Hoe installeer ik programma's in Ubuntu?1. Ubuntu heeft tienduizenden(!) programma's in zijn pakketbronnen, die allemaal meteen beschikbaar zijn via het internet. Installeren is een kwestie van een paar muisklikken: zie daarvoor Programma's installeren.Hoe zit het met virussen en firewalls?2. U bent goed beschermd in Linux. Kijk hier maar eens: Veiligheid.Hoe kan ik de harde schijf defragmenteren in Linux?3. Een Linuxpartitie hoeft niet gedefragmenteerd te worden. Omdat er nauwelijks fragmentatie kan ontstaan, mits de partitie meer dan 20 % vrije ruimte heeft.Dat komt doordat de lees/schrijfkop van de harde schijf, in Linux boven het midden van de partitie blijft hangen. Van daaruit schrijft hij bestanden met tussenruimte weg over de hele partitie. Linux schrijft de bestanden dus niet weg als een aaneengesloten blok (zoals bijvoorbeeld Windows dat wel doet), maar met lege ruimte tussen de individuele bestanden. Een individueel bestand raakt daardoor zelden gefragmenteerd: er is immers ruimte om aaneengesloten te groeien. Zoals gezegd moet er wel minimaal 20 % vrije ruimte zijn op de partitie, anders ontstaat er namelijk wel degelijk fragmentatie van individuele bestanden. Dit voordeel hebt u overigens alleen op partities met een "Linux-eigen" formattering, zoals EXT4. Het werkt niet op FAT, FAT32 en NTFS. Hier vindt u een uitgebreidere Engelstalige uitleg: pdf-bestand. Bovenstaande beschrijving is overigens technisch niet helemaal correct: Windows zet ook wel wat bestanden in het midden van een partitie, en Linux plaatst sommige bestanden aan het begin van een partitie. Maar bovenstaande beschrijving geeft wel een juist beeld van de grote lijnen. Hoe kan ik mijn systeem schoonmaken (bestanden en register)?4. Gebruik nooit schoonmaakprogramma's: er is een grote kans dat die uw systeem onherstelbaar beschadigen.Het enige wat u in Ubuntu hoeft te doen om overtollige bestanden te verwijderen, is dit: A. De opslagplaats van de oude updates leegmakenOpen het Ubuntu softwarecentrum (klik op het pictogram met de uitpuilende papieren boodschappentas) en installeer Synaptic pakketbeheer.Klik vervolgens op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm synaptic Klik op Synaptic pakketbeheer. Instellingen - Voorkeuren - Bestanden Tijdelijke bestanden: zet puntje bij: Opgehaalde pakketten verwijderen na installatie Druk op de knop: Gebufferde pakketbestanden verwijderen B. De opslagplaats van de miniaturen leegmakenVan elke bekeken foto maakt Ubuntu automatisch een miniatuur, voor weergave in bestandbeheer. Op den duur kan het aantal miniaturen aardig oplopen. Bovendien bevat de opslag in de loop van de tijd veel overbodige miniaturen van foto's die niet meer bestaan.Mijn advies is daarom, om de opslagplaats van de miniaturen een paar keer per jaar leeg te maken. De snelste manier is via de terminal: Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster Tik in (voorkom fouten: kopieer en plak!) rm -f ~/.thumbnails/normal/* Druk op Enter. Maar het kan ook zo: Open uw Persoonlijke map, door een klik op het pictogram met het huisje erin, in de uitklapbare zijbalk. Werkbalk: Beeld - zet vinkje bij: Verborgen bestanden tonen Klik door naar: .thumbnails - normal (let op de punt waarmee de naam .thumbnails begint; die maakt dat deze map verborgen is) Verwijder alle bestanden in de map normal. Maak nu even de prullenbak leeg: rechtsklik muis op de prullenbak - Prullenbak legen. Blijvend de miniaturenopslag beperken doet u zo: Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster Tik in: dconf-editor Druk op Enter Hebt u dconf-editor nog niet geïnstalleerd? Installeer het dan alsnog even, via het Softwarecentrum. Als u het via de terminal wil installeren: "onder de motorkap" heet het pakket dconf-tools. Klik in dconf-editor op het kleine driehoekje voor het uitklappen van de categorie. Klik zo door naar: org - gnome - desktop - thumbnail_cache .... en zet de maximum-age op 60 en de maximum-size op 64. Let op: een wijziging in een veld wordt pas van kracht, nadat u in even in een ander veld hebt geklikt! Sluit dconf-editor. Nu hebt u er geen omkijken meer naar. C. Oude kernels verwijderenAls u een nieuwe kernel krijgt via de updates, dan laat Ubuntu de oude kernel gewoon staan. Ook in het Grubmenu: die stopt hij onder het kopje "Previous Linux versions". Reden: wellicht werkt de nieuwe kernel niet goed op uw computer, en dan kunt u uw computer altijd nog opstarten vanaf de oude kernel. Tot zover geen probleem.Maar: Ubuntu laat alle oude kernels staan. Hoeveel nieuwe kernels u ook krijgt aangeleverd via de updates. En als u weinig schijfruimte heeft, dan is dat misschien lastig. Elke kernel is namelijk meer dan 100 MB. Daarom kunt u bij schijfruimtegebrek, het beste de oude ongebruikte kernels verwijderen. Om aan de veilige kant te blijven