brekkuskoli

Afhverju byrjaðir þú að vinna í mannréttindum? - Það er bara hluti af því að vera kristin manneskja, að láta sig varða um hag fólks, sérstaklega þeirra sem minna mega sín.

Finnst þér gaman að vinna við mannréttindi? - Mér finnst það vera æðislegt! Það skemmtilegasta sem ég hef gert um ævina, það er það.

Horfir þú á Omega? - Nei, ég er ekki viss um að ég nái henni einusinni.

Hefur þú farið til landanna sem þurfa hjálp? - Nei, það er á draumadagskránni.

Hversu margir vinna hjá hjálparstarfinu? - Ég bara veit það ekki... En hér á Akureyri eru það prestar hér í djáknini og einn starfsmaður hjálparstarfsins og Rauði Krossinn, sem er að eflast veit ég.

Viðtal tekið af Steinari Eyþóri 30/10/'07

____________________________________________________________

Mannréttindi

Mannréttindi eru hugmyndin um að allir menn njóti ákveðinna grundvallarréttinda sem ekki verða af þeim tekin og eru í gildi í hvaða lögsögu sem er og óháð þáttum eins og kyni, þjóðerni eða kynþætti.

Sameinuðu þjóðirnar hafa beitt sér fyrir samþykkt fjölmargra þjóða á yfirlýsingu, sem kallast Mannréttindayfirlýsing Sameinuðu þjóðanna og er hún eða efnisatriði hennar víða stjórnarskrárbundin, eða með öðrum hætti tryggt að borgararnir njóti þess réttar sem þar er áskilinn. Sumar svæðisbundnar stofnanir hafa einnig samþykkt mannréttindasaminga, þróaðasta dæmi þess er Mannréttindasáttmáli Evrópu á vegum Evrópuráðsins. Sá samningur hefur mikið vægi í aðildarríkjunum og einstaklingar innan þeirra geta farið með kvörtunarefni sín fyrir sérstakan dómstól.

Gerðir mannréttinda

Mannréttindum er gjarnan skipt niður í neikvæð og jákvæð réttindi (stundum nefnd griðaréttur og gæðaréttur). Neikvæð réttindi eða griðaréttur samsvarar aðhaldsskyldu og eru þau sem að krefjast aðgerðarleysis af hálfu ríkisins (að borgararnir séu látnir í friði) og eru til dæmis tjáningarfrelsi, trúfrelsi og fundafrelsi. Jákvæð réttindi eða gæðaréttur eru aftur á móti þau réttindi sem að ríki hafa jákvæða skyldu eða svokallaða verknaðarskyldu til að tryggja borgurum sínum, eins og réttur til menntunar, heilbrigðis og lífsviðurværis. Þetta er þó einföldun enda þurfa líka að koma til jákvæðar aðgerðir að hálfu ríkis til að tryggja svokölluð neikvæð réttindi.

Mannréttindum er einnig stundum skipt í kynslóðir samkvæmt hugmynd Karel Vasak:

Fyrsta kynslóð mannréttinda nær yfir hin svokölluðu borgaralegu og stjórnmálalegu réttindi.
Önnur kynslóð nær yfir félagsleg og efnahagsleg réttindi.
Þriðja kynslóðin, svokölluð „samstöðuréttindi“, t.d. réttur til friðar og óspillts umhverfis.

Þriðja kynslóðin nýtur minnstrar viðurkenningar enn sem komið er.

Mannréttindi í stjórnarskránni

Sjöundi kafli Stjórnarskrár Íslands er s.k. mannréttindakafli.

Heimildir úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu.

home

Mikill áhugi fjölmiðla

Viðtal við Sr. Sólveigu Höllu Jónsdóttur

Mannréttindi

Gerðir mannréttinda

Mannréttindi í stjórnarskránni