Terug naar de thuispagina  Proficiat, u hebt een kersvers geïnstalleerde Ubuntu 9.10 Karmic Koala of Ubuntu 8.04 Hardy Heron! Wat doet u nu het beste eerst? De volgende 21 dingen, in deze volgorde (dit is een niet-aanklikbare lijst; blader naar beneden voor de toelichting op elk punt): A. Beslist noodzakelijke ingrepen: 1. haal meteen alle updates binnen 2. lees over oplossingen voor 13 fouten (bugs) 3. stel alles goed in op Nederlands 4. installeer beperkt ondersteunde stuurprogramma's (drivers) 5. installeer ondersteuning voor multimedia 6. vermijd vier fatale vergissingen B. Aangeraden ingrepen (niet strikt noodzakelijk): 7. zet de subpixels aan 8. overweeg om de visuele effecten uit te schakelen 9. vergroot de letterweergave in Firefox 10. importeer uw Favorieten (Bladwijzers) in Firefox 11. maak het uiterlijk van Ubuntu frisser en mooier 12. tem het aanraakveld 13. schakel NumLock automatisch in 14. geef uzelf volledige USB-rechten 15. installeer Helderheids-applet 16. (vervallen) 17. stel meters in 18. installeer add-ons in Firefox 19. verbeter de instelling van de pakketbronnen 20. tem uw Open Office Tekstverwerker 21. verbeter het energiebeheer van uw laptop ------------------------------------------------------------ A. Beslist noodzakelijke ingrepen: 1. Haal meteen alle updates binnen en verwerk ze Indien nodig, herstart daarna uw computer. 2. Kijk eens naar de oplossingen voor 13 bekende fouten (bugs) in Ubuntu 9.10 en 8.04 Sla dit niet over! Hier vindt u de oplossingen. 3. Stel alles goed in op Nederlands In Ubuntu 8.04 staat de spellingscontrole van Firefox standaard nog niet op Nederlands (wel in 9.10). En wanneer u Ubuntu hebt geïnstalleerd zonder internetverbinding tijdens het installeren, of met de Alternate CD, dan hebt u nog niet alle Nederlandse taalpakketten. Om Ubuntu 100 % Nederlands te maken, doet u dit: a. Systeem - Beheer - Taalondersteuning (Language Support). Kijk of er een vinkje staat in de talenlijst bij Dutch of Nederlands: is het een liggend streepje, vervang dit dan door een volwaardige vink. b. Installeer daarna de Nederlandse spellingscontrole voor Open Office en voor Firefox: Systeem - Beheer - Synaptic pakketbeheer zoekterm: myspell-nl. Vink myspell-nl aan en druk op knop Toepassen. c. Open Firefox en tik vervolgens een tekst in op een website, bijvoorbeeld een bericht voor het Ubuntuforum. Rechtsklik met de muis op een willekeurig rood onderstreept Nederlands woord. Kies dan Talen - Nederlands/Nederland. 4. Controleer of alle hardware goed werkt en installeer eventueel stuurprogramma's (drivers) a. Stuurprogramma's installeren Hiervoor heeft u internetverbinding nodig! Stuurprogramma's installeren is meestal niet noodzakelijk, omdat die al in de Linuxkernel zitten. Een uitzondering daarop vormen onder andere de fabrieksstuurprogramma's voor Nvidia en ATI videokaarten (maar ook andere apparaten kunnen zo'n uitzondering zijn). Voor optimale prestaties van uw Nvidia of ATI videokaart, wil u daarvoor het gesloten-bron fabrieksstuurprogramma installeren (het propriëtaire stuurprogramma). Let op: in Ubuntu 9.10 kan er soms een probleem zijn met het fabrieksstuurprogramma van ATI. Als u daarmee een probleem ondervindt, dan kunt u het beste het standaard open-bron-stuurprogramma blijven gebruiken voor uw ATI videokaart. Nadeel is helaas wel, dat een ATI videokaart daardoor niet op vol vermogen kan