kunt u trouwens het beste één oude kernel laten staan, namelijk de op één na nieuwste ongebruikte oude kernel. Een Ubuntuversie blijft altijd bij de hoofdkernelversie die hij had ten tijde van eerste verschijning. Kernel-updates betreffen alleen subversies van die hoofdkernelversie. Bijvoorbeeld: Ubuntu 12.04 kwam oorspronkelijk uit met 3.2.0. De hoofdversie van 12.04 zal altijd 3.2 blijven, maar de subversie wordt wel bijgewerkt. Schoonmaken gaat als volgt: Open het Ubuntu softwarecentrum (klik op het pictogram met de uitpuilende papieren boodschappentas) en installeer eerst Synaptic pakketbeheer. Want met softwarecentrum lukt de verwijdering niet volledig. Klik vervolgens op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm synaptic Klik op Synaptic pakketbeheer. Zoekterm: kernel 3. (gebruik niet het rammelende snelzoekveld, maar de zoekknop ernaast) Druk op de S in het resultatenvenster, dan staan de geïnstalleerde kernels bovenaan. Dat is makkelijker. Markeer alle oude geïnstalleerde kernels die u wilt verwijderen, voor "volledig verwijderen". Elke kernel heeft drie geïnstalleerde pakketten: linux-headers-xxx, linux-headers-xxx-generic en linux-image-xxx-generic. Verwijder ze alledrie. Let goed op dat u niet de nieuwste kernel markeert voor verwijdering! Druk daarna op de knop Toepassen. Tip: laat de op één na nieuwste overbodige kernel staan, voor alle zekerheid. Herstart uw computer. Klaar! Meer hoeft u niet te doen. Linux vervuilt namelijk bijna niet. Sterker nog, meer doen is risicovol en daarom af te raden. D. Het registerHet register van Linux hoeft u niet schoon te maken, want het kan eigenlijk niet vervuilen. Om de volgende redenen:- er is alleen een centraal register voor het besturingssysteem zelf. De instellingen van programma's staan daar niet in, want programma's hebben geen toegang tot het centrale register. Ze kunnen dat centrale register dus ook niet vervuilen of verzieken. - programma's maken bij installatie, een verborgen bestand aan in de persoonlijke map van elke gebruiker. Alleen daar zetten ze hun instellingen in. Ongeveer zoals dat vroeger ging in MS-DOS en Windows 3.1, toen elk programma alleen zijn eigen .ini-bestand aanmaakte met daarin zijn instellingen. - elke gebruiker heeft een eigen verborgen kopie van het centrale register in zijn persoonlijke map staan. Alleen die kopie kan een gebruiker verknoeien, niet het register van een andere gebruiker. Heb ik 64-bit of 32-bit Ubuntu op mijn computer staan?5. Als volgt kunt u controleren of u de 64-bits-versie van Ubuntu of de 32-bits-versie van Ubuntu op uw computer hebt staan:Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster Tik in (kopieer en plak, dat is beter): uname -m Druk op Enter. Aan de uitvoer die nu verschijnt kunt u het zien: i686 is 32 bit x86_64 is 64 bit Soms is de terminal zó handig! Hoe zit het met de versies van Ubuntu?6. De antwoorden op de meest gestelde vragen over de versies van Ubuntu, vindt u hier.Waar vind ik de Microsoft True Type lettertypes Arial, Times New Roman, Courier enzovoorts?7. De lettertypes Arial, Times New Roman, Courier New, Comic Sans enzovoorts zijn auteursrechtelijk beschermd. Maar ze zijn wel te gebruiken in Ubuntu. Hiervoor installeert u het pakket "Ubuntu restricted extras". Zie Multimedia (compleet maken)Waarom moet ik bij het installeren van programma's mijn wachtwoord opgeven?8. Ubuntu maakt gebruik van het zogenaamde Rootsysteem, hiermee worden bepaalde rechten (om bijvoorbeeld programma's te installeren) voorbehouden aan de beheerder van het systeem. Alleen de Root (oftewel systeembeheerder) kan, na het intikken van zijn wachtwoord, wijzigingen aanbrengen. Dit is om het systeem te beschermen.Let op: na het invoeren van uw wachtwoord, blijft dit 15 minuten geldig. In die tijd kunt u dus diverse systeembeheertaken uitvoeren, zonder dat u opnieuw uw wachtwoord hoeft in te tikken. In Ubuntusystemen is standaard het root-account uitgeschakeld. U kunt wel opdrachten als root (oftewel systeembeheerder) in de terminal uitvoeren met "sudo". Bijvoorbeeld, om de computer via de opdrachtregel te herstarten: sudo reboot Als ik kort nadat ik een beheerderstaak heb uitgevoerd, een tweede beheerderstaak wil uitvoeren, dan wordt er niet om mijn wachtwoord gevraagd. Waarom?9. Dit is normaal en is zo geregeld voor het gebruikersgemak. De geldigheidsduur van het wachtwoord is echter maar 15 minuten.Als ik mijn wachtwoord intik in een terminalvenster, dan zie ik niets10. Dat is normaal. Uw wachtwoord wordt wel degelijk geregistreerd, ook al ziet u zelfs geen sterretjes verschijnen. Druk maar eens op Enter!Dit is voor de veiligheid: zo kan iemand die over uw schouder meekijkt, zelfs niet zien uit hoeveel tekens uw wachtwoord bestaat. Deze veiligheidsvoorziening bestaat overigens alleen in het terminalvenster, niet