Computertip

Complete snelstartergids voor beginners met Linux

Snel en eenvoudig aan de slag met Ubuntu, de makkelijkste Linux die er is.

Dit is Tux, de officiële mascotte van Linux


166dagen tot
Ubuntu 10.04 LTS Lucid Lynx!

Hij is er:

Verschenen op 12 november: openSUSE 11.2 Fichte!

41 tips en trucs


Terug naar de thuispagina




41 handige tips en trucs voor Ubuntu 8.04 en 9.10

Inhoud:

(Dit is een niet-aanklikbare lijst. Blader naar onderen voor de uitleg van ieder punt)

1. Ik wil Windows als eerste keuze in het opstartmenu van Grub

2. Ik wil niet dat Ubuntu automatisch opstart

3. Ik ben mijn wachtwoord vergeten. Wat nu?

4. Hoe verhoog ik de interval voor de schijfcontrole bij het opstarten?

5. Ik krijg geen normaal beeld na het opstarten. Hoe verhelp ik dat?

6. Meters instellen voor systeembelasting en temperatuur

7. Kan ik mijn systeem sneller en stiller maken?

8. Hoe kan ik de werkbalk verplaatsen?

9. Hoe kan ik een vastgelopen programma afsluiten?

10. Hoe maak ik een .ISO-bestand van een CD?

11. Hoe maak ik mijn bureaublad leeg?

12. Hoe installeer ik lettertypen die ik heb binnengehaald (gedownload)?

13. Ik heb een 3gp-filmpje van mijn telefoon. Hoe speel ik dat af?

14. Wachtwoorden wijzigen in Evolution

15. Ik zoek een lichtgewicht e-mailprogramma

16. In Nederland belastingaangifte doen vanuit Linux (ook zorg- en huurtoeslag)

17. Ik wil een website bezoeken die alleen toegankelijk is voor Internet Explorer

18. Hoe verander ik de helderheid van het scherm van mijn laptop?

19. (vervallen)

20. Maak automatisch een handig overzicht van de hardware in uw computer

21. Schakel in Firefox het geheugen van de adresbalk uit

22. Tem uw Open Office Tekstverwerker

23. Ubuntu op USB-geheugenstaaf met blijvende instellingen en documenten

24. Vermijd vier fatale vergissingen

25. Hulp op afstand: hoe geef of krijg ik die?

26. Hoe beveilig ik mijn draadloze netwerk?

27. Hoe importeer ik mijn Favorieten (Bladwijzers) in Firefox 3?

28. Ik wil een etiket (label) geven aan een partitie

29. Rechten wijzigen op een externe harde schijf

30. Vergroot de bruikbare ruimte op een EXT3-geformatteerde partitie

31. Enige gebruiker? Zet Ubuntu op Automatisch aanmelden

32. Automatisch aanmelden: schakel het sleutelboswachtwoord uit

33. Per ongeluk de machinetijd op UTC (GMT) gezet tijdens het installeren?

34. VPN-netwerk: hoe kan ik daarvan gebruikmaken?

35. Vergroot de letters in Firefox op het kleine schermpje van uw netboekje (mini-laptop)

36. Kopieer Youtube-filmpjes (en andere Adobe Flash-filmpjes) op uw harde schijf

37. Versterk het signaal van uw draadloze router

38. Bespaar inkt met Ecolettertype

39. Rechten op bestanden en mappen wijzigen

40. Vind de verstopte bureaubladachtergronden in Ubuntu

41. Firefox: stel hem optimaal in


1. Ik wil Windows als eerste keuze in het opstartmenu van Grub

Veel mensen willen dat aan het begin van hun Linuxavontuur. U dient daarvoor het opstartmenu van Grub te bewerken. Hier staat hoe dat moet


2. Ik wil niet dat Ubuntu automatisch opstart

Let op: de onderstaande instructie geldt alleen voor Ubuntu 8.04 met de oude Grub. In de nieuwe Grub kunt u de opstartvertraging vergroten met behulp van Opstart-Manager.

Open het terminal venster: Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

Maak eerst een kopie van het opstartmenu. Tik daarvoor het onderstaande commando in de terminal in (of beter nog: kopieer en plak):

sudo cp /boot/grub/menu.lst /boot/grub/menu.lst_kopie

Open nu het opstartmenu met onderstaand commando:

gksudo gedit /boot/grub/menu.lst

Zoek onderstaande regel op

timeout         10

Zet voor het woord timeout een #. De regel wordt dan als volgt:

# timeout       10

Sla het bestand op en start de computer opnieuw. De computer wacht nu tot u een keuze hebt gemaakt.

