เมื่อปี 2509 หรือเมื่อ 43 ปีมาแล้ว สมาคมสถาปนิกสยามฯ ซึ่งอยู่ในระยะหัวเลี้ยวหัวต่อกำลังปรับเปลี่ยนจากการเป็นสมาคมยุคแรกสู่ยุคการเป็นสถาบัน มีการตั้งคณะกรรมาธิการสาขาต่างๆ ขี้นอย่างเป็นระบบเป็นครั้งแรก โดยเฉพาะกรรมาธิการอนุรักษ์ซึ่งเป็นหัวหอกรณรงค์การอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อมซึ่งต่อมาได้รวมตัวกับปัญญาชนนอกวงการสถาปนิกก่อตั้งสมาคมอนุรักษ์ศิลปกรรมและสิ่งแวดล้อมที่มีบทบาทสำคัญในเวลาต่อมา ท่านอาจารย์วทัญญู ณ ถลางกรรมการสมาคมฯ ซึ่งเป็นผู้ร่วมริเริ่มปฏิรูปโครงสร้างสมาคมฯ ได้พยายามขยายบทบาทของวิชาชีพให้ทำประโยชน์แก่สังคมมากขึ้น หนึ่งในกิจกรรมนั้นคือ การจัดปาฐกกถา นำบุคคลภายนอกมาให้ความคิดเห็นโดยเชิญคุณสุลักษณ์ ศิวรักษ์นักวิจารณ์สังคมผู้โด่งดังและเป็นบรรณาธิการวารสารสังคมศาสตร์ปริทรรศน์อันมีชื่อเสียงในยุคนั้นมาให้มุมมองด้านสถาปัตยกรรมในขณะนั้น ซึ่งท่านได้นุ่งผ้าโจงกระเบนมาแสดงปฐกกถาในวันนั้น เนื้อหาของปาฐกกถาของคุณสุลักษณ์เป็นการวิจารณ์ไม่เฉพาะสถาปัตยกรรมแต่ยังครอบคลุมไปถึงการผังเมือง งานภูมิทัศน์เมือง พูดเน้นหนักไปที่สถาปัตยกรรมเก่ายุคต่างๆ ของไทยที่ถูกทำลายไปมาก ในด้านวิชาชีพได้ย้ำไม่ให้ถสาปนิกทรยศต่อวิชาชีพ พูดถึงหลักสูตรสถาปัตยกรรมว่าสอนแคบ ไม่รู้เรื่องปรัชญา ประวัติศาสตร์และอื่นๆ อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการเป็นสถาปนิก การปฐกถาของท่านดุเด็ดเผ็ดมันไม่เบาเลย กล้าวิพากษ์วิจารณ์อย่างตรงไปตรงมา การจัดปาฐกถาครั้งนี้มีคนมาน้อยตามแบบไทยๆ คือมีผู้จัด ผู้บรรยายและผู้สนใจไม่มาก อาจารย์แสงอรุณ รัตกสิกรผู้เข้าร่วมฟังและร่วมออกความเห็นโดยบ่นว่า "...พวกโตๆ อย่างเราแล้วมีจำนวนน้อยไปมาก อันนี้เป็นอันหนึ่งซึ่งผมยังรู้สึกไม่ค่อยเป็นนิมิตที่ดีอย่างที่ท่านสัมนากรทั้งหลายคิดว่ามันกำลังจะดีขึ้น มันไม่ดีเสียแล้วครับมันน้อยเกินไป สมาชิกของเรามีกว่า 300 คน แล้วมากี่เปอร์เซ็นต์ เพียง 2-3% เท่านั้นเอง น้อยมาก"..... ผมว่าปัจจุบัน 40-50 ปีแล้วก็ยังคงเป็นเหมือนเดิมสมาคมประชุมสัมมนาแม้นานๆ ทีหนึ่งก็นับหัวได้แค่เฉพาะกรรมการและผู้จัด บทความนี้เหมาะสำหรับผู้สนใจค้นคว้าการพัฒนาวิชาชีพสถาปัตยกรรมและการพัฒนาด้านการอนุรักษ์สถาปัตยกรรม บุคคลที่เข้าร่วมและปรากฏชื่อเป็นผู้ซักถามก็มีท่านอาจารย์วทัญญู ท่านอาจารย์นิจ หิญชีรนันทน์ คุณศิริชัย นฤมิตรเรขการ ท่านอาจารย์แสงอรุณ ท่านอาจารย์กฤษฎา อรุณวงษ์ฯ อาจารย์ภิญโญ สุวรรณคีรี รวมทั้งท่านอาจารย์วีระ บูรณาการเลขาธิการสมาคมและผู้ถอดเทปแต่ละท่านได้ให้มุมมองต่องานสถาปัตยกรรมของไทยเมื่อ 40-50 ปีก่อนไว้น่าสนใจและน่าค้นคว้าถึงประวัติละเอียดเกี่ยวกับการพัฒนาวิชาชีพสถาปัตยกรรมขณะเมื่อก่อตัวมาได้ 30 ปี เทียบกับ75 ปีในปีนี้ (บทความนี้ตีพิมพ์แล้วเมื่อ 43 ปีก่อน) เดชาบุญค้ำ รวบรวมเผยแพร่ 8 เมษายน 2552 Copy Bright 2009 (ไม่สงวนลิขสิทธิ์ พุทธศักราช 2552 - เชิญเผยแพร่ต่อได้เต็มที่ แต่สำหรับงานที่ผู้อื่นเขียน: โปรดแจ้งชื่อผู้เขียนหรือเจ้าของด้วย) |