in de grafische omgeving. In de grafische omgeving verschijnen er namelijk wel zwarte bolletjes, wanneer u uw wachtwoord ingeeft. Hoe krijg ik Ubuntu volledig in het Nederlands?11. U kunt Ubuntu ook achteraf volledig Nederlandstalig maken. Normaal gesproken gebeurt dat al tijdens de installatie, indien u tenminste tijdens de installatie internetverbinding had. Dan haalt het installatieprogramma namelijk alle Nederlandse taalpakketten binnen via het internet.Maar als u hebt geïnstalleerd zonder internetverbinding of wanneer u tijdens de installatie via de Desktop CD (LiveCD) ervoor hebt gekozen om geen taalpakketten binnen te halen, dan kunt u dat achteraf alsnog doen. Als u hebt geïnstalleerd met de Alternate CD, dan hebt u trouwens sowieso nog niet alle Nederlandse taalpakketten binnen. U kunt daarvoor de volgende stappen volgen: 1. Zorg dat u verbinding heeft met het internet. 2. Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm language Klik op Language support. 3. Zet de standaardtaal op Dutch of Nederlands. 4. Herstart de computer (volledige herstart). 5. Na de herstart: open het Ubuntu softwarecentrum (klik op het pictogram met de uitpuilende papieren boodschappentas) en installeer Synaptic pakketbeheer. Klik vervolgens op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm synaptic Klik op Synaptic pakketbeheer. Zoekterm: myspell-nl Markeer myspell-nl voor installatie en druk op Toepassen. Nu spreekt uw Ubuntu 100 % Nederlands. P.S. De vertaling van Ubuntu wordt door vrijwilligers onderhouden. Als de Nederlandse vertalersploeg versterking kan gebruiken (informeer eerst even of dat zo is), dan kunt u zich daarbij aansluiten door naar https://launchpad.net/ubuntu te gaan en u daar te registreren en mee te vertalen. Hoe krijg ik Nederlandstalige spellingscontrole in Libre Office?12. Daarvoor installeert u het pakket myspell-nl.Open het Ubuntu softwarecentrum (klik op het pictogram met de uitpuilende papieren boodschappentas) en installeer Synaptic pakketbeheer. Klik vervolgens op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm synaptic Klik op Synaptic pakketbeheer. Zoekterm: myspell-nl Vink het aan en druk op de knop Toepassen Ik heb een vraag over mijn toetsenbord13. Kijk daarvoor hier eens.Waarom doet het geluid het niet?14. Kijk eens hier: geluidskaartWat zijn de minimale systeemeisen voor een computer, om Ubuntu te kunnen draaien?15. De minimale systeemeisen zoals die staan op de Ubuntu webstek, zijn precies dat: minimaal. U hebt dan een te traag systeem.Waar u meer aan hebt, zijn de minimale systeemeisen voor "redelijk functioneren" (werkbaar) en voor "soepel draaien" (optimaal). Deze zijn als volgt. Redelijk functionerenProcessor: Pentium 4, 1,3 GhzRAM-geheugen: 1 GB Videokaart: 64 MB eigen geheugen Harde-schijfruimte: 8 GB Soepel draaienProcessor: Pentium 4, 2 GhzRAM-geheugen: 1,5 GB Videokaart: 128 MB eigen geheugen Harde-schijfruimte: 10 GB Wat is een pakketbron (repository of repo)?16. De pakketbronnen zijn de bibliotheken op de Ubuntuservers, met tienduizenden programma's voor Ubuntu. Er zijn verschillende soorten pakketbronnen, zoals Main, Universe en Multiverse. De pakketbronnen zijn makkelijk te benaderen met Synaptic pakketbeheer en Softwarecentrum.Hoe kan ik zien hoeveel schijfruimte er nog vrij is?17. Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm systeemKlik op Systeemmonitor open het tabblad Bestandssystemen In dit tabblad wordt per partitie weergegeven hoe groot die is en hoeveel ruimte er nog vrij is. Ik heb een programma met Synaptic pakketbeheer geïnstalleerd, maar het verschijnt niet in het menu18. Probeer als eerste om even af te melden (uitloggen) en daarna weer aan te melden (inloggen). Vaak is het probleem dan verholpen: het menu heeft zichzelf dan namelijk herladen.Bij enkele programma's ontbreekt sowieso het toevoegen van een menu-element tijdens de installatie. Dat kan een slordigheidje zijn van de maker van het programma. Ook kan het zijn dat het programma puur een terminalprogramma is. Pure terminalprogramma's verschijnen over het algemeen niet in het menu. Hoe krijg ik een bestandsbeheerder (verkenner) met rootbevoegdheid (almacht)?19. Als volgt krijgt u bestandsbeheerder (verkenner) Nautilus met rootbevoegdheid:Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster tik in (kopieer en plak): gksudo nautilus druk op Enter Let op: de terminal blijft de baas. Als u het terminalvenster sluit, dan kapt Nautilus er ook mee. Wanneer krijg ik de nieuwste versie van een programma via de updates?20. Waarschijnlijk nooit. Een Ubuntuversie blijft in principe doorgaan met de programmaversies waar hij mee begon.Let op: Firefox is een uitzondering. U krijgt uiteindelijk wel altijd de nieuwste Firefox. Daarover later meer. Wel krijgen alle programma's veiligheidsupdates. Hetzij doordat