 
3. Ik ben mijn wachtwoord vergeten. Wat nu?

Vervelend probleem, maar gelukkig makkelijk op te lossen. Volg deze handleiding

 
4. Hoe verhoog ik de interval voor de schijfcontrole bij het opstarten?

Elke 30 keer een controle tijdens de opstart is vervelend en voor de meeste computers overbodig. Met tune2fs kunt u dat veranderen. Zo verhoogt u de interval naar bijvoorbeeld 100, voor partitie sda2:

Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

tik in:

sudo tune2fs -c 100 /dev/sda2

Druk op Enter en vul desgevraagd uw wachtwoord in. Let op: het wachtwoord blijft onzichtbaar, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.

 
5. Ik krijg geen normaal beeld na het opstarten. Hoe verhelp ik dat?

Kijk hier eens: herstel het beeld
 

6. Meters instellen voor systeembelasting en temperatuur

 Houd uw computer in de gaten met deze handige meters: meters instellen


7. Kan ik mijn systeem sneller en stiller maken?

Het belangrijkste wat u daarvoor kunt doen, is het uitschakelen van de "zware" visuele effecten:

Systeem - Voorkeuren - Uiterlijk - Visuele effecten: geen


8. Hoe kan ik de werkbalk verplaatsen?

In leeg gedeelte van de werkbalk, klik met de rechtermuistoets

Kies Eigenschappen

Kies bij Oriëntatie de gewenste positie: boven, onder, links of rechts

druk op Sluiten

Klaar!


9. Hoe kan ik een vastgelopen programma afsluiten?

Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

Tik in: 

xkill

En druk op Enter. De cursor verandert nu in een kruis.

Klik met het kruis op de applicatie die u wil stoppen.

U kunt ook een programmaatje aan uw werkbalk (paneel) toevoegen om vastgelopen programma's mee af te sluiten:

Rechter muisklik op paneel

Kies Toevoegen aan paneel

Ga naar de sectie Bureaublad en Vensters

Sleep "Afsluiten forceren" naar het paneel


10. Hoe maak ik een .ISO-bestand van een CD?

Doe een rechtermuisklik op het icoontje van de CD op uw bureaublad en kies "Schijf kopiëren".

Kies in het venster dat nu opent bij "Schijf kopiëren naar" voor "Beeldbestand".

Klik op Schrijven.

Er opent nu een venster waar u de naam van het ISO-bestand kunt opgeven en de gewenste doelmap. Klik op OK.

Wacht tot de knop Sluiten komt (en de melding "voltooid") en klik op Sluiten.

Uw ISO-bestand is nu klaar.
 

11. Hoe maak ik mijn bureaublad leeg?

Als u de icoontjes voor aangekoppelde schijven en partities wil verwijderen, voer dan de volgende stappen uit.

Open het terminal venster: Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

Tik in:

gconf-editor

druk op Enter.

apps - nautilus - desktop

haal het vinkje weg achter volumes_visible

Sluit gconf-editor af.

Let op: USB-geheugenstaven verschijnen nu ook niet meer op het bureaublad. Alles blijft wel toegankelijk via Locaties in de bovenste werkbalk.

 
12. Hoe installeer ik lettertypen die ik heb binnengehaald (gedownload)?

Open uw eigen thuismap: Locaties - Persoonlijke map.

Schakel de weergave van verborgen bestanden in: Beeld - Verborgen bestanden weergeven.

Zoek naar de map .fonts (let op de punt!) en open die. Hebt u die map niet, maak hem dan.

Plaats nu de lettertypen (TTF-bestanden) in deze map.

Klaar!

Let op: per gebruikersaccount herhalen.

Tip: U kunt zo bijvoorbeeld ook de lettertypes (fonts) op uw Windowspartitie rechtstreeks overnemen.

 
13. Ik heb een 3gp-filmpje van mijn telefoon. Hoe speel ik dat af?

Het wisselt per type 3gp of deze afspeelt en vaak is het dan ook nog zonder geluid. Beter is het om het bestand te converteren (om te zetten) naar bijvoorbeeld .mpg. Het converteren gaat als volgt:

Installeer eerst het pakket mencoder. Met behulp van Synaptic pakketbeheer, bijvoorbeeld.

Open daarna een terminalvenster: Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

Tik het volgende commando in (of kopieer en plak: het is één regel):

mencoder uwfilmpje.3gp -o uwfilmpje.mpg -oac pcm -ovc lavc -lavcopts vcodec=mjpeg:mbd=1:vbitrate=1800

uwfilmpje.mpg = het mpg-bestand dat u na conversie krijgt.

 
14. Wachtwoorden wijzigen in Evolution

Open Evolution

Klik op Bestand en dan op "Wachtwoorden vergeten"

Evolution zal nu opnieuw vragen naar de wachtwoorden.

