, werden in Donostia twee Spaanse vlaggen in brand gestoken en werd geprobeerd een special ingelegde trein te laten ontsporen met falangisten die de verjaardag van de staatsgreep van 1936 wilden vieren in Donostia. De poging mislukte.

Het Franquisme liet niets onverlet om angst en repressie te zaaien. Een leraar werd in de cel gestopt omdat hij het portret van Franco uit zijn klas verwijderde, en de activiteiten van een groep bergwandelaars uit Araba werd verboden, omdat “alle bergbewoners separatisten waren”. Maar het was vooral op het terrein van de arbeidsomstandigheden dat de acties de boevenhand haalden. Op 7 april 1962 brak een algemene staking uit, opgevolgd door meer dan 40.000 arbeiders. De staat van beleg (uitzonderingstoestand) werd afgekondigd en meer dan 300 personen werden gearresteerd, waarvan er 80 in de cel belandden en 30 het land werden uitgewezen. In die omstandigheden hield ETA een 1ste Asamblea (congres).

In mei 1962 werd de "1ste Assemblee" van ETA gehouden in het Benedictijnenklooster van Belloc te Urt (Lapurdi-Labourd, Frankrijk). Veertien afgevaardigden (waaronder geen enkele vrouw) van de organisatie kwamen samen om te debatteren over 3 paragrafen.

1) Op strategisch vlak werden de grote objectieven vastgelegd:

De Liberación Nacional (nationale bevrijding): de onafhankelijkheid van een verenigd en euskaldun Baskenland (euskaldun betekent Baskischsprekend).

De Liberacion Social (sociale bevrijding): er werd voor sociaaldemocratie geopteerd en niet voor kortweg socialisme.

2) Op organisatorisch vlak werd de “Asamblea” of “Biltzar Nagusia” als hoogste orgaan binnenin de organisatie erkend. Tijdens de periodes tussen de congressen, de Asambleas, zal de directie toevertrouwd worden aan het “Aginte Batzordea” of uitvoerende comité. De militanten moeten een kleine bijdrage afstaan aan de organisatie. Als officiële publicatie wordt “Zutik” (voor extern gebruik) en “Kemen” (voor intern gebruik) vooropgesteld. “Zutik” betekent “rechtop, sta recht”. “Kemen” betekent “kracht, sterkte”.

3) Op ideologisch vlak publiceerde ETA een document, genaamd “Principios”, dat nauwelijks een paar pagina’s bevatte. Het document had als doel de organisatie aan de buitenwereld voor te stellen. Hoewel de organisatie als bijna 4 jaar bestond, was ze nog altijd relatief onbekend in de meer gepolitiseerde milieus.

Dit document is van groot belang om ETA van die jaren te begrijpen. Zie hieronder in schemavorm de beleidsverklaring en de nieuwe structuren, sectoren, met wat uitleg:

 

“Principios”

E.T.A. is een “Movimiento Revolucionario Vasco de Liberación Nacional”, MLNV of een Baskische Revolutionaire Beweging voor de Nationale Bevrijding, gecreëerd in het patriottische (Abertzale) verzet, en onafhankelijk van om het even welke partij.
ETA proclameert dat het Baskische Volk dezelfde rechten heeft op zelfbeschikking als om het eender welk ander volk, en bevestigt dat hiervoor alle doeltreffende middelen moeten aangewend worden om dit te verwezenlijken. De vrijheid van Euskadi is het enige realistische middel om het ontwikkelen van een Baskische Natie tot stand te brengen
ETA blijft vasthouden aan feit dat aan alle supranationale betutteling en onderdrukking, vanuit Spanje, een eind moet gesteld worden om dit einddoel te verwezenlijken.
ETA beschouwt Euskadi als een onderdeel van een grotere historische regio, zijnde Euskal Herria, met inbegrip van Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, de beide Navarra’s (Nafarroa), Lapurdi en Zuberoa. De zeven “herrialdes” of provincies in Spaans- en Frans-Baskenland.

ETA Politikoa

De politieke sector onder leiding van Iulen Madariaga

De basisprincipes zijn hier de oprichting van een democratisch regime, met garanties voor de “Rechten van de Mens”, vrijheid van mening en uitdrukking, vrijheid van vergaderen, vrijheid van vakverenigingen, cultus en religie. Geen censuur. Geen racisme.
Een maximale decentralisatie van de politiekadministratieve structuren, op voorwaarde dat de structuren geen instrumenten worden van dictatoriale regimes, noch fascistisch, noch communistisch.
Integratie in het Europa van de Volkeren, terugkeer van de Basken die, gedwongen of niet, verspreid zitten over de hele wereld.
Veroordeling van het militarisme en opheffen van alle militaire organisaties en structuren in Euskal Herria. Strenge scheiding van Kerk en Staat, aconfessionalisme en opkomen voor een eigen Grondwet

ETA Kulturala

De culturele sector onder leiding van José Luis Alvarez Enparantza "Txillardegi”

Voor ETA was de basispijler van een rechtvaardig samenlevingsmodel, de democratisering van de cultuur (gratis en verplicht onderwijs tot 16 jaar, het gelijkheidsprincipe en mogelijkheden voor iedereen, presalaris voor wie ouder is dan 16). Afkondiging van het Euskara als enige nationale taal. Het Euskara moet de taal van alle Basken worden. De alleenheerschappij en het officiële karakter moeten totaal zijn, zonder afbreuk te doen aan de huidige realiteit van het “trillingüe”, drie talen: Euskara, Spaans en Frans.
De oprichting van een Baskische Universiteit.