de maker van Ubuntu, Canonical, die doorsluist van de programmamaker (bovenstrooms), hetzij van Canonical zelf (benedenstrooms). Gedurende 18 maanden bij gewone versies en gedurende 36 maanden bij LTS-versies. Het is immers open-bron-software allemaal, dus ook benedenstroomse reparatie is mogelijk. Nieuwe programmaversies repareren oude fouten, maar ze introduceren ook weer nieuwe fouten. Dus in veel situaties is het beter om de bestaande programmaversie te handhaven en alleen de veiligheidsfouten te herstellen. De grote Linuxdistributies Ubuntu, Red Hat, Suse en Debian volgen alle deze handelwijze. Ze worden mede daarom veel gebruikt door grote bedrijven en instellingen, die vooral belang hechten aan veiligheid en stabiliteit. Voor bedrijven is de extra betrouwbaarheid van een gerepareerde oudere programmaversie, namelijk interessanter dan de vernieuwingen in een nieuwe programmaversie. Een Engelstalige uitleg van dit proces, door de makers van Red Hat, leest u in de onderstaande afbeelding (klik erop om hem te vergroten):  Het heeft er ook mee te maken, dat het standaard-programmapakket van een Ubuntuversie een samenhangend geheel is, met gedeelde bestanddelen. Dat geheel draait soepel en beproefd, en dat willen ze niet in gevaar brengen. Als u steeds de nieuwste versies wil hebben van programma's, dan kunt u het beste elk half jaar overstappen op de nieuwste Ubuntuversie. Hierop maakt Canonical slechts één belangrijke uitzondering: Firefox wordt uiteindelijk wel steeds bijgewerkt naar de nieuwste programmaversie, ook in oudere Ubuntuversies. Zie deze aankondiging. Wat zijn de voordelen van Linux?21. Hier vindt u een opsomming van de voordelen van Linux.Waar betaalt de maker van Ubuntu (Canonical) het allemaal van?22. Ubuntu zelf is gratis. Canonical, het bedrijf dat Ubuntu maakt, verdient zijn geld vooral met het bieden van betaalde ondersteuning aan bedrijven.Bedrijven hebben niet genoeg aan de informele hulp die Ubuntugebruikers elkaar bieden op de vele hulpfora. Daarom betalen ze Canonical voor professionele ondersteuning, die 24 uur per dag en zeven dagen per week beschikbaar is. Ook maakt Canonical tegen betaling speciaal aangepaste versies van Ubuntu, voor bijzondere computersystemen. Verder verdient Canonical ook geld met Firefox, of liever gezegd met de standaard-zoekmachine die ze daarin stoppen: op het ogenblik Google (die daarvoor betaalt). Zoals bij alle Linuxdistributies, is verreweg de meeste software in Ubuntu afkomstig van elders: de Linuxkernel (het hart van het systeem) en programma's als Firefox en Libre Office worden "bovenstrooms" gemaakt. Vooral door bedrijven zoals IBM, Novell, Hewlett Packard, Google en dergelijke. Het is vrije open-bron-software, dus iedereen mag die gratis kopiëren, veranderen en gebruiken. Canonical haalt die software binnen, lijmt alles aan elkaar zodat het stabiel draait, voegt er nog wat eigen dingen aan toe en ziedaar: Ubuntu! Overigens moet u ook bedenken, dat het meeste werk aan Ubuntu zelf, vrijwilligerswerk is van de Ubuntugemeenschap. Omdat het vrije open-bron software is, onder de GNU-licentie, komt die ten goede aan de ontwikkeling van Linux in het algemeen. Verder heeft Ubuntu een sympathieke filosofie. Daarom werken veel vrijwilligers er graag aan mee. Dat gratis vrijwilligerswerk gebeurt trouwens ook bij andere Linuxdistributies. Wat is het verschil tussen Ubuntu en andere grote Linux-distributies?23. Het grootste verschil tussen Ubuntu en andere grote Linux-distributies is, dat die andere meestal twee versies hebben. Een versie waar je voor moet betalen en een gratis versie.De gratis versie is dan de proeftuin voor de betaalde versie. Onder andere de bedrijven Novell (betaald: SLED, gratis: openSUSE) en Red Hat (betaald: RHEL, gratis: Fedora) werken zo. Het bedrijf Mandriva, eigenaar van een andere grote distributie, doet het een tikje anders: die werkt niet met een proeftuinversie, maar met een betaalde volledige versie (Mandriva Powerpack) en twee gratis uitgeklede versies (Mandriva One en Mandriva Free). Canonical, het bedrijf achter Ubuntu, brengt echter maar één versie uit. En die is gratis. Ook de gratis versies van Novell, Red Hat en Mandriva hebben overigens een grote gemeenschap van vrijwilligers, die meewerken aan de ontwikkeling. Doordat Linux vrije open-bron software is, onder de GNU-licentie, komen ook die inspanningen uiteindelijk mede ten goede aan Ubuntu. Kies ik in Synaptic voor "verwijderen" of voor "volledig verwijderen", wanneer ik een programma wil deïnstalleren?24. Normaal gesproken kiest u altijd voor "volledig verwijderen".Hoe automatiseer ik een terminalopdracht, zodat die vanzelf wordt uitgevoerd bij het aanmelden (inloggen)?25. Het kan soms handig zijn, om een terminalopdracht automatisch te laten uitvoeren bij het aanmelden (inloggen). Dat