การตั้งถิ่นฐานและความรุ่งเรืองของมนุษย์นั้นขึ้นอยู่กับแหล่งน่ำโดยแท้โดยเฉพาะในยุคโบราณ ท่านอาจารย์นิจ หิญชีรนันทน์เมื่อครั้งยังรับราชการอยู่ที่สำนักผังเมือง กระทรวงมหาดไทยมีความสนใจในเรื่องนี้มาก โดยอาศัยหลักข้อนี้ทำให้ท่านอาจารย์เป็นผู้ค้นพบเมืองโบราณจันเสนทางภาพถ่ายทางอากาศเมื่อ พ.ศ. 2509 โดยส่วนหนึ่งสังเกตจากรูปร่างของแหล่งน้ำนั่นเอง เมืองจันเสนตั้งอยู่ที่อำเภอตาคลี จังหวัดนครสรรค์ มีคูเมืองรูปวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 600 เมตรล้อมรอบและมีบึงจันเสนอยู่ติด ๆ กัน จากการขุดค้นโดยกรมศิลปากรร่วมกับมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียระหว่างปี 2511-12 พบว่าเมืองจันเสนตั้งถิ่นฐานมาตั้งแต่ พ.ศ. 344 ในยุคสำริดและเหล็กต่อเนื่องกันเป็นเวลา 1,250 ปี มาสิ้นสุดประมาณ พ.ศ. 1593 ในสมัยทวารวดีตอนปลาย |