ETA Langilea

De sociale sector onder leiding van Benito del Valle

Het uitbannen van het economische liberalisme als basissysteem. Een grondige hervorming van de status “eigendom”, waarbij een primordiale functie wordt toegedicht aan de sociale dimensie (cfr. latifundistas, steenrijke grootgrondbezitters die landarbeiders zonder grond uitbuiten en, zoals in de Francoperiode, als slaven behandelen). Socialisatie van de basisbehoeften door middel van coöperaties.
Planificatie van de nationale economie met uitschakeling van klassenbelangen. De erkenning dat Arbeid boven Kapitaal staat, als algemene norm. Beperking van patrimoniale winsten. Een waardige en rechtvaardige wetgeving in verband met sociale zaken, gebaseerd op de waardigheid en het respect van ieder persoon.

ETA Militarra

De militaire sector onder leiding van Imaz Garay

Op dat ogenblik was ETA nog volledig politiek gericht en was er helemaal nog geen sprake van een gewapende strijd. Een deel van de leden beklemtoonde de kracht van de geweldloosheid (Gandhi), een deel verdedigde de noodzaak en de urgentie van een gewapende strijd als antwoord op de honderden gevangenen die gefolterd werden.

Bij de lezing van deze principes is het opgevallen dat bepaalde punten in de verf moeten gezet worden:

1. ETA stelde zich niet voor als socialistische organisatie

2. ETA plaatste het communistische regime op de zelfde hoogte als het fascistische

3. ETA verklaarde zich aconfessioneel, in tegenstelling met de PNV

4. ETA verwierp het economische liberalisme

5. ETA pleitte voor de afschaffing van alle militaire krachten

6. ETA refereerde naar algemene democratische principes, zonder de politieke of ideologische implicaties te preciseren

ETA beëindigde het document met er op te wijzen dat het beschikbaar was om met andere organisaties samen te werken, die bereid waren de vrijheid van het Baskische volk te verdedigen, in zoverre de samenwerking geen afbreuk deed aan de eigen autonomie van de organisatie. Het document werd in heel Euskal Herria verspreid door middel van meer dan 30.000 kopieën, die dan van hand tot hand konden doorgegeven worden.

Als gevolg van het in het document uitgewerkte exposé, werd afgeleid dat ETA de verwijdering van het traditionele nationalisme nog versterkte, maar dat ETA een heel grote afstand bleef bewaren ten overstaan van socialisme (in mindere mate) en het communisme (in grote mate), communisme dat vergeleken werd met de fascistische dictatuur van Franco. Ondanks de uitdrukkelijke en niet mis te verstane verwerping van het communisme, giet de PNV nog wat leugenachtige olie op het vuur door ETA de geallieerden van het communisme te noemen, een benaming die taboe is voor de PNV (ogen gericht op USA) en zeker voor het Franquisme.

Deze 1ste Assemblee heeft bijgedragen tot het ordenen van ideeën, tot het helder en duidelijk vastleggen van principes en tot het definiëren van structuren. Tijdens deze Assemblee werd een collegiale directie gekozen met volgende directieleden: Iulen Madariaga, Txillardegi, Patxi Iturrioz, Benito del Valle, López Dorronsoro, Irigarai en Aguirre.

De principes, waarvan sommige in nogal algemene zin werden voorgesteld, gaven aanleiding tot veelvuldige debatten. Als we er de eerste nummers van “Zutik”, de externe brochure van ETA, op nalezen, merken wij al vlug een paar contrasten op. Meningsverschillen en interpretaties die we in het dagelijkse leven ervaren, kregen ook binnen ETA hun beslag. Er waren discussies tussen geweldlozen en de voorstanders van de gewapende strijd, en er waren meningsverschillen over het aspect klassenstrijd en sociale strijd. Er was dus nu al stof genoeg om een 2de Assemblee bijeen te roepen.
Tussen twee assemblees in was een ambitieus plan opgesteld dat moest verwezenlijkt worden in een tijdspanne van 8 jaar: 2 jaar propaganda, 2 jaar voorbereiding van militanten, 2 jaar om wapens en fondsen te verzamelen en 2 jaar om tot de actie over te gaan.

Het eerste halfjaar van 1962 was gekenmerkt door sociale onlusten en stakingen, en ETA begon de noodzaak in te zien van een inbreng in het hernieuwde arbeidersfront. In augustus 1962 publiceerde ETA in “Zutik” een artikel onder de titel: “Los obreros hemos conmenzado la lucha’ (Wij, arbeiders, zijn de strijd begonnen) en ze lanceerden een slagzin: “Euskadi libre con obreros libres” (Baskenland vrij, met vrije arbeiders). Gelijktijdig met de debatten over klassenstrijd of sociale strijd, bleef de aanhoudende repressie een gebeurtenis van eerste orde. In augustus 1962 lieten zij een bom ontploffen in de zomerresidentie van Franco, het Palacio de Aiete in Donostia-San Sebastian. Het antwoord van het regime was fulminant, met tientallen arrestaties en nieuwe aanklachten van foltering. De brutaliteit van de politie veroorzaakte een stijgend ongenoegen in nationalistische kringen, en de stemmen die opgingen voor een gewapend antwoord werden steeds harder. Maar wegens gebrek aan voorbereiding en omwille van ideologische redenen, werd geoordeeld dat het nog niet het geschikte moment was. Het zal nog 2 jaar duren alvorens ETA een theoretische benadering zal opstellen van wat de organisatie als karakteristieken van een gewapende strijd zal voorstellen. Die voorstellen zullen geformuleerd worden in een folder: “Insurrección en Euskadi” (Opstand in Euskadi). Meer hierover in het artikel over de 3de Assemblee.