doet u als volgt.Een voorbeeld werkt daarbij het makkelijkste. Stel, u wil dat uw prullenbak automatisch wordt geleegd wanneer u zich aanmeldt. De opdracht daarvoor is: rm -r -f ~/.local/share/Trash/files/* Vervolgens maakt u daar een nieuwe opstarttoepassing van: U klikt op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Daarbij gebruikt u de zoekterm opstart. Daarna klikt u op Opstarttoepassingen. U klikt op Toevoegen Naam: Prullenbak automatisch legen Opdracht: sh -c "rm -r -f ~/.local/share/Trash/files/*" U klikt wederom op Toevoegen Let op de noodzakelijke toevoegingen (sh -c en de aanhalingstekens) aan de oorspronkelijke opdracht! Deze aanpak kunt u toepassen bij elke door u gewenste gebruikersopdracht, waarvoor geen beheerdersrecht (rootrecht) is vereist. Is beheerdersrecht wel vereist, dan voegt u de desbetreffende opdracht toe aan /etc/rc.local. (wordt vervolgd in de rechterkolom) | Deze website wordt gesponsord door Google-advertenties. Gebruikt u een advertentieblokkeerder? Dan blokkeert u ook mijn advertentie-inkomsten.... Als u deze website wil ondersteunen, dan kunt u dat doen door uw advertentieblokkeerder even uit te schakelen. Bij voorbaat dank... Vragen over Libre Office?26. Tips voor Libre Office vindt u hier.Hoe verander ik mijn bureaubladachtergrond?27. Uw bureaublad kunt u veranderen op bijna dezelfde manier als in Windows. Dus: kies een foto die u als bureaubladachtergrond wil. Dubbelklik het fotobestand.Nu wordt de foto zichtbaar gemaakt in het fotokijkprogrammaatje Eye of Gnome (EOG). Vervolgens in de werkbalk daarvan: Afbeelding - Instellen als achtergrond. Maar er is één belangrijk verschil met Windows. Ubuntu maakt alleen een snelkoppeling naar de foto die u instelt als bureaubladachtergrond. Als u de foto vervolgens verplaatst of weggooit, dan verdwijnt dus ook uw bureaubladachtergrond, en verandert uw bureaublad in een egaal gekleurd scherm! Gooi de foto dus niet weg, maar plaats hem eerst in uw persoonlijke map. Bijvoorbeeld in de submap Afbeeldingen. Stel hem dan pas in als bureaubladachtergrond. Hoe verfraai ik het Grubmenu?28. Als u niet bang bent voor de terminal, dan kunt u ook nog het Grubmenu mooi maken.Waarom is het fout om een gewoon gebruikersprogramma te starten met sudo of gksudo?29. Gewone gebruikersprogramma's, zoals Firefox, kunt u ook starten vanuit de terminal, door simpelweg firefox in te tikken en op Enter te drukken. Dat kan geen kwaad.Maar het kan wel kwaad, om dat te doen als root, met sudo firefox of gksudo firefox. Juist met het opstarten via sudo (of gksudo) verziekt u de rechten binnen uw eigen gebruikersmap. Er ontstaan dan allerlei bestanden en mappen die niet van u zijn, maar van root. Het gevolg: - U kunt de bestanden en mappen niet meer bewerken, dus ook geen instellingen opslaan. - Ook kunt u geen nieuwe bestanden en mappen meer aanmaken binnen die veranderde mappen. "Normale" programma's moet u gewoon nooit met sudo opstarten. Het is nergens voor nodig, het brengt risico's met zich mee en u loopt een grote kans op het verzieken van de rechten op uw eigen bestanden. Ubuntu staat nu op een te kleine partitie. Hoe vergroot ik de partitieruimte van Ubuntu?30. Heeft u Ubuntu al geïnstalleerd en staan de partitiegroottes niet goed? Dan hoeft u gelukkig Ubuntu niet te herinstalleren. U kunt namelijk het volgende doen:Start Ubuntu op vanaf de Desktop-CD (LiveCD). Kies "English" als taal. Selecteer Try Ubuntu without any change to your computer. Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm gparted Klik op Gparted Partition Editor Rechtsklik met de muis op de partitie genaamd "linux-swap" en kies Swapoff. Verklein eerst de partitie die kleiner kan, zodat er vrije ruimte ontstaat, met behulp van de werkbalkknop Resize/Move. Vergroot daarna de partitie die te klein is, eveneens met de knop Resize/Move, met de beschikbaar gekomen vrije ruimte. Geef Ubuntu bij voorkeur niet minder dan 10 GB. Als Ubuntu op een logische partitie staat, dan moet u eerst de onderliggende primaire extended partitie vergroten, voordat u de logische partitie groter kunt maken. Uitleg over het verschil tussen logische en primaire partities vindt u hier (punt 2). Let op: kies aangrenzende partities voor de ruimteverplaatsing. Een "move"-operatie kan makkelijk uren duren! Onderbreek dit proces beslist niet. In geval van een laptop: zorg ervoor, dat hij aan de netvoeding hangt (en dus niet op de accu werkt). Druk op Apply (de groene V in de werkbalk). Herstart uw computer normaal (zonder CD): alles staat nu goed. Let op:
een eventuele Windows moet zichzelf nu eerst even instellen op zijn nieuwe
partitiegrootte. Bij het starten van Windows krijgt u eerst een
"foutmelding", waarna Windows een schijfcontrole uitvoert en zichzelf
instelt op de nieuwe partitieruimte. Laat dit rustig zijn gang gaan.
