Complete snelstartergids voor beginners met Linux

Snel en eenvoudig aan de slag met Ubuntu, de makkelijkste Linux die er is.

Dit is Tux, de mascotte van Linux


Ubuntu 12.04 Precise Pangolin is verschenen!


....en het is weer een schoonheid. Haal uw gratis exemplaar hier binnen!

Een ster van 12.04: Xubuntu!



Laat u eens verrassen door de elegante eenvoud van Xubuntu 12.04!

Uw gratis exemplaar haalt u hier.

52dagen tot
Ubuntu 12.04.1 LTS Precise Pangolin (eerste puntversie, oftewel "Service Pack 1")

Uitgifteschema van Ubuntu 12.04 LTS Precise Pangolin

openSUSE 12.1 is uit!

Een schitterende moderne Linux!

Klik hier voor een gratis exemplaar.

44dagen tot
openSUSE 12.2

Uitgifteschema van openSUSE 12.2

143dagen tot
Ubuntu 12.10 Quantal Quetzal

Uitgifteschema van Ubuntu 12.10 Quantal Quetzal

Oracle (Sun) Java JRE voor Ubuntu, Linux Mint en Debian


Terug naar de thuispagina


Primaire keuze: OpenJDK 6 en niet Oracle (Sun) Java

Voor Java is er een goed open-bronprogramma beschikbaar: OpenJDK 6 met de bijbehorende IcedTea plugin. Deze biedt voor veel Ubuntugebruikers een volwaardige Java.

Daarom zit de gesloten-bron Oracle (Sun) Java Runtime Environment (Oracle JRE) niet meer in de normale pakketbronnen van Ubuntu. Zelfs niet meer in de Partnersbron.

Om OpenJDK 6 plus IcedTea te installeren volstaat het, om het volgende te doen:
- Start Ubuntu softwarecentrum
- Zoekterm: icedtea
-
Klik op Icedtea Java-plug-in (icedtea-6-plugin) en installeer hem. De bijbehorende openJDK 6 komt dan vanzelf mee.

Let op: kies niet OpenJDK 7, want daarvoor is het nog te vroeg: daar hebt u nog weinig aan. OpenJDK 6 is nog steeds de aanrader.


Veel mensen hebben Oracle JRE dus niet nodig!

Maar....

Handleiding voor JRE

Maar als u in Ubuntu toch de nieuwste versie van Oracle JRE nodig hebt, dan kunt u die nog wel handmatig installeren.

Tip: deze handleiding kunt u ook gebruiken in Linux Mint en Debian.

Handmatig installeren van Oracle JRE is niet zo heel moeilijk, hoewel u ervoor "in de terminal moet duiken". Wel is precisie belangrijk: het lukt alleen wanneer u de instructies exact opvolgt.

Er zijn inmiddels allerlei onduidelijke pakketbronnen opgedoken (meestal PPA's), die Oracle JRE aanbieden. Maar een belangrijk voordeel van een handmatige installatie als deze is, dat u zich niet afhankelijk maakt van een schimmige en onduidelijke pakketbron van derden. Met alle veiligheidsrisico's van dien: kwaadaardige software of simpelweg een verouderde onveilige versie.

U weet nu tenminste precies wat u installeert.

De pakketbron van duinsoft.nl

Er is overigens een belangrijke positieve uitzondering: de pakketbron van duinsoft.nl. Deze wordt beheerd door een gerespecteerd lid van de Nederlandse Ubuntugemeenschap, en biedt een script aan dat altijd de nieuwste Oracle JRE binnentrekt van de webstek van Oracle zelf. Hiermee automatiseert u de installatie van de nieuwste Oracle JRE.

Doet u die installatie liever handmatig, lees dan hieronder door.


Updates: zelf in de gaten houden!

Een handmatig geïnstalleerd programma wordt niet door Ubuntu veilig gehouden met updates! Dat moet u dus voor Oracle JRE voortaan zelf doen.