 

15. Ik zoek een lichtgewicht e-mailprogramma

Kies daarvoor Mozilla Thunderbird. Lijkt op Outlook Express, maar dan beter: er zit een zelflerend spamfilter in, dat heel goed werkt. Installeren gaat gemakkelijk:

Toepassingen - Ubuntu softwarecentrum

Zoekopdracht:

Thunderbird

Klik op Mozilla Thunderbird Mail/News en druk op de pijl.

 
16. In Nederland belastingaangifte doen vanuit Linux (ook zorgtoeslag en huurtoeslag aanvragen)

De Nederlandse Belastingdienst heeft een Linuxprogramma gemaakt voor de belastingaangifte: www.belastingdienst.nl

Ook voor het aanvragen van zorgtoeslag en huurtoeslag heeft de Nederlandse Belastingdienst een Linuxprogramma vervaardigd: www.toeslagen.nl

Gebruik het ook! Hoe meer mensen het Linuxprogje gebruiken, hoe beter. Dan blijft de Belastingdienst het tenminste beschikbaar stellen. En verbeteren. Bovendien is aangifte doen via Linux, natuurlijk veiliger dan wanneer u het via Windows doet.

Het enige nadeel zijn de lettertypen in het progje: die zijn nogal klein, waardoor ze af en toe wat lastig om te lezen zijn.

Zo doet u het:

a.  Algemeen: installeer eerst Konqueror (alleen bij oudere versies):

Voor het verzenden naar de belastingdienst willen oudere versies van het progje (2007 en eerder) vreemd genoeg alleen maar gebruikmaken van de webbrowser Konqueror.

Bij gebruik van zo'n oudere versie dient u er dus vooraf voor te zorgen, dat Konqueror is geïnstalleerd (installeren kan gewoon uit de pakketbronnen, in alle versies van Ubuntu, ook als het geen KDE-versie is).

b. Belastingaangifte:

- ga naar www.belastingdienst.nl

- kies de Linux-Tarball (niet de Linux-Autopackage)

- pak hem uit in uw gebruikersmap (dat gebeurt met Archiefbeheer (File-roller)

- sluit Archiefbeheer (File-roller)

- klik in uw gebruikersmap op de map ib2007 en daarna op de submap bin

(het pad is dus: /home/gebruikersnaam/ib2007/bin )

- dubbelklik het bestand ib2007ux

....en het progje begint.

c. Huurtoeslag en zorgtoeslag:

- ga naar www.toeslagen.nl

- kies de Linux-Tarball (niet de Linux-Autopackage)

- pak hem uit in uw gebruikersmap
(dat gebeurt met Archiefbeheer (File-roller)

- sluit Archiefbeheer (File-roller)

- klik in uw gebruikersmap op de map hz2008 en daarna op de submap bin
(het pad is dus: /home/gebruikersnaam/hz2008/bin )

- dubbelklik het bestand hz2008ux

....en het progje begint.

 
17. Ik wil een website bezoeken die alleen toegankelijk is voor Internet Explorer

Gelukkig komt het tegenwoordig nog maar zelden voor, maar er zijn nog steeds websites die melden dat ze alleen toegankelijk zijn via de webbrowser Microsoft Internet Explorer. Probeer het daarbij eens met webbrowser Opera, en laat die zichzelf op die website identificeren als Internet Explorer. Als volgt:

- installeer Opera door het .deb-installatiebestand hier binnen te halen, vanaf de webstek van Opera:
Opera voor Linux

Bestand dubbelklikken, net zoals bij een .exe-installeerder in Windows.

- Toepassingen - Internet - Opera

- Opera werkbalk: Tools - Quick preferences - Edit site preferences - tab Network - Browser identification - Identify as Internet Explorer.


18. Hoe verander ik de helderheid van het scherm van mijn laptop?

Let op: alleen voor laptops.

a. Rechtsklik met de muis op de bovenste werkbalk

b. Toevoegen aan paneel - Helderheidsapplet.


19. (vervallen)


20. Maak automatisch een handig overzicht van de hardware in uw computer

Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

Tik in (kopieer en plak):

sudo lshw -html > ijzerwaren.html

Druk op Enter. Uw wachtwoord blijft onzichtbaar, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.

In uw persoonlijke map staat nu het bestand ijzerwaren.html, een handig overzicht van de harde waren in uw computer. U kunt er op dubbelklikken om het te openen.


21. Schakel in Firefox het geheugen van de adresbalk uit

Het geheugen van de adresbalk is eerder hinderlijk dan nuttig, wanneer u zelf rechtstreeks een webadres wil intikken. Een ergerlijke betweter: "wil je soms dit tikken?" Enfin, gelukkig kunt u deze ergernis als volgt uitschakelen:

Tik in de adresbalk van Firefox in:

about:config

En druk op Enter.

Ga naar:

browser.urlbar.maxRichResults

Dubbelklik met de muis op die regel

en zet de waarde op 0.