Daarna is alles in orde.
Kopieën van documenten en foto's wil u namelijk, veiligheidshalve, sowieso extern bewaren. Bijvoorbeeld op een externe USB-harde schijf. Een aparte home-partitie biedt schijnzekerheid. Als de harde schijf van uw computer het begeeft, dan zijn in één klap alle partities weg, ook een aparte /home.Heeft het zin om een aparte home-partitie te hebben?31. Nee. Een aparte home-partitie heeft meer nadelen dan voordelen. Het is een nutteloze complicatie. Om de volgende redenen:a. Schijnzekerheid b. Storingen door oude instellingen Een verder nadeel is, dat alle oude instellingen bewaard blijven bij een aparte home-partitie. Die oude instellingen kunnen soms voor problemen zorgen in een nieuw geïnstalleerde Ubuntu. U kunt daarom beter met een schone lei beginnen, wanneer u een herinstallatie doet of opwaardeert naar een nieuwe Ubuntuversie. Instellingen waar u prijs op stelt, en die u dus uitdrukkelijk wel wil meenemen naar een nieuw geïnstalleerde Ubuntu, kunt u immers ook simpelweg eventjes kopiëren op (bijvoorbeeld) een externe USB-geheugenstaaf.... Daar hebt u geen aparte /home voor nodig. c. Opslag kan ook op een gewone extra opslagpartitie Verder kunt u tijdelijke opslag van grote bestanden ook doen op een gewone extra opslagpartitie; ook daarvoor is geen afzonderlijke /home nodig. Kortom: voor tijdelijke opslagdoeleinden (grote bestanden, muziek, films, foto's) maakt u beter een aparte opslagpartitie aan op de interne harde schijf. Buiten Ubuntu zelf (en dus niet als /home). Bijvoorbeeld geformatteerd als NTFS, wanneer u een tweevoudig opstartbare computer heeft: dan kunt u zo'n opslagpartitie benaderen zowel vanuit Windows als vanuit Ubuntu. Of, bij een enkelvoudig opstartbare computer, geformatteerd als EXT4. Zoals gezegd, hebt u naast zo'n interne opslagpartitie nog steeds een extern opslagmedium nodig (zoals een externe USB-harde schijf) om kopieën van uw documenten op te bewaren! Als de interne harde schijf kapotgaat, dan zijn immers in één klap alle partities verloren. (vervallen)32. (vervallen)Hoe kan ik het geluidniveau van mijn muziekbestanden normaliseren?33. Leuk, muziekbestanden. Maar al die MP3's hebben vaak hun eigen geluidniveau (volume). En dat is hinderlijk bij het afspelen: soms is het ene nummer veel te zacht, en het volgende juist weer veel te hard.U kunt het geluidniveau van uw MP3's gelukkig normaliseren met behulp van easyMP3Gain (een grafische schil om het terminalprogramma mp3gain). Zonder kwaliteitsverlies! Dit handige programma kunt u gewoon installeren vanuit de pakketbronnen van Ubuntu, dus via Ubuntu softwarecentrum. Zoekterm: easymp3gain. Het onderliggende terminalprogramma mp3gain komt vanzelf mee. Na installatie kunt u het programma terugvinden via de Dash, met de zoekterm easy. Let op: easyMP3Gain is minder stabiel en minder snel dan het onderliggende terminalprogramma mp3gain. Sneller (en volgens sommige mensen prettiger) is het dus, om mp3gain te gebruiken via de terminal. Dat kan als volgt. Een voorbeeld is het makkelijkste. Stel, de muziekbestanden staan in de persoonlijke map van gebruiker Jantje, in de submap genaamd Muziek. Dus in /home/jantje/Muziek. Jantje volgt dan deze handleiding: Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster Tik in (kopieer en plak, dat is beter): mp3gain -r -c ~/Muziek/*.mp3 Druk op Enter. Bovenstaande terminaltoverspreuk moet u uiteraard aanpassen aan de locatie van uw eigen muziekbestanden (duh...). Hoe krijg ik het opstartmenu (Grubmenu) te zien?34. Als u een enkelvoudig opstartbare computer hebt met een schoon geïnstalleerde Ubuntu, dan hebt u de opstartlader Grub2.U kunt het Grubmenu dan alleen te zien krijgen, door direct na het BIOS-scherm de Shift-toets in te drukken en ingedrukt te houden. Dat kan nodig zijn, wanneer u vanaf een oudere kernel wil starten of wanneer u de Recovery Mode (Herstelmodus) wil opstarten.