U zult daarom regelmatig even op de Java-controle-webstek willen kijken, of er een bijgewerkte versie beschikbaar is. Van Oracle JRE zelf krijgt u geen meldingen daarover (Oracle JRE doet dat alleen in Windows).

De veiligheidsupdates van Oracle JRE volgen in beginsel een vast tijdschema (behoudens noodgevallen).  Het gaat om de categorie Oracle Java SE Critical Patch Updates. Het kan handig zijn, om de verschijningstijdstippen in uw agenda te noteren.

32-bit en 64-bit

De standaardversie van Ubuntu is 32-bit. De onderstaande instructie gaat dus uit van 32-bit. Maar omdat sommige mensen 64-bit Ubuntu gebruiken, heb ik in de rechterkolom ook de instructie gezet voor 64-bit.

Weet u niet welke versie u heeft? Dan hebt u vermoedelijk 32-bit, want dat is de generieke standaardversie.

INSTRUCTIE VOOR 32-BITS UBUNTU


Verwijder eerst de IcedTea browser-plugin

Eerst wil u de IcedTea browser-plugin verwijderen (als u die heeft).

Open het Ubuntu softwarecentrum (klik in de zijbalk op het pictogram met de uitpuilende papieren boodschappentas)
.
Zoekterm: icedtea

Klik op Icedtea Java plug-in en verwijder hem. Daarmee hebt u de browser-plugin gedeïnstalleerd.

Let op: verwijder OpenJDK zelf (indien u die heeft), beslist niet! Bij verwijdering daarvan kunnen er namelijk storingen ontstaan.

JRE binnenhalen (32-bit)

Haal nu het juiste bestand binnen van de Java-webstek: http://www.java.com

Voor 32-bit wilt u Linux hebben, waarvan de bestandsnaam eindigt op
tar.gz. Dus niet Linux RPM, waarvan de bestandsnaam eindigt op i586.rpm. Want RPM is niet voor Ubuntu, maar voor andere soorten Linux.

Let op: Sla het bestand op in de map Downloads, dus in /home/UwGebruikersnaam/Downloads). Firefox slaat binnengehaalde bestanden daar standaard op, maar dat geldt niet voor elke webbrowser.

Voorbeeld: gebruiker Jantje "moet" het bestand hebben staan in de submap /home/Jantje/Downloads.
Bij twijfel, controleer het: klik op het pictogram van uw Persoonlijke map in de zijbalk - Downloads.

Dat is belangrijk voor de terminalopdrachten die u straks gaat uitvoeren, want anders kloppen ze niet.

JRE installeren (32-bit)

Let op: De terminalopdrachten in deze handleiding gaan mogelijk uit van een oudere versie van JRE. Bij een nieuwere versie kunt u simpelweg de bestandsnamen in de terminalopdrachten aanpassen.

Deze handleiding is geschreven voor JRE 7 update 4 (32-bits-versie).

Kopiëren en plakken in de terminal

Deze hele handleiding is gebaseerd op kopiëren van opdrachtregels en deze vervolgens plakken in de terminal. Dat doet u als volgt:
- Open naast het Firefox-venster, een terminalvenster.
- Klik op de webpagina, om hem actief te maken.
- Klik drie keer (snel na elkaar) op de te kopiëren regel. Deze wordt nu geselecteerd (krijgt een donker kadertje om zich heen).
- Rechtsklik muis - Kopiëren
- Klik in de terminal (om hem actief te maken)
- Rechtsklik muis - Plakken
- Druk op Enter. De opdrachtregel wordt nu uitgevoerd.


1. Maak een nieuw submapje aan in de map opt, met de onderstaande opdracht.

Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal
Klik op Terminalvenster

Tik in
(kopieer en plak: drie keer snel klikken op de blauwe regel, selecteert de hele regel):

sudo mkdir -p -v /opt/java/32

Druk op Enter.

Tik uw wachtwoord in. U ziet niets, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.
Druk op Enter.


2. Ga naar de map Downloads en pak het zojuist binnengehaalde ingepakte bestand daarin uit. Dit alles met de onderstaande gecombineerde opdracht.

