อาหารสะอาด รสชาติอร่อย Clean Food Good Taste

                 หมายถึง ร้านอาหารหรือแผงลอยที่ผ่านข้อกำหนดด้านสุขาภิบาลอาหาร และผ่านการตรวจหาโคลิฟอร์มแบคทีเรียในอาหารด้วย SI-2

การสุขาภิบาลอาหาร                

                 หมายถึง การจัดการและควบคุมเพื่อให้อาหารสะอาดปลอดภัยจากเชื้อโรค พยาธิ และสารเคมีที่เป็นพิษต่างๆ ซึ่งเป็นอันตรายหรืออาจเป็นอันตรายต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย  สุขภาพอนามัยและการดำรงชีวิตของมนุษย์ หรือกล่าวอย่างย่อคือ "การทำให้อาหารสะอาดและปลอดภัยรับประทานแล้วไม่ทำให้เกิดโรค" 

เป้าหมายการดำเนินงาน 

                   สถานที่ปรุง  ประกอบ  จำหน่ายอาหาร  อันได้แก่  ร้านจำหน่ายอาหาร  แผงลอยจำหน่ายอาหารและโรงอาหารที่จำหน่ายในทุกพื้นที่ของประเทศ  โดยแบ่งข้อกำหนดสำหรับร้านอาหาร,แผงลอยจำหน่ายอาหารและโรงอาหาร

ข้อกำหนดด้านสุขาภิบาลอาหารสำหรับร้านอาหาร 

• สถานที่รับประทานอาหาร  เตรียม – ปรุง – ประกอบอาหาร  ต้องสะอาดเป็นระเบียบ  และจัดเป็นสัดส่วน
• ไม่เตรียมปรุงอาหารบนพื้นและบริเวณหน้า  หรือในห้องน้ำ  ห้องส้วม  และต้องเตรียมปรุงอาหารบนโต๊ะที่สูงจากพื้น
  อย่างน้อย  60  ซม.
• ใช้สารปรุงแต่งอาหารที่มีความปลอดภัย  มีเครื่องหมายรับรองของอาหารทางราชการ  เช่น  เลขสารบบอาหาร  เครื่องหมาย
  รับรองมาตรฐานของกระทรวงอุตสาหกรรม (มอก.)
• อาหารสดต้องล้างให้สะอาดก่อนนำมาปรุง  หรือเก็บ  การเก็บอาหารประเภทต่างๆ  ต้องแยกเก็บเป็นสัดส่วน  อาหารประเภท
  เนื้อสัตว์ดิบ  เก็บในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า  5  องศาเซลเซียส
• อาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว  เก็บในภาชนะที่สะอาดมีการปกปิด  วางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
• น้ำแข็งที่ใช้บริโภคต้องสะอาดเก็บในภาชนะที่สะอาดมีฝาปิด  ใช้อุปกรณ์ที่มีด้ามสำหรับคีบหรือตักโดยเฉพาะวางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.  และต้องไม่มีสิ่งของอย่างอื่นแช่รวมไว้
• ล้างภาชนะด้วยน้ำยาล้างภาชนะแล้วล้างด้วยน้ำสะอาด  2  ครั้ง  หรือล้างด้วยน้ำไหล  และที่ล้างภาชนะ  ต้องวางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
• เขียงและมีด  ต้องมีสภาพดีแยกใช้ระหว่างเนื้อสัตว์สุก  เนื้อสัตว์ดิบ  และผัก  ผลไม้
• ช้อน  ส้อม  ตะเกียบ  วางตั้งเอาด้ามขึ้นในภาชนะโปร่ง  สะอาด  หรือวางเป็นระเบียบในภาชนะโปร่งสะอาดและมีการปกปิด  เก็บสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
• มูลฝอย  และน้ำเสียทุกชนิด  ได้รับการกำจัดด้วยวิธีที่ถูกหลักสุขาภิบาล
• ห้องส้วมสำหรับผู้บริโภคและผู้สัมผัสอาหารต้องสะอาด  มีอ่างล้างมือที่ใช้การได้ดี  และมีสบู่ใช้ตลอดเวลา
• ผู้สัมผัสอาหารแต่งกายสะอาด  สวมเสื้อมีแขน  ผู้ปรุงต้องผูกผ้ากันเปื้อนที่สะอาด  สวมหมวกหรือเน็ทคลุมผม
• ผู้สัมผัสอาหารต้องล้างมือให้สะอาดก่อนเตรียมปรุง  ประกอบ  จำหน่ายอาหารทุกครั้ง  ใช้อุปกรณ์  ในการหยิบจับอาหารที่ปรุงสำเร็จแล้วทุกชนิด
• ผู้สัมผัสอาหารที่มีบาดแผลที่มือต้องปกปิดแผลให้มิดชิด  หลีกเลี่ยงการปฏิบัติงานที่มีโอกาสสัมผัสอาหาร
• ผู้สัมผัสอาหารที่เจ็บป่วยด้วยโรคที่สามารถติดต่อไปยังผู้บริโภค  โดยมีน้ำและอาหารเป็นสื่อ  ให้หยุดปฏิบัติงานจนกว่าจะรักษา
  ให้หายขาด 