Wat is het nadeel van kleine Linuxdistributies?35. Er zijn veel kleine Linuxdistributies (oftewel distro's), die soms uit-de-doos veel completer zijn dan Ubuntu. Alle multimedia-ondersteuning zit er dan bijvoorbeeld al standaard in. Dat is natuurlijk wel makkelijk. Sommige zijn rechtstreeks afgeleid van een grote distributie, zoals PCLinuxOS.Toch is het beter om Ubuntu te kiezen (of een andere grote distributie). Want hoe sympathiek en makkelijk ze soms ook zijn, er zitten ook grote nadelen aan kleine Linuxdistributies: - Er zit meestal maar een kleine groep ontwikkelaars achter. Als er eentje uitvalt, of als er onderling ruzie uitbreekt, dan is dat soms al genoeg om het hele project te laten stilvallen. En u zit met de gebakken peren, want u krijgt geen veiligheidsupdates meer.... - Veiligheidsupdates zijn sowieso een zwak punt bij kleine distro's. Ze hebben vaak gewoon niet genoeg ontwikkelaars om alle pakketten tijdig van veiligheidsupdates te voorzien. Dat geldt tevens voor "afgeleide" kleine distro's, want die hebben (uiteraard) ook eigen pakketten (naast de pakketten van de distro waar ze op zijn gebaseerd). - Distro's met standaard een complete multimediadekking aan boord, hebben nog een ander probleem. Het is illegaal, want veel multimedia-ondersteuning is in sommige landen (zoals de Verenigde Staten van Amerika) gepatenteerd en niet vrij. Ook al bieden sommige "complete" kleine distro's voor de vorm ook een codecvrije versie aan. Ubuntu doet dat slimmer, met het pakket ubuntu-restricted-extras. Zodra deze kleine distro's boven de radar uitkomen van de eigenaren van de patenten en auteursrechten, worden ze genadeloos afgeknald bij de rechter. Einde distro... Hoe controleer ik de integriteit van een bestand met MD5sum?36. Een veelgebruikte methode om te controleren of u een bestand intact hebt binnengehaald, is de MD5sum-methode. Op een webstek waar u een bestand kunt binnenhalen, staat vaak ook de correcte MD5sum van het desbetreffende bestand vermeld. Dit kunt u vergelijken met een digitale vingerafdruk van het bestand.Wanneer u de MD5sum berekent van het bestand nadat u het hebt binnengehaald, kunt u dus de uitkomst vergelijken met wat die zou moeten zijn. Alleen als beide uitkomsten exact hetzelfde zijn, is het bestand intact. Zo'n berekening doet u als volgt. Een voorbeeld is het makkelijkste. Jantje haalt het bestand appelflap.iso binnen. Hij laat het gewoon staan in /home/Jantje/Downloads. Vervolgens opent Jantje een terminalvenster: Hij klikt op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Vervolgens gebruikt hij de zoekterm terminal .... en klikt hij op Terminalvenster. Jantje tikt daarna in: cd Downloads ... en drukt op Enter. Daarna tikt hij in: md5sum appelflap.iso ...en drukt op Enter. De cijferreeks die hieruit voortkomt, moet exact overeenkomen met de MD5sum die de maker van appelflap.iso op zijn webstek heeft vermeld. Is er een verschil, dan is appelflap.iso corrupt en dus onbruikbaar. Probeert u het zelf maar eens, met dit ingepakte gedicht van Willem Elsschot: elsschot.tar.gz. De MD5sum van elsschot.tar.gz is: 4ef6b84bfbe18b9a40eeb4b7aaf61818 Hoe kan ik regelmatig een automatische reservekopie laten maken van mijn belangrijke bestanden?37. Dat kan met het programma Back In Time. U installeert het als volgt:Start het Ubuntu softwarecentrum Zoekterm: back in time gnome Selecteer en installeer Back In Time (backintime-gnome) Na installatie kunt u Back In Time starten via een klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm back Het meest voor de hand ligt het maken van kopieën van de thuismap (documenten en instellingen). Daarvoor hoeft u het programma niet als root te starten. Het maken van een kopie van uw hele systeem, waarvoor wel rootrecht nodig is, is minder zinvol en bovendien wat lastiger. In dat geval kunnen namelijk sommige mappen problemen veroorzaken. Let op: als u een reservekopie wil laten maken van een hele partitie (bijvoorbeeld als uw persoonlijke map niet op de systeempartitie staat maar op een afzonderlijke partitie), sluit dan de map "lost+found" uit van de kopie. Dat kan door hem te plaatsen in de lijst met te negeren