presteren. Of u kunt gebruik maken van Envy, om de nieuwste versie van het ATI fabrieksstuurprogramma te installeren (zie hieronder). De Restricted drivers manager geeft vanzelf aan of er een fabrieksstuurprogramma beschikbaar is voor uw videokaart, door een melding in het systeemvak rechtsbovenin uw scherm. Klik op het meldingspictogram en volg de stappen. Start deze niet vanzelf, controleer dan even handmatig. Als volgt: Ubuntu 9.10: Systeem - Beheer - Hardwarestuurprogramma's Ubuntu 8.04: Systeem - Beheer - Hardware Drivers Het benodigde stuurprogramma wordt dan automatisch via het internet binnengehaald vanuit de eigen pakketbronnen van Ubuntu en (eveneens automatisch) geïnstalleerd. Naderhand moet u de computer wel even volledig herstarten, maar daar krijgt u vanzelf een mededeling over van het systeem. b. Envy gebruiken Heb u een videokaart van het merk Nvidia of ATI, die zo nieuw is, dat de stuurprogrammaversie in de pakketbronnen van Ubuntu te oud is? Dan kunt u het nieuwste fabrieksstuurprogramma van Nvidia of ATI binnenhalen en installeren via envyng-gtk (Envy). Envy zit in de Universe pakketbron van Ubuntu: om die te kunnen benaderen moet u eerst even alle pakketbronnen inschakelen. Bijvoorbeeld door even de multimedia-handleiding toe te passen (zie ook punt 5 hier beneden). Nadien kunt u envyng-gtk als volgt installeren: Systeem- Beheer - Synaptic pakketbeheer zoekterm: envyng-gtk vink het aan en druk op de knop Toepassen. Start daarna Envy, via Toepassingen - Systeemgereedschappen. Let op: het gebruik van Envy is een "noodsprong". Als u prima uit de voeten kunt met het wat oudere fabrieksstuurprogramma van Nvidia of ATI dat in de pakketbronnen zit, dan is het beslist beter om daarbij te blijven. Het fabrieksstuurprogramma in de pakketbronnen is namelijk beproefd op stabiliteit en inpasbaarheid in Ubuntu. 5. Installeer de volledige multimedia-ondersteuning (mp3, Adobe Flash Player, Sun Java JRE, Microsoft lettertypes, enzovoorts) Volgens deze handleiding: Multimedia (compleet maken). 6. Vermijd vier fatale vergissingen I. Gebruik beslist nooit Ultamatix (of andere dubieuze installatiescripts). Ultamatix verziekt uw systeem onherroepelijk. Het installeert allerlei instabiele versies van programma's (nightly builds). Verder maakt het gebruik van geforceerde toestemmingen: --assume-yes en --force-yes zijn echt heel gevaarlijk. De ontwikkelaar zegt dat het er in blijft omdat hij "de gebruikers niet lastig wil vallen met allerlei vragen". Er hoeft maar één verkeerde afhankelijkheid te zijn, een rot programma of andere storing en uw systeem is reddeloos gesloopt... Als u het script toch hebt gebruikt, dan is een volledige schone herinstallatie van Ubuntu de enige oplossing. Met formatteren en al. Ultamatix is bovendien overbodig: alles wat het doet, kunt u ook op de veilige officiële manier doen. Met maar weinig extra moeite. II. Schakel niet de pakketbronnen van "proposed" en "backports" in Schakel "proposed" en "backports" niet in, tenzij u een tester bent en geen prijs stelt op een stabiel werkend systeem. Via Systeem - Beheer - Softwarebronnen - tabblad Updates, ziet u het onderdeel "Ubuntu updates". De bronnen "hardy-proposed" en "hardy-backports" (9.10: karmic-proposed en karmic-backports) staan standaard niet aangevinkt. Laat dat zo, want in die bronnen zit instabiele software die nog niet voldoende is beproefd (proposed). Of