     Download แบบตรวจร้านอาหาร Clean Food Good Taste

ข้อกำหนดด้านสุขาภิบาลอาหารสำหรับแผงลอยจำหน่ายอาหาร

• แผงลอยจำหน่ายอาหารทำจากวัสดุที่ทำความสะอาดง่าย  มีสภาพดี  เป็นระเบียบ  อยู่สูงจากพื้น  อย่างน้อย  60  ซม.
• อาหารปรุงสุกมีการปกปิด  หรือมีการป้องกันสัตว์และแมลงนำโรค
• สารปรุงแต่งอาหาร  ต้องมีเลขสารบบอาหาร
• น้ำดื่ม  ต้องเป็นน้ำสะอาด  ใส่ในภาชนะที่สะอาด  มีการปกปิดมีก๊อกหรือทางเทรินน้ำ
• เครื่องดื่ม  ต้องใส่ภาชนะที่สะอาด  มีการปกปิด  และมีที่ตักที่มีด้ามยาวหรือมีก๊อก  หรือทางเทรินน้ำ
• น้ำแข็งที่ใช้บริโภค  ต้องสะอาด  เก็บในภาชนะที่สะอาด  มีฝาปิด  อยู่สูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.  ที่ตักน้ำแข็งมีด้ามยาว 

และต้องไม่นำอาหาร  หรือสิ่งของอย่างอื่นไปแช่ไว้ในน้ำแข็ง
• ล้างภาชนะด้วยน้ำยาล้างภาชนะ  แล้วล้างด้วยน้ำสะอาด  2  ครั้ง  หรือล้างด้วยน้ำไหล  และอุปกรณ์การล้างต้องวางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
• ช้อน  ส้อม  ตะเกียบ  วางตั้งเอาด้ามขึ้นในภาชนะโปร่ง  สะอาด  หรือวางเป็นระเบียบ  ในภาชนะโปร่งสะอาดและมีการปกปิด  เก็บสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม
• มีการรวบรวมมูลฝอย  และเศษอาหารเพื่อนำไปกำจัด
• ผู้สัมผัสอาหารแต่งกายสะอาด  สวมเสื้อมีแขน  ผู้ปรุงต้องผูกผ้ากันเปื้อนที่สะอาด  สวมหมวกหรือเน็ทคลุมผม
• ใช้อุปกรณ์หยิบจับอาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว
• ผู้สัมผัสอาหารที่มีบาดแผลที่มือต้องปกปิดแผลให้มิดชิด

