aneks - związany z treścią książki dodatek w postaci np. map czy wykresów
adnotacja – informacja o książce umieszczona np. na okładce książki
adres wydawniczy – zespół danych umieszczony zwykle u dołu karty tytułowej (miejsce, data wydania, nazwa wydawcy, wielkość nakładu i t d)
alfabetyzm - umiejętność czytania i pisania; podstawowy zasób umiejętności i wiedzy niezbędny w danej epoce - nabywany przez całe życie
akcesja – wpisywanie do księgi inwentarzowej nowości
akcydens – materiały o charakterze użytkowym (ulotki, afisze, dyplomy, świadectwa i t d)
alfabet polski – zestaw 35 znaków oznaczających głoski
almanach – zbiór tekstów różnych (zazwyczaj młodych) autorów nie posiadający określonego tematu, rodzaj antologii
analfabetyzm - brak umiejętności czytania i pisania (zwykle od 15 roku życia)
analfabetyzm wtórny - zapomniane umiejętności czytania i pisania
analfabetyzm funkcjonalny - brak umiejętności czytania ze zrozumieniem
aneks - dodatek uzupełniający książkę (np. indeks, tablice, objaśnienia); załącznik
anons - ogłoszenie lub zawiadomienie w prasie
antologia – publikacja zawierająca wybór tekstów na określony temat
automatyczny system wyszukiwawczy- oparty na komputerowej bazie danych; opisy katalogowe powstają z chwilą wpisywania do programu bibliotecznego danych, które automatycznie pobierają katalogi: alfabetyczny , tytułowy, przedmiotowy, systematyczny



beletrystyka – utwory literatury pięknej obejmujące twórczość prozatorską (powieści, opowiadania, nowele i t d
bestseller – (z ang. „ best ”- najlepszy i z „sell”-sprzedawać ) – książka, która cieszy się taką popularnością, że rzadko znajduje się na półce bibliotecznej, czasem szybko zapominana
biały kruk – książka (jak ptak o tym kolorze) rzadko spotykana
bibliofil – miłośnik książek, ich znawca, czasem ozdabia swoje książki własnym ekslibrisem
bibliologia – nauka o książce
bibliomania – chorobliwa namiętność do zbierania książek
biblioteka– (od grec. „biblion” – książka i „theke” - składnica) instytucja, która gromadzi książki, przechowuje je i udostępnia czytelnikom
biogram – zwięzły encyklopedyczny życiorys znanej postaci
biografia – zazwyczaj obszerny życiorys znanej postaci, najczęściej w formie jednego dzieła
bookrossing – akcja polegająca na zostawianiu w określonym miejscu książek, by ktoś inny mógł je przeczytać
broszura – w Polsce- druk zawierający nie wiecej niż 64 stron


czasopismo - pismo periodyczne wydawane w stałych terminach od tygodnika do półrocznika
copyright- (czyt. kopirajt) zastrzeżone prawo autorskie, któremu towarzyszy znak c w kółku
czcionka – litera, której wielkość określona jest w tzw. punktach typograficznych (1p. = 1/72 cala - 0,353 mm) najczęściej stosowaną wielkością czcionki stosowaną w komputerze jest czcionka o wysokości 12 punktów cechuje ją też styl i krój
czytelnik – odbiorca zawartości dokumentu
czytelnictwo – wytwór pracy ludzkiej (także piśmienniczej)
cymelia– cenne zbiory szczególnie chronione


dokumenty biblioteczne (z łac. documentum)– jako utrwalony wyraz myśli ludzkiej - utrwalone na papierze lub innych materiałach (taśmy filmowe, magnetofonowe, płyty CD, fotografie, słowniki, encyklopedie, obrazy i rysunki, nuty itp); dokumenty graficzne, oglądowe i słuchowe; dokumenty piśmiennicze i niepiśmiennicze
druk ulotny – druk nie przekraczający 4 stron (ulotka, cenniki, ogłoszenia, afisze)
dysleksja - (od grec. "dys"- zły, trudny oraz "lego"- czytam) specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu (mimo często wysokiej inteligencji dyslektyka)
dysgrafia-zaburzenie powodujące trudności w kształtnym pisaniu
dysortografia - zaburzenie powodujące tworzenie błędów ortograficznych mimo znajomości reguł ortograficznych
dziennik - pismo periodyczne wychodzące codziennie lub parę razy w tygodniu
dziennik - prowadzone z dnia na dzień zapisy codziennych zdarzeń, przemyśleń