software die op zichzelf wel stabiel is, maar niet is beproefd in uw versie van Ubuntu (backports). Als u ze toch aanvinkt, dan zal uw systeem vroeg of laat onherroepelijk instabiel worden. De enige oplossing is dan een volledige schone herinstallatie van Ubuntu. Met formatteren en al. III. Verwijder nooit enig programma dat deel uitmaakt van de standaardinstallatie van Ubuntu Zelfs al gebruikt u een bepaald programma nooit. Reden: de standaardinstallatie is een onderling samenhangend geheel, met gedeelde ondersteunende bestanden, dat het besturingssysteem doet draaien. Als u een programma van het standaardpakket verwijdert, dan loopt u groot risico om uw systeem onherstelbaar te beschadigen. Verwijder een ongebruikt programma desnoods uit het menu (rechtsklik muis op Toepassingen in de bovenste werkbalk - Menu's bewerken), maar verwijder het niet uit uw systeem. Deze beperking geldt alleen voor die programma's, die in de standaardinstallatie van Ubuntu zitten. Programma's die u zelf erbij hebt geïnstalleerd, kunt u probleemloos later weer verwijderen. IV. Gebruik geen schoonmaakprogramma's zoals Computerschoonmaak (Computer Janitor), ook al is dat programma helaas standaard geïnstalleerd in Ubuntu 9.10. U maakt daarmee meer kapot dan u lief is. Schoonmaakprogramma's als Computerschoonmaak (Computer Janitor) zijn niet te vertrouwen, want ze verwijderen al gauw teveel. Waardoor Ubuntu kan worden beschadigd. Bovendien zijn ze nutteloos. Linux vervuilt nauwelijks. Schoonmaken is dus overbodig. U wint er hooguit enkele tientallen megabytes ruimte mee, tegen een onaanvaardbaar hoog beschadigingsrisico. B. Aangeraden ingrepen (niet strikt noodzakelijk): 7. Als u een TFT-scherm hebt (LCD): zet de subpixels aan Systeem - Voorkeuren - Uiterlijk - Lettertypen Zet een puntje bij: Subpixels gladmaken (LCD'S). Dit is niet nodig in 9.10, want daarin staat dit standaard al goed. 8. Overweeg om de visuele effecten uit te schakelen Standaard staan de driedimensionale visuele effecten aan. Leuk oogsnoep, en het geeft iets extra's aan Ubuntu. Maar soms, op sommige hardware, veroorzaken ze problemen bij beeld (films) en geluid (visualisaties in muziekspelers). Bovendien kosten ze relatief veel systeemkracht. Overweeg daarom, om ze uit te schakelen: Systeem - Voorkeuren - Uiterlijk Tabblad "Visuele effecten" zet het puntje bij: Geen Hierna, bij punt 11, kunt u een paar tips vinden om Ubuntu mooier te maken. Ook zonder driedimensionale visuele effecten kan Ubuntu er namelijk goed uitzien! 9. Letters te klein op de webpagina's die u bekijkt in Firefox? Vergroot het lettertype. Vergroten doet u als volgt: Hou de Ctrl-toets ingedrukt en druk net zo veel keren op de plustoets (+) in het numerieke toetsenblok, totdat de gewenste lettergrootte is bereikt. Verkleinen: hou de Ctrl-toets ingedrukt en druk op de mintoets (-). Dit vergroot echter zowel de tekst als de afbeeldingen. Daardoor worden de afbeeldingen vaak lelijk. Zet daarom de vergroting op "alleen tekst". Als volgt: Werkbalk Firefox - Beeld - Zoomen - zet vinkje bij: Alleen tekst zoomen. Let op: ook al ziet u geen hokje om het vinkje in te plaatsen, u kunt het vinkje wel degelijk zetten! U kunt ook gebruikmaken van de handige add-on (extensie) NoSquint. Die installeert u in Firefox, en wel als volgt: werkbalk Firefox - Extra - Add-ons - Add-ons verkrijgen. Stel NoSquint vervolgens goed in: Rechtsklik muis op het pictogram van NoSquint, rechtsonder in het venster van Firefox (vergrootglas met percentage) - Global settings - Tabblad Zooming - Primary zoom method: Text zoom (text only). Op een netboekje met een klein scherm, zou u het als volgt kunnen instellen (klik op de afbeelding om hem te vergroten):  Let op: wees zeer terughoudend met het installeren van add-ons in Firefox: hoe meer add-ons, hoe trager Firefox wordt. 