Let op: dit is een gebruikersvoorkeur. Bij elk gebruikersaccount herhalen.


22. Tem uw Open Office Tekstverwerker

Open Office Tekstverwerker heeft een aantal vervelende standaardinstellingen. Die kunt u gelukkig wijzigen.

a. Beperk de autocorrectie.

Werkbalk van OO Tekstverwerker - Extra - Autocorrectie...

Tabblad Opties:

haal de beide vinkjes weg bij: Elke zin met een hoofdletter beginnen.

en ook bij: 1/2 vervangen door  ½.

Tabblad Woordinvulling:

haal het vinkje weg bij: Woorden afmaken.

en ook bij: Voorstellen verzamelen.

 
b. Stel de automatische opslag handiger in.

Werkbalk van OO Tekstverwerker - Extra - Opties - Laden/Opslaan - Algemeen

zet de interval van Autoherstel-informatie opslaan, op 5 minuten.

 
c.
Haal de lelijke rand om uw document weg:

Werkbalk van OO Tekstverwerker - Beeld - haal het vinkje weg bij: Tekstbegrenzingen



d. Installeer een extensie om makkelijker paginanummers te kunnen invoegen.
Pagina's nummeren hebben ze ergerlijk moeilijk gemaakt in Open Office. Hopelijk maken ze het in een toekomstige versie wat makkelijker.

Het makkelijkste is nu, om de extensie Pagination te installeren in Open Office. Daardoor voegt u de functie paginanummering toe aan de werkbalk van Open Office Tekstverwerker. Als volgt:

- Start Open Office Tekstverwerker.

- Werkbalk: Extra - Extensiebeheer...

- Links onderaan: klik op "Hier meer extensies..."

- In het zoekveld op die webpagina (links): vul de zoekterm pagination in en druk op de knop "search". Of ga gelijk naar deze webpagina.

- Haal het oxt-bestand binnen. Klik in Extensiebeheer van Open Office Tekstverwerker, op "Toevoegen". Klik op het oxt-bestand. Nu opent Open Office Tekstverwerker het bestand, waardoor het zich in Open Office installeert.

- Sluit Open Office Extensiebeheer.

- Sluit Open Office Tekstverwerker (het menu moet zich namelijk herladen).

- Start Open Office Tekstverwerker.

Nu staat de paginanummering-functie in de werkbalk van Open Office Tekstverwerker, onder Invoegen - Paginanummer...

- Gebruikersinstelling: herhaal dit in elk gebruikersaccount.


Let op: wees terughoudend met het installeren van extensies in Open Office. Hoe meer extensies, hoe trager Open Office wordt.


23. Ubuntu op USB-geheugenstaaf met blijvende instellingen en documenten

U kunt een Live-versie van Ubuntu 9.10 op een USB-geheugenstaaf installeren, die zijn instellingen en documenten bewaart na herstart(!). Dat gaat niet met Unetbootin, want die kan geen blijvende opslag van gegevens teweegbrengen.

De interne harde schijf van uw computer wordt volledig met rust gelaten; het gaat allemaal zonder opstartlader Grub. Zonder risico's dus.

Hebt u al Ubuntu 9.10 op de harde schijf geïnstalleerd? Dan kunt u beginnen bij stap d.

a. Haal de nieuwste Ubuntu binnen, 9.10 (de 32-bits desktop-editie, de standaardversie dus):
http://www.ubuntu.com/getubuntu/download

b. Brand een CD ermee (op lage snelheid, dat is belangrijk):
http://sites.google.com/site/computertip/cdbranden

c. Start een computer die een CD-station heeft, op vanaf de Ubuntu 9.10 Desktop CD.

d. Bovenste werkbalk van uw bureaublad:
System - Administration - USB Startup Disk Creator

e. Steek een USB-staaf in een poort, zet de schuifbalk voor "Stored in reserved space" op 128 MB (of zoiets, voor de blijvende gegevens) en
volg de stappen.

f. In een mum van tijd hebt u dan een opstartbare USB-staaf met een Live-versie van Ubuntu 9.10, waarop u zelfs nog uw instellingen en
documenten kunt opslaan, zodat niet alles verdwenen is na herstart.


(wordt vervolgd in de rechterkolom)


Deze website wordt gesponsord door Google-advertenties.

Gebruikt u een advertentieblokkeerder? Als u wilt, kunt u die even uitschakelen op deze website. Bij voorbaat dank.....
24.  Vermijd vier fatale vergissingen

I. Gebruik beslist nooit Ultamatix (of andere dubieuze installatiescripts).

Ultamatix verziekt uw systeem onherroepelijk. Het installeert allerlei instabiele versies van programma's (nightly builds).