ekslibris – (księgoznak) spolszczenie łac. ex libris oznaczające dosłownie „z książek”, znak własnościowy umieszczany na stronie tytułowej lub przedtytułowej, jednocześnie element ozdobny
errata – ( z łac. „pomyłka”) wykaz zauważonych już po wydrukowaniu błędów umieszczony na osobnej karteczce
ewaluacja- badanie jakości nauczania



fiszka – kartka w kartotece
format książki – wielkość książki (szerokość i wysokość), np. A1, A2, A3…do A7
frontyspis (frontispis) – ozdobna karta z tytułem książki; ilustracja (np. z wizerunkiem autora) poprzedzająca kartę tytułową



gazeta – pismo ukazujące się np. raz lub dwa razy w tygodniu, nawet raz w miesiącu lub okazjonalnie


hasło autorskie – zawiera imię i nazwisko autora
hasło katalogowe – może nim być nazwisko autora, pierwsze wyrazy tytułu, pierwsze wyrazu tekstu, gdy brakuje tytułu
hasło tytułowe – zawiera tytuł dzieła
herbarz – dzieło przedstawiające herby, ich opisy oraz dzieje ich właścicieli


iluminacja – (średniowieczne) zdobienie książki rękopiśmienniczej (znane już od czasów egipskich papirusów)
indeks, skorowidz – alfabetycznie ułożony spis umieszczony na końcu książki ułatwiający znalezienie tematów, np. nazwisk, pojęć, zagadnień, tytułów prac i t p
inicjał – pierwsza litera w tekście wyróżniona wielkością lub zdobieniem
inkunabul – druk wydany do 1500 roku
inskrypcja – napis utrwalony na twardym materiale – na nagrobkach, pomnikach, medalach itp.
inwentarz biblioteczny – książki, czasopisma i inne dokumenty, które rejestruje się w księdze inwentarzowej, w której otrzymuje swój numer inwentarzowy
ISBN (International Standard Book Number) – dziesięciocyfrowy symbol nadawany każdej książce; podzielony jest na cztery segmenty, które identyfikują: grupę narodową (przyznaje Agencja ISBN, która mieści się w Berlinie), wydawnictwo, tytuł pozycji wydawniczej w tym wydawnictwie oraz ostatni służy kontroli


jaskółka - jedna z pierwszych wydrukowanych książek


kapitałka – tasiemka z kolorowym brzegiem przyklejona do grzbietu
karta czytelnika - zawiera dane o czytelniku, np. imię, nazwisko, klasa, numer inwentarzowy wypożyczonej książki
karta katalogowa karta z katalogu zawierająca określone dane o książce (np. imię i nazwisko autora, tytuł, ilość stron) oraz miejscu jej przechowywania (sygnaturę)
karta książki - formularz z oznaczeniem autora, tytułem, numerem inwentarzowym i sygnaturą książki, rubryki do wpisania daty wypożyczenia i zwrotu książki oraz numeru identyfikującego czytelnika
kartoteka - uporządkowany zbiór kart zawierających informacje na określony temat, pełni rolę ewidencji informacji o zawartości czasopism, fragmentów książek i innych materiałów; stanowi ważne uzupełnienie katalogu rzeczowego, jest elementem warsztatu informacyjnego biblioteki; informuje o dokumentach znajdujących się poza biblioteką
katalog biblioteczny – spis książek znajdujących się w bibliotece, opisanych i ułożonych w ustalonym porządku
klocek – wolumin składający się z kilku dzieł razem oprawionych
kodeks (łac. codex - "pień drzewa")– forma książki, która w starożytnym Rzymie wyparła zwój, jego upowszechnienie nastąpiło z chwilą wynalezienia pergaminu; kodeksem nazywano wówczas kilka powiązanych ze sobą tabliczek woskowych, na których pisano rylcem; podobnie zaczęto składać karty papirusowe i pergaminowe
korekta – wyszukiwanie i poprawianie błędów przed wydrukowaniem tekstu przy pomocy znaków korektorskich
księgozbiór - zbiór książek (np. w bibliotece czy w domu)

księgozbiór podręczny - wydzielona część księgozbioru udostępniana w wypożyczalni lub w czytelni
kwerenda – poszukiwanie informacji i materiałów w archiwach, bibliotekach


literatura piękna – utwory prozaiczne i poezja o charakterze artystycznym, którego ośrodkiem jest fikcja literacka; wpływa na zainteresowania i postawy ludzkie, oddziaływa na wyobraźnię czytelnika, ma walory wychowawcze i poznawcze
literatura popularnonaukowa – popularyzuje zdobycze nauki i techniki
literatura przedmiotu – utwory omawiające dzieła wskazane w literaturze podmiotu; mogą być też zalecane do pracy na określony temat
literatura podmiotu – utwory omawiane przez dzieła (np. książki, artykuły) zestawione w literaturze przedmiotu