10. Importeer uw Favorieten (Bladwijzers) in Firefox Als u in Windows een flink aantal Favorieten hebt verzameld in Internet Explorer (of Bladwijzers in Firefox), dan is het handig als u die overzet naar Firefox in Linux. Dit is gelukkig heel eenvoudig. a. voorzover van toepassing: installeer Firefox in Windows, en laat hem de Favorieten importeren in zijn Bladwijzers (dat stelt Firefox automatisch aan u voor, bij het installeren). b. Open Firefox (nog steeds in Windows). Werkbalk Firefox: Bladwijzers - Bladwijzers organiseren... - Importeren en reservekopie maken - reservekopie maken... Zet de reservekopie (genaamd Bladwijzers datum_van_vandaag.json) op een USB-geheugenstaaf. Dit bestand kunt u straks in Linux weer importeren in Firefox. (wordt vervolgd in de rechterkolom) | Deze website wordt gesponsord door Google-advertenties. Gebruikt u een advertentieblokkeerder? Als u wilt, kunt u die even uitschakelen op deze website. Bij voorbaat dank..... 11. Maak het uiterlijk van Ubuntu frisser en mooier Veel mensen houden niet van het standaard bruine thema van Ubuntu. U kunt dat gelukkig makkelijk zelf veranderen in een fris blauw thema. Bovendien kunt u de saaie grijze werkbalken van uw bureaublad, halfdoorschijnend maken. a. De lelijke grijze werkbalken (boven en onder) kunt u als volgt fraai halfdoorschijnend maken: Rechtsklik muis op werkbalk - Eigenschappen - tabblad Achtergrond Zet het puntje bij "Effen kleur". Zet bij "Stijl" de schuifbalk ongeveer in het midden. Klik op Sluiten. De bureaubladachtergrond wordt nu iets opgerekt en schijnt door de balk heen. Vooral leuk wanneer uw bureaubladachtergrond een foto is. b. Een fris, blauw thema stelt u als volgt in: Systeem - Voorkeuren - Uiterlijk Tabblad Thema: klik op "Clearlooks" Klik op de knop "Aanpassen..." Tabblad Pictogrammen: klik op "Human" Klik op "Sluiten" Klik op "Opslaan als..." En geef uw nieuwe thema een eigen naam, bijvoorbeeld Blauw. Sla het op en klik op "Sluiten". Nu bent u klaar. Let op: uw bruine bureaublad kunt u veranderen op bijna dezelfde manier als in Windows. Dus: kies een foto die u als bureaubladachtergrond wil. Dubbelklik het fotobestand. Nu wordt de foto zichtbaar gemaakt in het fotokijkprogrammaatje Eye of Gnome (EOG). Vervolgens in de werkbalk daarvan: Afbeelding - Instellen als achtergrond. Maar er is één belangrijk verschil met Windows. Ubuntu maakt alleen een snelkoppeling naar de foto die u instelt als bureaubladachtergrond. Als u de foto vervolgens verplaatst of weggooit, dan verdwijnt dus ook uw bureaubladachtergrond, en verandert uw bureaublad in een egaal bruin scherm! Gooi de foto dus niet weg, maar plaats hem blijvend in uw persoonlijke map. Bijvoorbeeld in de submap Afbeeldingen. Stel hem dan pas in als bureaubladachtergrond. 12. Als u een laptop heeft: tem uw aanraakveld (touchpad) Systeem - Voorkeuren - Muis - tabblad Touchpad Sommige mensen kunnen niet goed overweg met de dubbelklikfunctie van het aanraakveld. Haal in dat geval het vinkje weg bij de volgende functie: Enable mouse clicks with touchpad. 