Verder maakt het gebruik van geforceerde toestemmingen: --assume-yes en --force-yes zijn echt heel gevaarlijk. Er hoeft maar één verkeerde afhankelijkheid te zijn, een rot programma of andere storing en uw systeem is reddeloos gesloopt.
De ontwikkelaar zegt dat het er in blijft omdat hij "de gebruikers niet lastig wil vallen met allerlei vragen".....

Als u dit script toch hebt gebruikt, dan is een volledige schone herinstallatie van Ubuntu de enige oplossing. Met formatteren en al.

Ultamatix is bovendien overbodig: alles wat het doet, kunt u ook op de veilige officiële manier doen. Met maar weinig extra moeite.

II. Schakel niet de pakketbronnen van "proposed" en "backports" in.

Schakel "proposed" en "backports" niet in, tenzij u een tester bent en geen prijs stelt op een stabiel werkend systeem.

Via Systeem - Beheer - Softwarebronnen - tabblad Updates, ziet u het onderdeel "Ubuntu updates". De bronnen "hardy-proposed" en "hardy-backports" (9.10: karmic-proposed en karmic-backports) staan standaard niet aangevinkt. Laat dat zo, want in die bronnen zit instabiele software die nog niet voldoende is beproefd (proposed). Of software die op zichzelf wel stabiel is, maar niet is beproefd in uw versie van Ubuntu (backports).

Als u ze toch aanvinkt, dan zal uw systeem vroeg of laat onherroepelijk instabiel worden. De enige oplossing is dan een volledige schone herinstallatie van Ubuntu. Met formatteren en al.

III. Verwijder nooit enig programma dat deel uitmaakt van de standaardinstallatie van Ubuntu.

Zelfs al gebruikt u een bepaald programma nooit. Reden: de standaardinstallatie is een onderling samenhangend geheel, met gedeelde ondersteunende bestanden, dat het besturingssysteem doet draaien. Als u een programma van het standaardpakket verwijdert, dan loopt u groot risico om uw systeem onherstelbaar te beschadigen.

Verwijder een ongebruikt programma desnoods uit het menu (rechtsklik muis op Toepassingen in de bovenste werkbalk - Menu's bewerken), maar verwijder het niet uit uw systeem.

Deze beperking geldt alleen voor die programma's, die in de standaardinstallatie van Ubuntu zitten. Programma's die u zelf erbij hebt geïnstalleerd, kunt u probleemloos later weer verwijderen.

IV. Gebruik geen schoonmaakprogramma's zoals Computerschoonmaak (Computer Janitor), ook al is dat programma helaas standaard geïnstalleerd in Ubuntu 9.10.

U maakt daarmee meer kapot dan u lief is. Schoonmaakprogramma's als Computerschoonmaak (Computer Janitor) zijn niet te vertrouwen, want ze verwijderen al gauw teveel. Waardoor Ubuntu kan worden beschadigd.

Bovendien zijn ze nutteloos. Linux vervuilt nauwelijks. Schoonmaken is dus overbodig. U wint er hooguit enkele tientallen megabytes mee, tegen een onaanvaardbaar hoog beschadigingsrisico.


 
25. Hulp op afstand: hoe verleen of krijg ik die?

Dat kan met VNC. En dat is al standaard ingebouwd in Ubuntu 8.04. U bedient het als volgt:

Hulp krijgen: Systeem - Voorkeuren - Bureaublad op afstand

Vink aan: Delen

Druk op de knop  vncviewer naam_van_uw_computer:0

en stuur een e-mail met deze tekst, naar degene die u als hulpverlener wil toelaten op uw computer.

Hulp verlenen: Toepassingen - Internet - Werkplek op afstand

Let op: in de router van de hulpvrager (niet bij de hulpverlener) moet "port forwarding" zijn ingesteld voor poort 5900.

Open hiervoor de configuratie van de router. Onderstaand ziet u een voorbeeldfoto van de instelling van de router (scherm verschilt per router: dit is een Linksys WRT54GL). Klik op de foto voor een vergroting:



In bovenstaande voorbeeldfoto staat het IP-adres van de computer van de hulpvrager, op 192.168.1.100. Maar dat is slechts een voorbeeld. De hulpvrager kan als volgt nagaan welk IP-adres hij moet invullen in zijn router:

Bovenste werkbalk - rechtsklik  muis op icoontje van Network Manager - Verbindingsinformatie - IP-adres

Na de hulpverlening kan de hulpvrager deze port forwarding het beste weer uitschakelen, uit veiligheidsoogpunt.

Let op: heeft de hulpvrager een firewall aanstaan op zijn computer? Laat de hulpvrager die dan eerst even (tijdelijk!) uitzetten. Alleen de firewall op zijn computer (softwarematige firewall in Ubuntu), want een eventueel aanwezige hardwarematige firewall in de router, is immers inmiddels ingesteld om poort 5900 open te zetten.