Tik in (kopieer en plak):
cd Downloads && tar xvzf ~/Downloads/jre-7u4-linux-i586.tar.gz

Druk op Enter.


3. Verplaats de uitgepakte inhoud naar de nieuwe systeemmap die u in stap 1 heeft gemaakt.

Tik in (kopieer en plak):
sudo mv -v ~/Downloads/jre1.7.0_04 /opt/java/32

Druk op Enter.


Nieuwe JRE als standaard zetten

4. Nu gaat u het systeem vertellen dat er een nieuwe Java-versie is geïnstalleerd.

Tik in (kopieer en plak):
sudo update-alternatives --install "/usr/bin/java" "java" "/opt/java/32/jre1.7.0_04/bin/java" 1

Druk op Enter.

Let op: had u al eerder handmatig JRE geïnstalleerd, en hebt u die (zoals ook de bedoeling is) eerst verwijderd? Dan zult u de bovenstaande terminalopdracht nog een keer willen uitvoeren, indien u de eerste keer een foutmelding krijgt.


5. Vervolgens vertelt u het systeem, dat de nieuwe Java de standaard moet worden.

Tik in (kopieer en plak):
sudo update-alternatives --set java /opt/java/32/jre1.7.0_04/bin/java

Druk op Enter.

Het installeren van de Firefox-plugin

6. Het installeren van de Firefox-plugin is tamelijk eenvoudig. Voer allereerst de volgende opdracht uit, om een bepaald mapje te maken (voorzover het nog niet bestaat).

Tik in de terminal (kopieer en plak):
mkdir -v ~/.mozilla/plugins

Druk op Enter.

Indien dit mapje al bestaat, dan krijgt u daar een melding van (Bestand bestaat al).


7. Verwijder nu de eventueel geïnstalleerde IcedTea-plugin:

Tik in (kopieer en plak):
sudo apt-get remove icedtea6-plugin

Druk op Enter.

Indien dit pakket sowieso niet aanwezig is, dan krijgt u ook daar een melding van.


8. Verwijder nu een eventuele oudere versie van de Java-plugin. Voer de volgende terminalopdracht uit.

Tik in (kopieer en plak):
rm -v ~/.mozilla/plugins/libnpjp2.so

Druk op Enter.

Indien dit bestand sowieso niet aanwezig is, dan krijgt u ook daar een melding van.


9. Nu kunt u de nieuwe plugin installeren, door een symbolische koppeling te maken (u vertelt daardoor aan Firefox, waar de plugin zich bevindt).


Tik in de terminal (kopieer en plak):

ln -s /opt/java/32/jre1.7.0_04/lib/i386/libnpjp2.so ~/.mozilla/plugins/

Druk op Enter.

Eindcontrole

10. Herstart nu Firefox (sluiten en weer openen). Controleer even, of het allemaal goed gelukt is. Tik daarvoor in de adresbalk van Firefox (dus niet in de terminal!):
about:plugins

Druk op Enter.

En blader naar beneden totdat u iets ziet als:
Java(TM) Plug-in 1.7.0_04

Eventueel kunt u ook uitproberen of uw JRE actueel is, door naar deze webpagina te gaan:
http://www.java.com/nl/download/installed.jsp

Beperk het schijfgebruik met Sun Java 7 Plugin Control Panel

11. Standaard staat Java zo ingesteld, dat hij een idioot hoog maximum aan schijfruimte gebruikt voor de opslag van tijdelijke bestanden. Dat kunt u beter even beperken via het bedieningspaneel van JRE.

Het bedieningspaneel van JRE is nu niet te vinden in Systeem - Voorkeuren.  U kunt het wel oproepen via de terminal. Als volgt:

Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal
Klik op Terminalvenster

Tik in (kopieer en plak):

/opt/java/32/jre1.7.0_04/bin/ControlPanel

Druk op Enter.

Benut het om het schijfgebruik van tijdelijke Javatoepassingen te beperken, want dat staat nu op een krankzinnig hoog maximum (in elk gebruikersaccount herhalen):
Temporary Internet Files - Settings... Disk Space: beperk het tot 50 MB.
Klik op Delete Files... OK - OK - Apply - OK.