majuskuła – z łac. pismo złożone z dużych liter, w piśmie drukarskim zwane wersalikami
minuskuła – z łac. małe litery o różnej wysokości, pierwszy tekst w pełni pisany małymi literami pojawił się w IX w.
manuskrypt – rękopis lub tekst przygotowany do druku
metryka wydawcy – dane dotyczące produkcji książki umieszczone na odwrocie karty tytułowej, na ostatniej stronie książki lub na trzeciej stronie, zawiera nazwę wydawcy, miejsce i rok wydania, data druku, adres drukarni, wielkość arkusza drukarskiego itp
mirror (ang. lustro) – kopia strony internetowej (np. mirror Wikipedii)
monografia – praca naukowa poświęcona jednemu zagadnieniu, osobie, miejscowości itp
motto – cytat lub przysłowie umieszczone przez autora przed rozpoczęciem tekstu w celu wyrażenia myśli przewodniej


numer inwentarzowy - numer wpisanej do księgi inwentarzowej książki


odsyłacz – znak kierujący do przypisu (cyfra, gwiazdka, litera) lub do opisu katalogowego (np. zob.)
oprawa – okładka na trwale połączona z trzonem książki
obwoluta – okładka spełniająca rolę ochronną, ozdobną lub reklamową, na skrzydełkach zawiniętych do wewnątrz podaje się krótki tekst np. o autorze lub jego książce
opis książki wpisane do karty katalogowej określonych informacji o książce


pamiętnik – spisane wspomnienia o wydarzeniach, których autor był uczestnikiem lub świadkiem albo o całym swoim życiu
paginacja – (z łac.pagina - "strona") numerowanie stron
piktogram – rysunkowe znaki umowne (np. pismo obrazkowe)
polonica (czyt. polonika) – wszelkie dzieła dotyczące Polski napisane po polsku za granicą
posłowie - uwagi, komentarze, wyjaśnienia autora, wydawcy, tłumacza itp. zamieszczone na końcu dzieła
przedmowa - zamieszczone na początku dzieła przedstawienie okoliczności jego powstania, charakteru, intencji, postaw autora
półrocznik - czasopismo ukazujące się co pół roku
przypisy (notka) – informacje uzupełniające tekst - uwagi z odsyłaczami (w formie cyfry lub gwiazdki) umieszczone u dołu kartki, na końcu rozdziału lub końcu książki
publicystyka – dziedzina piśmiennictwa zajmująca się omawianiem aktualnych zagadnień życia


rewers – formularz do zamawiania książek w niektórych bibliotekach, wypełnia go czytelnik
rocznik – zbiór wszystkich numerów danego wydawnictwa periodycznego w ciągu jednego roku; nie jest więc czasopismem


seria- wydawnictwo książkowe składające się z dzieł różnych autorów i mające wspólny tytuł
skontrum – sprawdzanie księgozbioru według księgi inwentarzowej
spis treści – informacja o stronach, na których znajdują się części dokumentu (np. rozdziały)
sygnatura – znak miejsca książki w bibliotece, znakiem może być symbol UKD


tezaurus – książka zawierająca zbiór wyrazów, wiedzy na określony temat (leksykony, encyklopedie itp)
tytulatura – napisy na karcie tytułowej dotyczące nazwiska i imienia autora, tytuł, wydawnictwo, wydanie, rok wydania, miejsce wydania
trzon – główna część książki, jej treść


vademecum (przewodnik)– informator zawierający ważniejsze wiadomości z danej dziedziny


wolumin, wolumen – pojedyncza książka
wstęp – tekst wprowadzający w treść dzieła
wydania(edycja) – egzemplarze odbite z tego samego zestawu zecerskiego (min. czcionek)
wydawnictwo – instytucja, która zajmuje się przygotowaniem tekstu do druku
wydawnictwo informacyjne – jest nim np. słownik, encyklopedia, leksykon; zawiera wiedzę z różnych dziedzin


załącznik (aneks) – uzupełniający tekst książki
zbiory - dokumenty zgromadzone w bibliotece
zbiory specjalne - dokumenty biblioteczne nie mające postać książki, np. graficzne, audiowizualne, kartograficzne, rękopisy itp
zrozumienie tekstu- wierne odtworzenie myśli autora z czytanego tekstu
żywa pagina –ma zastosowanie głównie w słownikach i encyklopediach, ułatwia szybkie odnalezienie hasła znajduje się u góry z każdej strony nad tekstem, zawiera pierwsze lub ostatnie hasło na stronie