Bediening van de softwarematige firewall in Ubuntu kan met Uncomplicated Firewall (ufw), die standaard is geïnstalleerd: zie Veiligheid in Ubuntu

De firewall van de hulpverlener kan gewoon blijven aanstaan, zowel in zijn router als in Ubuntu: de hulpvrager is de enige die zijn computer toegankelijk moet maken.

Let op: Zowel de hulpverlener als de hulpvrager moeten uiteraard gelijktijdig beschikken over een werkende internetverbinding (duh....).

 
26. Hoe beveilig ik mijn draadloze netwerk?

Dat kunt u het beste zo doen: draadloze veiligheid


27. Hoe importeer ik mijn Favorieten (Bladwijzers) in Firefox?

Als u in Windows een flink aantal Favorieten hebt verzameld in Internet Explorer (of Bladwijzers in Firefox), dan is het handig als u die overzet naar Firefox in Linux. Dit is gelukkig heel eenvoudig.

a. voorzover van toepassing: installeer Firefox in Windows, en laat hem de Favorieten importeren in zijn Bladwijzers (dat stelt Firefox automatisch aan u voor, bij het installeren).

b. Open Firefox (nog steeds in Windows).

Werkbalk Firefox:

Bladwijzers - Bladwijzers organiseren... - Importeren en reservekopie maken - reservekopie maken...

Zet de reservekopie (genaamd Bladwijzers datum_van_vandaag.json) op een USB-geheugenstaaf.

Dit bestand kunt u straks in Linux weer importeren in Firefox.

 
28. Ik wil een etiket (label) geven aan een partitie

Makkelijk een etiketje plakken op een EXT3-partitie, doet u met het terminalprogramma e2label.

Voorbeeld voor partitie sda7, die u het etiket "appelflap" wil geven:

Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

tik in:

sudo e2label /dev/sda7 appelflap

druk op Enter. Uw wachtwoord blijft onzichtbaar, dat hoort zo.

Daarna volledige herstart van uw PC.

Overal in uw grafische omgeving heet sda7 nu appelflap, maar onder de motorkap heet hij nog steeds sda7.

Let op: e2label werkt alleen bij partities die geformatteerd zijn in EXT4, EXT3 of EXT2. Dus niet bij FAT, FAT32, NTFS en ook niet bij de swap.


29. Rechten wijzigen op een externe harde schijf

Een externe harde schijf is handig. EXT3 is de beste formattering, want dan hebt u geen last van fragmentatie. Formatteren doet u bijvoorbeeld met de Gparted LiveCD  Maar iedere gebruiker van de schijf, moet er naderhand wel op kunnen lezen en schrijven. Daarvoor moet u de rechten aanpassen, zodat de schijf algemeen toegankelijk wordt.

De rechten op EXT4-partities of EXT3-partities van een externe harde schijf, wijzigt u daarvoor als volgt. Ik vermeld hier twee manieren, waarvan één via de terminal.

1. Snelste en beste manier: via de terminal

a. Koppel de externe schijf aan. Kijk wat de naam is van de aangekoppelde externe schijf. In dit voorbeeld ga ik uit van een externe schijf genaamd sdb1, maar dat kan bij u anders zijn.

b. Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

tik in (kopieer en plak):

sudo chmod -R 777 /media/sdb1

Druk op Enter. Uw wachtwoord blijft geheel onzichtbaar, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.

c. Ontkoppel (unmount) de externe harde schijf softwarematig op uw bureaublad (rechtsklik muis - Volume ontkoppelen)

d. Zet de stroom van de externe harde schijf uit

e. Trek de USB-kabel uit de computer

f. Stop de USB-kabel weer terug

g. Zet de stroom van de externe harde schijf weer aan

h. Koppel de schijf aan (gaat waarschijnlijk automatisch).

Nu staan de rechten goed. Iedereen kan onbeperkt lezen en schrijven op de externe schijf.

2. Grafische methode

De grafische methode werkt vaak niet goed (om onduidelijke redenen). Daarom raad ik bij voorkeur de terminalmethode aan: die werkt namelijk wel altijd goed.

a. Koppel de harde schijf aan. Die krijgt bijvoorbeeld de aanduiding sdb1 (als er maar een partitie is). Of de aanduiding van zijn etiket, als u hem een partitielabel heeft gegeven, bijvoorbeeld opslag.

b. Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

tik in: 

gksudo nautilus

druk op Enter

c. Ga naar Bestandssysteem - media

rechtsklik muis op de partitie op de externe harde schijf (bijvoorbeeld sdb1 of opslag)

Eigenschappen - tabblad Rechten

Zet de rechten voor iedereen op "lezen en schrijven". Klik op de foto voor een vergroting:



d. Druk op de knop "Rechten op bestanden in map toepassen" en daarna op de knop "Sluiten"

e. Ontkoppel (unmount) de externe harde schijf softwarematig (rechtsklik muis - Volume ontkoppelen)

f. Zet de stroom van de externe harde schijf uit

g. Trek de USB-kabel uit de computer

h. Stop de USB-kabel weer terug

i. Zet de stroom van de externe harde schijf weer aan

j. Koppel de schijf aan (gaat waarschijnlijk automatisch).