Let op: deze terminalopdracht is alleen voor Java 7 update 4. U zult het bij een nieuwere Javaversie, willen aanpassen aan die nieuwere versie.

Herhaal drie opdrachten bij andere gebruikersaccounts en beperk ook daar de opslag

12. Bij eventuele andere gebruikersaccounts op dezelfde computer, wil u per account de volgende drie opdrachten herhalen:

rm -v ~/.mozilla/plugins/libnpjp2.so

en daarna (voor het geval de plugins-map nog niet bestaat):


mkdir -v ~/.mozilla/plugins

en daarna:

ln -s /opt/java/32/jre1.7.0_04/lib/i386/libnpjp2.so ~/.mozilla/plugins/

Druk op Enter.


Tot slot wil u nog even per gebruikersaccount de opslag beperken, zoals beschreven in punt 11.

Verwijdering

Het is heel makkelijk, om de handmatig geïnstalleerde JRE later weer te verwijderen. U doet dat als volgt:

a. Verwijder de map /opt/java en alles wat daarin zit, met de volgende terminalopdracht.

Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal
Klik op Terminalvenster

Tik in (kopieer en plak):
sudo rm -r -v /opt/java

Druk op Enter.

Tik uw wachtwoord in. U ziet niets, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.
Druk op Enter.

b. Verwijder nu de Java-plugin. Voer daarvoor de volgende terminalopdracht uit.

Tik in (kopieer en plak):

rm -v ~/.mozilla/plugins/libnpjp2.so

Druk op Enter.

c. Herstart Firefox.


Deze verwijdering van de Java-plugin (stap b dus) dient u te herhalen per gebruikersaccount.

Opwaarderen naar een nieuwere versie

Het is eenvoudig om een oudere versie op te waarderen naar een nieuwere. Verwijder eerst de bestaande versie: zie boven, onder het kopje "Verwijdering".

Daarna kunt u simpelweg alle installatiestappen herhalen voor de nieuwe versie.


Bron: deze handleiding is een aangepaste en uitgebreide versie van de handleiding in de documentatie van Ubuntu-NL.


Op de inhoud van deze webstek is een Creative Commons-licentie van toepassing.


Deze website wordt gesponsord door Google-advertenties.

Gebruikt u een advertentieblokkeerder?
Dan blokkeert u ook mijn advertentie-inkomsten....

Als u deze website wil ondersteunen, dan kunt u dat doen door uw advertentieblokkeerder even uit te schakelen. Bij voorbaat dank..
.

INSTRUCTIE VOOR 64-BITS UBUNTU


Verwijder eerst de IcedTea browser-plugin

Eerst wil u de IcedTea browser-plugin verwijderen (als u die heeft).

Open het Ubuntu softwarecentrum (klik in de zijbalk op het pictogram met de uitpuilende papieren boodschappentas).
Zoekterm:
icedtea

Klik op Icedtea Java-plugin en verwijder hem. Daarmee hebt u de browser-plugin gedeïnstalleerd.
 
Let op: verwijder OpenJDK zelf (indien u die heeft), beslist niet! Bij verwijdering daarvan kunnen er namelijk storingen ontstaan.


JRE binnenhalen (64-bit)

Haal het juiste bestand binnen van de Java-webstek: http://www.java.com

Voor 64-bit wilt u Linux x64 hebben, waarvan de bestandnaam eindigt op
.tar.gz. Dus niet Linux x64 RPM, waarvan de bestandsnaam eindigt op x64.rpm. Want RPM is niet voor Ubuntu, maar voor andere soorten Linux.

Let op: Sla het bestand op in de map Downloads. Dus in /home/UwGebruikersnaam/Downloads. Firefox slaat binnengehaalde bestanden daar standaard op, maar dat geldt niet voor elke webbrowser.

Voorbeeld: gebruiker Jantje "moet" het bestand opslaan in de submap /home/Jantje/Downloads.
Bij twijfel, controleer het: klik op het pictogram van uw Persoonlijke map in de zijbalk - Downloads.