13. Schakel het NumLock-gedeelte van uw toetsenbord in (niet voor laptops) Let op: deze instructie geldt niet voor laptops. Het is handig om het NumLock-gedeelte van uw toetsenbord (cijfertoetsenblokje rechts) automatisch aan te laten zetten wanneer u uw computer opstart. Dat doet u als volgt: Systeem - Beheer - Synaptic pakketbeheer zoekterm: numlockx vink aan en druk op knop Toepassen 14. Geef uzelf volledige USB-rechten Met name bij scanners kan het lastig zijn, dat u als gebruiker standaard niet alle rechten hebt over USB-apparatuur. Ook al bent u de beheerder. Een veiligheidsmaatregel, maar een hinderlijke overdrijving. Verander dit als volgt: Systeem - Beheer - Gebruikers en groepen Klik op uw gebruikersnaam Klik op de knop "Ontgrendelen" knop Eigenschappen - tabblad Gebruikersrechten en zet overal een vinkje, waar er nog geen staat. Zijn er nog andere gebruikersaccounts? Herhaal deze stappen dan bij de andere accounts. Maar zet daarbij natuurlijk geen vinkje bij "mag het systeem beheren". Dat is immers een recht dat alleen toebehoort aan de gebruiker die tevens beheerder is (u dus). 15. Installeer een hulpmiddel voor de helderheid van het laptopscherm Let op: alleen voor laptops. a. Rechtsklik met de muis op de onderste werkbalk b. Toevoegen aan paneel - Helderheidsapplet. 16. (vervallen) 17. Stel meters in voor systeembelasting en temperatuur Hier vindt u een handleiding voor het instellen van deze handige meters 18. Installeer add-ons in Firefox Handige add-ons (zoals NoSquint en NoScript) installeert u als volgt in Firefox: Werkbalk Firefox - Extra - Add-ons - Door alle Add-ons bladeren. Let op: Als u NoScript installeert, schakel NoScript dan standaard uit ("Javascript algemeen toestaan"). De zwaar overdreven waarschuwing van NoScript tegen "Javascript algemeen toestaan", kunt u rustig negeren. Gebruik NoScript alleen bij hinderlijke en/of mogelijk gevaarlijke websites. Als NoScript standaard aan staat, dan is het ding veel te lastig en belemmerend. Overigens is NoScript zelfs in uitgeschakelde toestand nog steeds een beetje actief. Hij reageert dan nog altijd op bepaalde scripts op sommige webpagina's. Maar die mate van activiteit is niet hinderlijk. Let op: hou het aantal add-ons beperkt, want anders wordt Firefox merkbaar trager. 19. Verbeter de instelling van de pakketbronnen De instelling van de pakketbronnen kunt u als volgt optimaal maken: Systeem - Beheer - Softwarebronnen a. Alleen Ubuntu 8.04: schakel het ophalen van de broncodelijsten uit, waardoor Synaptic en de updatefunctie een stuk sneller worden. In Ubuntu 9.10 hoeft u hiervoor niets te doen; daar staat dit standaard al goed. Voor verreweg de meeste gebruikers zijn de broncodelijsten een onnodige vertraging. Tenzij u een programmeur bent die de broncode nodig heeft bij het programmeren. Tabblad "Ubuntu software": haal het vinkje weg bij Broncode. b. Schakel de pakketbron in voor de bedrijven die met Canonical een partner-overeenkomst hebben gesloten. Vervolgens kunt u hun programma's installeren via Synaptic. Ubuntu 9.10: Tabblad "Overige software": zet een vinkje bij http://archive.canonical.com/ubuntu karmic partner Ubuntu 8.04: Tabblad "Software van derden": zet een vinkje bij http://archive.canonical.com/ubuntu hardy partner Let op: zet in het tabblad Updates in geen geval een vinkje bij "hardy-proposed" of "hardy-backports" (9.10: karmic-proposed en karmic-backports)! Daarmee verziekt u uw systeem. Zie de toelichting hierboven, bij punt 6 (vier fatale vergissingen). De instellingen van de updates zijn standaard al optimaal. c. Klaar! Sluit Softwarebronnen. 