Nu staan de rechten goed. Iedereen kan onbeperkt lezen en schrijven op de externe schijf.

Zie overigens ook tip 38 over rechten wijzigen in het algemeen.


30. Vergroot de bruikbare ruimte op een EXT3-geformatteerde partitie

Standaard reserveert Linux 5 % van de ruimte op een EXT3-partitie, voor root. Die ruimte is dus niet te gebruiken. Nu lijkt 5 % niet veel, maar met de tegenwoordige grote schijven tikt dit toch aardig aan. Als u een harde schijf heeft van 40 GB of meer, dan kunt u de root-reservering beter verlagen naar 1 %. Dat doet u als volgt.

Ik gebruik hier als voorbeeld een externe harde schijf, die één EXT3-partitie heeft, genaamd sdb1.

a. Ontkoppel de partitie sdb1 (doe deze ingreep desnoods vanaf de LiveCD van Ubuntu, als het om systeempartities gaat).

b. Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

Tik in (of kopieer en plak, dat is beter):

sudo tune2fs -m 1 /dev/sdb1

druk op Enter

(uw wachtwoord blijft onzichtbaar, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo)

Nu is de root-reservering voor sdb1 verlaagd naar 1 %. U hebt dus 4 % ruimtewinst behaald.


31. Enige gebruiker? Zet Ubuntu op Automatisch aanmelden

Als u de enige gebruiker bent van uw computer, dan is het soms handig om Ubuntu te zetten op "Automatisch aanmelden". Dat doet u als volgt:

Systeem - Beheer - Aanmeldvenster

Tabblad Beveiliging: zet vinkje bij: Automatische aanmelding gebruiken

Klik op het pijltje naast het invulveld voor de Gebruikersnaam en selecteer uw gebruikersnaam. Klik daarna op de knop Sluiten.

Herstart uw computer.

Let op: gebruikt u draadloos internet? Kijk dan even hieronder, naar tip 31.


32. Automatisch aanmelden: schakel het sleutelboswachtwoord uit

Het is soms handig, om uw computer te zetten op "Automatisch aanmelden". Bijvoorbeeld wanneer u de enige gebruiker bent van uw computer.

Maar als u draadloos internet heeft, dan krijgt u vervolgens van de sleutelbos alsnog de vraag om uw wachtwoord in te voeren. Dat is natuurlijk lastig.

Verwijder daarom het eigen wachtwoord van de sleutelbos. U doet dat als volgt:

Locaties - Persoonlijke map

werkbalk: Beeld - Verborgen bestanden weergeven

Dubbelklik de map .gnome2

Dubbelklik de map keyrings

Verwijder het bestand default.keyring en/of het bestand login.keyring

Herstart uw computer.

De sleutelbos zal nu om een nieuw, eigen wachtwoord vragen. Voer nu geen enkel wachtwoord in bij de sleutelbos. Dus gewoon alles leeglaten en op OK klikken.

U kiest dan voor onbeveiligde opslag van de netwerksleutel. Dat is doorgaans veilig om te doen. Het eigen wachtwoord van de sleutelbos, is in de meeste gevallen een overdreven beveiliging.


33. Per ongeluk de machinetijd op UTC (GMT) gezet tijdens het installeren?

Dat is meestal lastig, want zo wijkt de BIOS-tijd af van de tijd in het besturingssysteem. Zo verhelpt u dat:

Toepassingen - Hulpmiddelen - Terminalvenster

tik in (of kopieer en plak, dat is makkelijker):
gksudo gedit /etc/default/rcS


Druk op Enter.

Zoek in dit tekstbestand naar UTC en verander de "yes" in "no".

Opslaan, sluiten en computer volledig herstarten.


34. VPN-netwerk: hoe kan ik daarvan gebruikmaken?


Veel universiteiten werken met een Compatible Cisco Virtual Private Network (VPN). Om daarmee verbinding te kunnen maken doet u het volgende.

a. Allereerst installeert u enkele ondersteunende programma's vanuit de pakketbronnen van Ubuntu 8.04. Zorg daarom voor internetverbinding.

Deze programma's zitten al standaard in Ubuntu 9.10. U hoeft in 9.10 dus niets te installeren.

b. Systeem - Beheer - Synaptic pakketbeheer

zoekterm: vpn

Vink aan:
network-manager-vpnc

Druk op Toepassen.