Dat is belangrijk voor de terminalopdrachten die u straks gaat uitvoeren, want anders kloppen ze niet.

JRE installeren (64-bit)

Let op: De terminalopdrachten in deze handleiding gaan mogelijk uit van een oudere versie van JRE. Bij een nieuwere versie kunt u simpelweg de bestandsnamen in de terminalopdrachten aanpassen.

Deze handleiding is geschreven voor JRE 7 update 4 (64-bits-versie).


Kopiëren en plakken in de terminal

Deze hele handleiding is gebaseerd op kopiëren van opdrachtregels en deze vervolgens plakken in de terminal. Dat doet u als volgt:
- Open naast het Firefox-venster, een terminalvenster.
- Klik op de webpagina om hem actief te maken.
- Klik drie keer (snel na elkaar) op de te kopiëren regel. Deze wordt nu geselecteerd (krijgt een donker kadertje om zich heen).
- Rechtsklik muis - Kopiëren
- Klik in de terminal (om hem actief te maken)
- Rechtsklik muis - Plakken
- Druk op Enter. De opdrachtregel wordt nu uitgevoerd.



1. Maak een nieuw submapje aan in de map opt, met de onderstaande opdracht.

Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal
Klik op Terminalvenster

Tik in (kopieer en plak: drie keer snel klikken op de blauwe regel, selecteert de hele regel):

sudo mkdir -p -v /opt/java/64

Druk op Enter.

Tik uw wachtwoord in. U ziet niets, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.
Druk op Enter.


2. Verplaats het zojuist binnengehaalde bestand naar de nieuwe map en pak het daarin uit. Dit alles met de onderstaande gecombineerde opdracht.

Tik in (kopieer en plak):
cd Downloads && tar xvzf ~/Downloads/jre-7u4-linux-x64.tar.gz

Druk op Enter.


3. Verplaats nu de uitgepakte inhoud naar de nieuwe systeemmap die u hebt aangemaakt in stap 1, met de volgende opdracht.

Tik in (kopieer en plak):
sudo mv -v ~/Downloads/jre1.7.0_04 /opt/java/64

Druk op Enter.

Nieuwe JRE als standaard zetten

4. Nu gaat u het systeem vertellen dat er een nieuwe Java-versie is geïnstalleerd, en dat dit de standaard moet worden.

Tik in (kopieer en plak):
sudo update-alternatives --install "/usr/bin/java" "java" "/opt/java/64/jre1.7.0_04/bin/java" 1

Druk op Enter.

Let op: had u al eerder handmatig JRE geïnstalleerd, en hebt u die (zoals ook de bedoeling is) eerst verwijderd? Dan zult u de bovenstaande terminalopdracht nog een keer willen uitvoeren: de eerste keer krijgt u dan namelijk een foutmelding.


5. Vervolgens vertelt u het systeem, dat de nieuwe Java de standaard moet worden.

Tik in (kopieer en plak):
sudo update-alternatives --set java /opt/java/64/jre1.7.0_04/bin/java

Druk op Enter.

Het installeren van de Firefox-plugin

6. Het installeren van de Firefox-plugin is tamelijk eenvoudig. Voer allereerst de volgende opdracht uit, om een bepaald mapje te maken (voorzover het nog niet bestaat).
Tik in de terminal (kopieer en plak):
mkdir -v ~/.mozilla/plugins

Druk op Enter.

Indien dit mapje al bestaat, dan krijgt u daar een melding van (Bestand bestaat al).


7. Verwijder nu de eventueel geïnstalleerde IcedTea-plugin:

Tik in (kopieer en plak):
sudo apt-get remove icedtea6-plugin

Druk op Enter.


8. Verwijder nu een eventuele oudere versie van de Java-plugin. Voer de volgende opdracht uit:

Tik in (kopieer en plak):

rm -v ~/.mozilla/plugins/libnpjp2.so libjavaplugin_oji.so

Druk op Enter.