20. Tem uw Open Office Tekstverwerker Open Office Tekstverwerker heeft een aantal vervelende standaardinstellingen. Die kunt u gelukkig wijzigen. a. Beperk de autocorrectie. Ubuntu 8.04: Werkbalk van OO Tekstverwerker - Extra - AutoCorrectie... Ubuntu 9.10: Werkbalk van OO Tekstverwerker - Extra - Opties voor AutoCorrectie... Tabblad Opties: haal de beide vinkjes weg bij: Elke zin met een hoofdletter beginnen 1/2 vervangen door ½ Spaties en tabs aan begin en einde van de alinea verwijderen Spaties en tabs aan begin en einde van de regel verwijderen Tabblad Woordinvulling: haal het vinkje weg bij: Woorden afmaken en ook bij: Voorstellen verzamelen b. Stel de automatische herstelfunctie handiger in. Werkbalk van OO Tekstverwerker - Extra - Opties - Laden/Opslaan - Algemeen zet de interval van Autoherstel-informatie opslaan, op 5 minuten. c. Haal de lelijke rand om uw document weg: Werkbalk van OO Tekstverwerker - Beeld - haal het vinkje weg bij: Tekstbegrenzingen. d. Installeer een extensie om makkelijker paginanummers te kunnen invoegen. Pagina's nummeren hebben ze ergerlijk moeilijk gemaakt in Open Office. Hopelijk maken ze het in een toekomstige versie wat makkelijker. Het makkelijkste is nu, om de extensie Pagination te installeren in Open Office. Daardoor voegt u de functie paginanummering toe aan de werkbalk van Open Office Tekstverwerker. Als volgt: - Start Open Office Tekstverwerker. - Werkbalk: Extra - Extensiebeheer... - Links onderaan: klik op "Hier meer extensies..." - In het zoekveld op die webpagina (links): vul de zoekterm pagination in en druk op de knop "search". Of ga gelijk naar deze webpagina. - Haal het oxt-bestand binnen. Klik in Extensiebeheer van Open Office Tekstverwerker, op "Toevoegen". Klik op het oxt-bestand. Nu opent Open Office Tekstverwerker het bestand, waardoor het zich in Open Office installeert. - Sluit Extensiebeheer. - Sluit Open Office Tekstverwerker (het menu moet zich namelijk herladen). - Start Open Office Tekstverwerker. Nu staat de paginanummering-functie in de werkbalk van Open Office Tekstverwerker, onder Invoegen - Paginanummer... - Gebruikersinstelling: herhaal dit in elk gebruikersaccount. Let op: wees terughoudend met het installeren van extensies in Open Office. Hoe meer extensies, hoe trager Open Office wordt. 21. Verbeter het energiebeheer van uw laptop Alleen voor laptops: verbeter het energiebeheer. Systeem - Voorkeuren - Energiebeheer Tabblad "Op netstroom" Acties: - Wanneer laptopdeksel wordt gesloten: zet dit op "Afsluiten". Tabblad "Op accustroom" Acties: - Wanneer laptopdeksel wordt gesloten: zet dit op "Afsluiten". - Wanneer accucapaciteit kritiek laag is: zet ook dit op "Afsluiten". Zo voorkomt u problemen, wanneer u per ongeluk uw laptop opbergt zonder handmatig de laptop te hebben afgesloten. Haal tot slot in dit tabblad het vinkje weg bij: "Achtergrondverlichting dimmen". Het is namelijk prettiger om de schermhelderheid zelf te regelen naargelang de omstandigheden, met Helderheidsapplet (zie punt 15 hierboven). |
Dit is Tux, de officiële mascotte van Linux |
Direct na het installeren |