Dit installeert de extensies voor Network Manager, om met VPN te kunnen werken.

c. Klik nu op het Network Manager-icoontje (dubbele terminal in het systeemvak, rechts in de bovenste werkbalk).

VPN-verbindingen - VPN configureren - Toevoegen

Nu begint er een assistent die u de noodzakelijke gegevens vraagt.

De benodigde gegevens zijn:
- de gateway (IP-adres van de VPN-server)
- groepsnaam (group name)                          
- groepswachtwoord (group password)          
- gebruikersnaam (user name)
- gebruikerswachtwoord (user password)

d. Verbinding maken/verbreken gaat vervolgens via een klik op het Network Manager-icoontje.


35. Vergroot de letters in Firefox op het kleine schermpje van uw netboekje (mini-laptop)

Als u een netbook (mini-laptopje) heeft met een klein schermpje, dan is het handig om de standaard-lettergrootte van Firefox te verhogen. Dat kan het beste met de add-on NoSquint.

Zo hoeft u tenminste niet constant op "Ctrl +" te drukken om de letters te vergroten.


NoSquint installeert u als volgt:
Werkbalk Firefox -  Extra - Add-ons - Door alle Add-ons bladeren - zoekterm: NoSquint - Aan Firefox toevoegen.

Let op: zet in de instellingen van NoSquint, de vergrotingsactie op "Alleen tekst". Anders zult u vaak vervormde plaatjes te zien krijgen.


36. Kopieer Youtube-filmpjes (en andere Adobe Flash-filmpjes) op uw harde schijf

Het is gelukkig heel makkelijk om Adobe Flash filmpjes (zoals die staan op Youtube) te bewaren op uw harde schijf.

a. Open eerst de map /tmp:
Bovenste werkbalk van uw bureaublad - Locaties - Computer -
- Bestandssysteem - tmp

b. Start Firefox in Youtube. Zoek het gewenste filmpje, bijvoorbeeld dit: http://nl.youtube.com/watch?v=VyoOvv49YCA

Lig even achterover en geniet van het filmpje. Als het filmpje is geladen, zult u het filmbestand zien verschijnen in de map /tmp.

c. Kopieer en plak het filmbestand in uw persoonlijke map.

Klaar. (met dank aan Bartek van het Ubuntuforum)

Let op: Sluit u Firefox nu af, dan is het filmbestand ook meteen verdwenen in de map /tmp. U wil dus zeker niet Firefox sluiten of een andere website bezoeken voordat u het filmbestand hebt gekopieerd, want het filmbestand verdwijnt dan direct.


37. Versterk het signaal van uw draadloze router

Er is een handige manier om het signaal van uw draadloze router flink te versterken, bijna zonder kosten: signaalversterking


38. Bespaar inkt met Ecolettertype

U kunt inkt besparen met het schreefloze ecologische lettertype Ecofont van SPRANQ: http://www.ecofont.nl/ecofont.html

Is die webstek onbereikbaar? Haal het lettertype dan hier: ecolettertype
SPRANQ stelt het lettertype vrij beschikbaar onder de GPL.

Hierboven, in tip 12, leest u hoe u lettertypen kunt installeren.


39. Rechten op bestanden en mappen wijzigen

Rechten wijzigen van bestanden en mappen, doet u in de grafische omgeving het beste met het programma gnome-commander. Dit kunt u gewoon vanuit de pakketbronnen installeren.

Gnome-commander werkt beter dan Nautilus, zeker als de rechtenwijziging recursief moet worden toegepast op onderliggende bestanden en mappen. Start gnome-commander met rootrecht vanuit de terminal, via het commando gksudo gnome-commander


40. Vind de verstopte bureaubladachtergronden in Ubuntu

In 9.10 zitten deze niet verstopt; u kunt ze in 9.10 simpelweg installeren via een rechtsklik op het bestaande bureaublad en dan kiezen voor Werkbladachtergrond wijzigen.

Het is natuurlijk heel makkelijk om van uw eigen foto een bureaubladachtergrond te maken. Maar minder bekend is, dat er in Ubuntu standaard enkele heel fraaie bureaubladachtergronden zitten, met prachtige afbeeldingen van het heelal, planeten en sterren. Diep verstopt.

Hier vindt u ze:
Bestandssysteem - usr - share - pixmaps - backgrounds - cosmos
(oftewel: /usr/share/pixmaps/backgrounds/cosmos)


En hier nog een paar:
Bestandssysteem - usr - share - backgrounds
(oftewel: /usr/share/backgrounds)



41. Firefox: stel hem optimaal in

Enkele trucs om Firefox optimaal te laten presteren, vindt u op deze pagina.