9. Nu kunt u de plugin installeren, door een symbolische koppeling te maken (u vertelt daardoor aan Firefox, waar de plugin zich bevindt).
Tik in de terminal (kopieer en plak):
ln -s /opt/java/64/jre1.7.0_04/lib/amd64/libnpjp2.so ~/.mozilla/plugins/

Druk op Enter.

Eindcontrole

10. Herstart nu Firefox (sluiten en weer openen). Controleer even, of het allemaal goed gelukt is. Tik daarvoor in de adresbalk van Firefox (dus niet in de terminal):
about:plugins

Druk op Enter.

En blader naar beneden totdat u iets ziet als:
Java(TM) Plug-in 1.7.0_04

Eventueel kunt u ook uitproberen of uw JRE actueel is, door naar deze webpagina te gaan:
http://www.java.com/nl/download/installed.jsp

Beperk het schijfgebruik met Sun Java 7 Plugin Control Panel

11. Standaard staat Java zo ingesteld, dat hij een idioot hoog maximum aan schijfruimte gebruikt voor de opslag van tijdelijke bestanden. Dat kunt u beperken via het bedieningspaneel van JRE.

Het bedieningspaneel van JRE is nu niet te vinden in Systeem - Voorkeuren.  U kunt het wel oproepen via de terminal. Als volgt:

Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal
Klik op Terminalvenster


tik in (kopieer en plak):

/opt/java/64/jre1.7.0_04/bin/ControlPanel

Druk op Enter.

Benut het om het schijfgebruik van tijdelijke Javatoepassingen te beperken, want dat staat nu op een krankzinnig hoog maximum (in elk gebruikersaccount herhalen):
Temporary Internet Files - Settings... Disk Space: beperk het tot 50 MB.
Klik op Delete Files... OK - OK - Apply - OK.


Let op: deze terminalopdracht is alleen voor Java 7 update 4. U zult het bij een nieuwere Javaversie, willen aanpassen aan die nieuwere versie.


Herhaal drie opdrachten bij andere gebruikersaccounts en beperk ook daar de opslag

12. Bij eventuele andere gebruikersaccounts op dezelfde computer, wil u per account de volgende drie opdrachten herhalen:

rm -v ~/.mozilla/plugins/libnpjp2.so libjavaplugin_oji.so

en daarna (voor het geval dat de plugins-map nog niet bestaat):


mkdir -v ~/.mozilla/plugins


en daarna:

ln -s /opt/java/64/jre1.7.0_04/lib/amd64/libnpjp2.so ~/.mozilla/plugins/

Tot slot wil u nog even per gebruikersaccount de opslag beperken, zoals beschreven in punt 11.

Verwijdering

Het is heel makkelijk, om de handmatig geïnstalleerde JRE later weer te verwijderen. U doet dat als volgt:

a. Verwijder de map /opt/java en alles wat daarin zit, met de volgende terminalopdracht.

Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal
Klik op Terminalvenster


Tik in (kopieer en plak):
sudo rm -r -v /opt/java

Druk op Enter.

Tik uw wachtwoord in. U ziet niets, zelfs geen sterretjes, dat hoort zo.
Druk op Enter.

b. Verwijder nu de Java-plugin. Voer daarvoor de volgende terminalopdracht uit.

Tik in (kopieer en plak):
rm -v ~/.mozilla/plugins/libnpjp2.so

Druk op Enter.

c. Herstart Firefox.


Deze verwijdering van de Java-plugin (stap b dus) dient u te herhalen per gebruikersaccount.

Opwaarderen naar een nieuwere versie

Het is eenvoudig om een oudere versie op te waarderen naar een nieuwere. Verwijder eerst de bestaande versie: zie boven, onder het kopje "Verwijdering".

Daarna kunt u simpelweg alle installatiestappen herhalen voor de nieuwe versie.


Bron: deze handleiding is een aangepaste en uitgebreide versie van de handleiding in de documentatie van Ubuntu-NL.


Op de inhoud van deze webstek is een Creative Commons-licentie van toepassing.