ข้อกำหนดด้านสุขาภิบาลอาหารสำหรับโรงอาหาร 

• สถานที่รับประทานอาหาร  และบริเวณทั่วไป
  • สะอาด  เป็นระเบียบ
  • โต๊ะ  เก้าอี้สะอาด  แข็งแรง  จัดเป็นระเบียบ
  • มีการระบายอากาศที่ดี
• บริเวณที่เตรียม – ปรุงอาหาร
  • สะอาด  เป็นระเบียบ  พื้นทำด้วยวัสดุถาวร  แข็ง  เรียบ  สภาพดี
  • มีการระบายอากาศ  รวมทั้งกลิ่นและควันจากการทำอาหารได้ดี  เช่น  มีปล่องระบายควัน  หรือพัดลมดูดอากาศที่ใช้การได้ดี
  • ไม่เตรียมและปรุงอาหารบนพื้น
  • โต๊ะเตรียม – ปรุง  และผนังบริเวณเตาไฟต้องทำด้วยวัสดุที่ทำความสะอาดง่าย ( เช่น  สแตนเลส  กระเบื้อง)  มีสภาพดี  และพื้นโต๊ะต้องสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
• ตัวอาหาร  น้ำ  น้ำแข็ง  เครื่องดื่ม
  • อาหารและเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท  ต้องมีเลขสารบบอาหาร
  • อาหารสด  เช่น  เนื้อสัตว์  ผักสด  ผลไม้  และอาหารแห้ง  มีคุณภาพดี  แยกเก็บเป็นสัดส่วน  ไม่ปะปนกัน  วางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.  หรือเก็บในตู้เย็น  ถ้าเป็นห้องเย็น  ต้องวางอาหารสูงจากพื้นอย่างน้อย  30  ซม.  สำหรับอาหารสดต้องล้างให้สะอาดก่อนนำมาปรุง
  • อาหารและเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท  มีคุณภาพดี  เก็บเป็นระเบียบสูงจากพื้นอย่างน้อย  30  ซม.
  • อาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว  เก็บในภาชนะที่สะอาด  มีการปกปิด  วางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
  • มีตู้สำหรับปกปิดอาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว  และด้านหน้าของตู้ต้องเป็นกระจก
  • น้ำดื่ม  เครื่องดื่ม  น้ำผลไม้ต้องสะอาด  ใส่ในภาชนะที่สะอาดมีฝาปิด  มีก๊อกหรือทางรินน้ำหรือมีอุปกรณ์ที่มีด้ามสำหรับตักโดยเฉพาะและวางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
  • น้ำแข็งที่ใช้บริโภคต้องสะอาด  ใส่ในภาชนะที่สะอาดมีฝาปิดมีอุปกรณ์ที่มีด้ามสำหรับคีบหรือตักโดยเฉพาะ  วางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.  และต้องไม่มีสิ่งของอื่นแช่รวมไว้
• ภาชนะอุปกรณ์
  • ภาชนะอุปกรณ์  เช่น  จาน  ชาม  ช้อน  ส้อม  ฯลฯ  ต้องทำด้วย  วัสดุที่ไม่เป็นอันตราย  เช่น  สแตนเลส  กระเบื้องเคลือบขาว  แก้ว  อลูมิเนียม  เมลามีนสีขาว  หรือสีอ่อน  สังกะสีเคลือบขาว  สำหรับตะเกียบต้องเป็นไม้ไม่ตกแต่งสี  หรือพลาสติกสีขาว
  • ภาชนะใส่น้ำส้มสายชู  น้ำปลา  และน้ำจิ้ม  ต้องทำด้วยแก้ว  กระเบื้องเคลือบขาว  มีฝาปิด  และช้อนตักทำด้วยกระเบื้องเคลือบขาว  หรือสแตนเลส    สำหรับเครื่องปรุงรสอื่นๆ  ต้องใส่ในภาชนะที่ทำความสะอาดง่าย  มีฝาปิด  และสะอาด
  • ล้างภาชนะอุปกรณ์ด้วยวิธีการอย่างน้อย  2  ขั้นตอน  โดยขั้นตอนที่  1  ล้างด้วยน้ำยาล้างภาชนะ  และขั้นตอนที่  2  ล้างด้วยน้ำสะอาด  2  ครั้ง  หรือล้างด้วยน้ำไหล  และอุปกรณ์การล้างต้องสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
  • ใช้อ่างล้างภาชนะอุปกรณ์ที่มีท่อระบายน้ำที่ใช้การได้ดี  อย่างน้อย  2  อ่าง
  • จาน  ชาม  ถ้วย  แก้วน้ำ  ถาดหลุม ฯลฯ  เก็บคว่ำในภาชนะหรือตะแกรง  วางสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.  หรือเก็บในภาชนะหรือสถานที่ที่สะอาดมีการปกปิด
  • ช้อน  ส้อม  ตะเกียบ  วางตั้งเอาด้ามขึ้นในภาชนะโปร่ง  สะอาด  หรือวางเป็นระเบียบในภาชนะที่สะอาดและมีการปกปิด  ตั้งสูงจากพื้นอย่างน้อย  60  ซม.
  • เขียงต้องมีสภาพดี  ไม่แตกร้าวหรือเป็นร่อง  มีเขียงใช้เฉพาะอาหารสุกและอาหารดิบแยกจากกัน  มีฝาชีครอบ  (ยกเว้นครัวที่มีการป้องกันแมลงวันแล้ว)
• การรวมรวมขยะ  และน้ำโสโครก
  • ใช้ถังขยะที่ไม่รั่วซึม  และมีฝาปิด
  • มีท่อหรือรางระบายน้ำที่มีสภาพดีไม่แตกร้าว  ระบายน้ำจากห้องครัวและที่ล้างภาชนะอุปกรณ์ลงสู่ท่อระบายหรือแหล่งบำบัดได้ดี  และต้องไม่ระบายน้ำเสียลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะโดยตรง
  • มีบ่อดักเศษอาหารและดักไขมันที่ใช้การได้ดี  ก่อนระบายน้ำเสียทิ้ง
• ห้องน้ำ  ห้องส้วม
  • ห้องน้ำ  ห้องส้วมต้องสะอาด  ไม่มีกลิ่นเหม็น  มีน้ำใช้เพียงพอ
  • ห้องส้วมแยกเป็นสัดส่วน  ประตูไม่เปิดสู่บริเวณที่เตรียม – ปรุงอาหาร  ที่ล้างและเก็บภาชนะอุปกรณ์  ที่เก็บอาหารและต้องมีอ่างล้างมือที่ใช้การได้ดี  อยู่ในบริเวณห้องส้วม 
• ผู้ปรุง  ผู้เสิร์ฟ
• แต่งกายสะอาด   สวมเสื้อมีแขน
• ผูกผ้ากันเปื้อนสีขาว  หรือมีเครื่องแบบ  ผู้ปรุงจะต้องใส่หมวกหรือเน็ทคลุมผมด้วย
• ต้องเป็นผู้มีสุขภาพดี  ไม่เป็นโรคติดต่อ  ไม่เป็นโรคผิวหนัง  สำหรับผู้ปรุงจะต้องมีหลักฐานการตรวจสุขภาพในปีนั้น  ให้ตรวจสอบได้
• มีสุขนิสัยที่ดี  เช่น  ตัดเล็บสั้น  ไม่สูบบุหรี่ในขณะปฏิบัติงาน  ไม่ใช้มือหยิบจับอาหารที่ปรุงเสร็จแล้วโดยตรง