mappen en bestanden. Anders kan de kopie mislukken. Waar staan de systeemgeluiden van Ubuntu?38. Systeemgeluiden van Ubuntu, zoals het opstartgeluid, staan in de volgende map:/usr/share/sounds/ubuntu/stereo/ U kunt een bestaand systeemgeluid vervangen door een eigen geluid. Mits het nieuwe geluidbestand hetzelfde bestandstype heeft (.ogg). Als volgt: - Indien nodig, verander het bestandtype van het nieuwe muziekbestand met Sound Converter (zie punt 39 hieronder). - Noteer de naam van het bestaande geluidbestand. - Verwijder het bestaande geluidbestand (of hernoem het naar x.reservekopie). - Plaats het nieuwe geluidbestand in de map en geef het nieuwe geluidbestand exact dezelfde naam als het verwijderde geluidbestand. Hoe verander ik het bestandtype van een muziekbestand?39. Het bestandtype van een muziekbestand kunt u veranderen met behulp van het programma Sound Converter.U kunt het installeren via het Ubuntu softwarecentrum. Hoe maak ik de opstartmeldingen zichtbaar?40. De opstartmeldingen zitten normaal gesproken verborgen achter een mooi opstartlogo (boot splash). Soms kan het handig zijn om die meldingen zichtbaar te maken, bijvoorbeeld bij probleemoplossing.Dat kan vanuit het Grubmenu, en wel als volgt: - Krijgt u geen Grubmenu te zien? Druk dan bij het opstarten, direct na het verdwijnen van het BIOS-scherm, de SHIFT-toets in, en hou die ingedrukt. U krijgt het Grubmenu dan alsnog te zien. - voorzover nodig, selecteer de opstartregel van Ubuntu met de pijltjestoets; - druk op de E-toets; - wis de woorden "quiet splash" in de opstartregel; - Houd de Ctrl-toets ingedrukt en tik één keer op de X-toets. Ubuntu start nu eenmalig op met opstartmeldingen. Hoe verander ik de computernaam?41. De computernaam die u bij installatie van Ubuntu hebt opgegeven, kunt u als volgt veranderen:Installeer eerst even kladblokje Leafpad, want dat is beter dan Gedit. Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster tik in (voorkom fouten: kopieer en plak): gksudo leafpad /etc/hostname Druk op Enter En verander de naam. Daarna uw computer volledig herstarten. Hoe koppel ik een partitie permanent aan?42. Via een klik in de zijbalk van bestandbeheerder Nautilus, kunt u een partitie tijdelijk aankoppelen. Soms is het handig om dat permanent te doen, bijvoorbeeld wanneer u een aparte partitie hebt voor foto's.Een voorbeeld is het makkelijkste: er is een aparte EXT4-partitie op sda7 met daarop uw foto's. U doet dan dit (pas het aan uw eigen situatie aan, zowel wat betreft partitienummer als formatteringstype): - Maak eerst een mapje aan in /media, genaamd foto. Daarvoor start u bestandsbeheerder Nautilus met rootrecht. Klik op het grijze Ubuntulogo (Dash home), bovenin de uitklapbare zijbalk. Gebruik de zoekterm Terminal Klik op Terminalvenster tik in (kopieer en plak) gksudo nautilus druk op Enter Klik door naar Bestandssysteem - media Werkbalk bestandsbeheerder Nautilus: Bestand - Nieuwe map Noem de map foto Sluit Nautilus. Installeer nu eerst even kladblokje Leafpad, want dat is beter dan Gedit. Vervolgens voegt u de koppelregel toe aan /etc/fstab. In de terminal (kopieer en plak): gksudo leafpad /etc/fstab Druk op Enter. Voeg de volgende regels toe, helemaal onderaan in dat tekstbestand (kopieer en plak): # partitie met foto's /dev/sda7 /media/foto ext4 errors=remount-ro 0 1 Wederom in de terminal: sudo mount /dev/sda7 /media/foto Druk op Enter. Tik desgevraagd uw wachtwoord in en druk op Enter. Uw wachtwoord blijft geheel onzichtbaar, u ziet zelfs geen sterretjes, dat hoort zo. Nu kunt u nog even de rechten op de partitie goedzetten via de terminal: sudo chmod -R 777 /media/foto Druk op Enter. Klaar! Ook na herstart van de computer, blijft de partitie aangekoppeld met een eigen bureaubladsnelkoppeling. Indien u niet automatisch een snelkoppeling krijgt op het bureaublad: maak dan zelf in de bestandbeheerder even een bureaubladsnelkoppeling van /media/foto. Op de inhoud van deze webstek is een Creative Commons-licentie van toepassing. |
Dit is Tux, de mascotte van Linux Ubuntu 12.04 Precise Pangolin is verschenen!Een ster van 12.04: Xubuntu!openSUSE 12.1 is uit! |
42 veelgestelde vragen |
